AI pomogło zrekonstruować babiloński hymn sprzed trzech tys. lat

Babiloński hymn sprzed trzech tys. lat udało się poskładać z rozproszonych po całym świecie fragmentów. Badacze posłużyli się narzędziem AI – poinformowano na łamach magazynu naukowego „Iraq”.

Babilońskie gliniane tabliczki zapisywano pismem klinowym

.Nad rzeką Eufrat pola pokrywają się ziołami i kwiatami, stada pasą się na zielonych łąkach, a bogactwo jest rozdzielane i pomnażane – brzmią słowa hymnu sprzed trzech tys. lat, sławiącego wspaniałość Babilonu.

Jego fragmenty, rozproszone w bibliotekach i archiwach na całym świecie, zostały złożone w całość przez naukowców z Ludwig-Maximilians-Universität (Niemcy) i Uniwersytetu Bagdadzkiego (Irak).

„Jest to fascynujący hymn, opisujący Babilon w całej jego chwale i pozwalający wejrzeć w życie jego mieszkańców, mężczyzn i kobiet” – opisuje jeden z badaczy zaangażowanych w projekt, Enrique Jimenez z Ludwig-Maximilians-Universitä.

Miasto Babilon zostało założone nad rzeką Eufrat w Mezopotamii ok. 2000 tys. lat p.n.e. Swego czasu było największym miastem na świecie, a przy tym znaczącym kulturalnym i naukowym ośrodkiem.

Babilońskie gliniane tabliczki zapisywano pismem klinowym. Wiele z nich zachowało się we fragmentach. Enrique Jimenez digitalizuje fragmenty tekstów klinowych, przechowywanych na całym świecie, na stronie Electronic Babylonian Library Platform.

„Używając naszej platformy, wspomaganej narzędziami AI, byliśmy w stanie zidentyfikować 30 dodatkowych fragmentów, na których zapisany jest ten sam hymn. Jest to proces, który kiedyś zająłby dekady” – opisuje Jimenez. Dzięki temu udało się zrekonstruować całość, ponieważ główna tabliczka zachowała się tylko częściowo.

Nowo odkryty babiloński hymn porusza temat kobiet-kapłanek

.Autor hymnu opiewa chwałę Babilonu, jego wspaniałe budowle, ale także życiodajne wody Eufratu. Jak podkreślają badacze, w mezopotamskiej literaturze rzadko pisało się o zjawiskach przyrodniczych.

W utworze pojawia się temat kobiet jako kapłanek. Zdaniem ekspertów jest to motyw nieobecny w innych tekstach. Autor hymnu podkreśla także, że mieszkańcy Babilonu z szacunkiem odnoszą się do cudzoziemców.

Hymn, liczący 250 wersów, był na tyle popularny, że w Babilonie stał się „lekturą szkolną”, kopiowaną w szkołach przez dzieci.

Grobowiec wojownika Saków sprzed 2,5 tys. lat

.W trakcie wykopalisk prowadzonych na terenie stanowiska Karabije w środkowym Kazachstanie archeolodzy odkryli starożytny grobowiec wojownika Saków, będącego spokrewnionym z Sarmatami i Scytami irańskojęzycznym koczowniczym ludem, który w I tysiącleciu p.n.e. zamieszkiwał rozciągający się na obszarze Azji Środkowej Wielki Step.

tarożytny sakijski pochówek ujawniony w Karabije w dystrykcie Aktogaj w regionie Karaganda w środkowym Kazachstanie został opisane jako najważniejsze odkrycie archeologiczne z czasów epoki żelaza, jakie zostało dokonane w tym środkowoazjatyckim kraju od dekad. Liczący 2500 lat grobowiec wojownika Saków został odkryty przez zespół archeologów z Muzeum Historii Regionu Karagandy.

Doskonale zachowany, kompletnie nietknięty kurhan, który badacze nazwali mianem Kurgana nr 1 (co stanowi odwołanie do tego, iż pochówek ten ma formę kurganu, czyli typowego dla centrum starożytnej Eurazji grobowca), został datowany przez archeologów na VII/VI wiek p.n.e. Eksperci podkreślili duże znaczenie tego znaleziska, gdyż tego typu nienaruszone grobowce w przypadku koczowniczych Saków stanowią istną rzadkość, ponieważ zdecydowana większość z nich została splądrowana dawno temu.

yjątkowy charakter grobowca wynika nie tylko z samego bardzo dobrego stanu zachowania samego miejsca pochówku, ale również znajdujących się w nim szczątek. W odkrytym grobowcu został pochowany sakijski wojownik, który wciąż w prawej ręce trzymał miecz. Ta broń biała została zidentyfikowana jako akinaka, określany również jako akinakes – miała ona formę krótkiego miecza lub sztyletu i była charakterystyczna dla nomadycznych sakijskich plemion. Same szczątki zmarłego były ułożone w typowy dla tradycji pogrzebowych Saków sposób.

„Po usunięciu płyt pokrywających komorę grobową zobaczyliśmy szkielet w prawidłowym układzie anatomicznym. W prawej ręce trzymał akinak. Od wielu lat nie mieliśmy takich znalezisk” – stwierdził w trakcie rozmowy z mediami Dauren Zhussupow, będący szefem działu archeologicznego w Muzeum Historii Regionu Karagandy. Trzymany przez zmarłego wojownika Saków miecz typu akinaka mierzy około 30 centymetrów długości, ma obosieczny charakter, a także bogato ozdobiony przedstawieniami stepowych ptaków drapieżnych i rogami argali (tj. podgatunku owcy dzikiej żyjącej w Azji Środkowej, zwłaszcza na obszarze Ałtaju i okolicznych pasm górskich).

Tekst dostępny na łamach Wszystko co Najważniejsze: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/grobowiec-wojownika-sakow-sprzed-25-tys-lat-w-momencie-odkrycia-wciaz-trzymal-w-rece-miecz/

PAP/MB