Zderzenie galaktyk w gwiazdozbiorze Smoka. Hubble uchwycił układ Arp 81

Arp 81

Kosmiczny Teleskop Hubble’a zobrazował parę zderzających się galaktyk oznaczoną jako Arp 81. Znajduje się ona około 300 milionów lat świetlnych od Ziemi, w gwiazdozbiorze Smoka.

Arp 81 – galaktyki w trakcie zderzenia

.Jak tłumaczą badacze z ESA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest para zderzających się galaktyk znana jako Arp 81. Jest ona oddalona o około 300 milionów lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Smoka.

Fot. NASA, ESA, the Hubble Heritage Team (STScI/AURA)-ESA/Hubble Collaboration and W. Keel (University of Alabama, Tuscaloosa)

Zderzenie galaktyk – czym jest?

.Jak tłumaczą astronomowie, zderzenia galaktyk, takie jak Arp 81, to zjawiska astronomiczne, które zachodzi, gdy dwie lub więcej tego rodzaju obiektów zbliża się lub nachodzi na siebie, w wyniku czego ciała niebieskie w nich obecne narażone są na oddziaływania grawitacyjne, co zaburza ich ruch. Proces taki trwa zwykle setki milionów lat i często prowadzi do połączenia się galaktyk w jedną większą strukturę. Odległości między gwiazdami w galaktykach są znacznie większe od tych obiektów, a nawet od układów planetarnych, dlatego w czasie tych zdarzeń dochodzi do bardzo niewielu kolizji gwiazd. Mijanie się gwiazd zaburza jednak orbity okrążających je planet, niszcząc niektóre układy planetarne. Jednak jak wskazują naukowcy, mieszanie się obłoków międzygwiazdowych prowadzi do powstawania nowych gwiazd i planet je okrążających. Zderzenia galaktyk są powszechnym zjawiskiem w ewolucji Wszechświata. Galaktyki mają rozmiary rzędu setek tysięcy lat świetlnych, a wewnątrz grup tych obiektów dzielące je odległości sięgają nawet milionów lat świetlnych. Najpowszechniejszym rodzajem zderzeń są połączenia małych galaktyk satelitarnych z większymi, które okrążają.

Struktura Arp 81

.Arp 81, jak opisują naukowcy, składa się z NGC 6621 (po prawej) oraz NGC 6622 (po lewej). NGC 6621 jest większą z nich i stanowi silnie zaburzoną galaktykę spiralną. Oddziaływanie grawitacyjne wyciągnęło z niej długi ogon, który obecnie zawija się za jej dyskiem. Zderzenie wywołało również intensywne formowanie się gwiazd pomiędzy obiema galaktykami.

Gwiazdozbiór Smoka

.Smok (łac. Draco) był znanym już wielu starożytnym kulturom gwiazdozbiorem dalekiej północy, jest on ósmy pod względem zajmowanej powierzchni na niebie. W Polsce jest widoczny przez cały rok, jednak najlepiej oglądać go podczas cieplejszych miesięcy. Liczba gwiazd widocznych nim gołym okiem wynosi około 80. Jest to jedna z najdłużej znanych konstelacji nieba północnego. Rozciąga się wokół Małej Niedźwiedzicy do Wielkiej Niedźwiedzicy. Mimo że to jeden z najstarszych i największych gwiazdozbiorów, nie jest szczególnie wyraźny.

Legenda Teleskopu Hubble’a

.Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.

Eliasz Goldberg

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 11 kwietnia 2026
Fot. NASA, ESA, the Hubble Heritage Team (STScI/AURA)-ESA/Hubble Collaboration and W. Keel (University of Alabama, Tuscaloosa)