Aktor „Jujutsu Kaisen” pozywa TikToka w sprawie klonowania głosu przez AI

Kenjiro Tsuda domaga się usunięcia filmów, w których według niego – sztuczna inteligencja naśladuje jego głos. TikTok zaprzecza zarzutom. Wyrok w Tokio zapowiedziano na 30 września.

.Aktor znany z „Jujutsu Kaisen” i „Yu-Gi-Oh!” twierdzi, że syntetyczna narracja wykorzystuje jego rozpoznawalny, głęboki głos bez zgody. Według AFP sprawa może być pierwszym takim postępowaniem w Japonii dotyczącym ochrony tożsamości głosowej przed kopiami generowanymi przez AI. Nie oznacza to jednak, że sąd potwierdził już sklonowanie głosu.

Spór o rozpoznawalność i zarobki

.Filmy publikowało anonimowe konto, którego ilustracja profilowa przypominała postać graną głosowo przez Tsudę. Materiały dotyczyły miejskich legend, zjawisk okultystycznych i teorii spiskowych. Głos przypominający aktora towarzyszył obrazom, choć sam artysta nie uczestniczył w tych nagraniach.

Jak relacjonuje AFP na podstawie pozwu, profil zgromadził ponad 200 tys. obserwujących, a miesięczne przychody mogły przekraczać 500 tys. jenów. Są to twierdzenia strony powodowej, nie ustalenia sądu. Pełnomocnicy aktora przekonują, że popularność materiałów wynikała z wykorzystania atrakcyjności jego głosu.

TikTok odpowiada, że nagrania zawierają ogólny męski głos, a podobieństwo jest subiektywną oceną. Kwestionuje także argumentację dotyczącą rozpoznawalności Tsudy w całym kraju. Spór pokazuje znaczenie rozróżnienia między podobnym brzmieniem a udowodnionym wykorzystaniem tożsamości konkretnego wykonawcy. Problemy z rozpoznawaniem syntetycznych głosów dotyczą również muzyki.

Choć konto nie jest już widoczne, Sąd Okręgowy w Tokio ma rozstrzygnąć, czy na platformie ciążył obowiązek usunięcia wpisów. Zniknięcie profilu samo w sobie nie przesądza odpowiedzialności TikToka ani przyczyny jego niedostępności.

Głos jako element tożsamości i źródło dochodu

.Prawnicy Tsudy powołują się na tak zwane publicity rights, chroniące komercyjną wartość rozpoznawalnych cech osoby. Ich argument dotyczy zarabiania na tożsamości aktora, a nie wyłącznie praw autorskich do konkretnego nagrania. Podnoszą również zarzut naruszenia japońskich przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

7 sierpnia 2026 r. japońskie Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało wytyczne dotyczące nieuprawnionego wykorzystania wizerunku i głosu. Dokument porządkuje stosowanie istniejących zasad ochrony.

Tsudę wspierają przedstawiciele Japan Actors Union. Yuko Sasaki podkreśla, że charakterystyczny głos jest rezultatem wieloletniego doskonalenia warsztatu aktorskiego. Kampania „No More” sprzeciwia się wykorzystywaniu generatywnej AI do naśladowania wykonawców bez pozwolenia.

Sprawa wpisuje się w szerszy konflikt artystów z dostawcami technologii. Jej wynik może pomóc określić, kiedy syntetyczne naśladownictwo głosu narusza prawa wykonawcy oraz jakie obowiązki ma platforma udostępniająca takie treści.

Szymon Ślubowski