Atak na Iran. Reakcje sojuszników USA

Premier Hiszpanii Pedro Sanchez oświadczył 28 lutego 2026 r., że jego kraj odrzuca „jednostronną akcję militarną” USA i Izraela przeciwko Iranowi. Rząd Włoch wyraził bliskość z cywilną ludnością Iranu, która domaga się poszanowania jej praw. MSZ Ukrainy uznało atak za uzasadniony.

Atak na Iran

.Szef hiszpańskiego rządy napisał na platformie X: „Odrzucamy jednostronną akcję militarną Stanów Zjednoczonych i Izraela, która stanowi eskalację i przyczynia się do bardziej niepewnego i wrogiego porządku międzynarodowego. Jednocześnie odrzucamy działania irańskiego reżimu i Gwardii Rewolucyjnej”. Premier Sanchez podkreślił, że nie można sobie pozwolić na następną przedłużającą się i niszczycielską wojnę na Bliskim Wschodzie.

„Żądamy natychmiastowej deeskalacji i pełnego poszanowania prawa międzynarodowego. Czas wznowić dialog i osiągnąć trwałe polityczne rozwiązanie dla regionu” – dodał. Władze Omanu, państwa prowadzącego negocjacje między Waszyngtonem a Teheranem, zaapelowały o natychmiastowe zaprzestanie wszelkich operacji wojskowych.

Reakcje sojuszników USA

.Rząd Włoch w komunikacie wydanym po nadzwyczajnym posiedzeniu ogłosił: „W tym szczególnie trudnym momencie Włochy ponawiają swoją bliskość z cywilną ludnością Iranu, która z odwagą dalej domaga się poszanowania swoich praw obywatelskich i politycznych”.

Szef włoskiej dyplomacji, wicepremier Antonio Tajani oświadczył: – Pracujemy zawsze dla pokoju, mając nadzieję, że szybko zakończy się ta wojna. Przyznał następnie: – Ale w tym momencie nie ma powodów do optymizmu. – Wszystko zależy od Iranu. Jeśli chce poszerzyć wojnę, to naprawdę ryzykuje światową izolację i bardzo ostrą reakcję – ocenił.

Minister spraw zagranicznych Turcji Hakan Fidan przeprowadził rozmowy telefoniczne z szefami dyplomacji Iranu, Iraku, Arabii Saudyjskiej, Kataru, Syrii, Egiptu i Indonezji po atakach Stanów Zjednoczonych i Izraela na Iran – podało źródło w tureckim MSZ. Rozmowy koncentrowały się na rozwoju sytuacji w regionie oraz na krokach, które można podjąć, by przyczynić się do zaprzestania ataków – dodało źródło.

Prezydent Francji Emmanuel Macron zaapelował o pilne zwołanie posiedzenia Rady Bezpieczeństwa ONZ w związku z atakiem Izraela i USA na Iran. W oświadczeniu podkreślił, że obecna eskalacja jest niebezpieczna dla wszystkich i musi się zakończyć. Macron, cytowany przez agencję Reutera, zaznaczył również, że irański reżim musi zrozumieć, że nie ma innego wyjścia, jak zaangażować się z dobrą wolą w negocjacje, aby zatrzymać program nuklearny i pocisków balistycznych.

Irańczycy muszą być w stanie swobodnie zbudować swoją przyszłość

.Przywódca Francji stwierdził, że Irańczycy muszą być w stanie swobodnie zbudować swoją przyszłość. Jak zaznaczył, masakry dokonane przez władze irańskie są dla nich dyskredytujące i wymagają oddania głosu narodowi; im szybciej, tym lepiej – ocenił. Macron zadeklarował, że Francja jest gotowa wysłać niezbędne środki, aby chronić swoich najbliższych partnerów, jeśli o to się zwrócą.

Rzecznik brytyjskiego rządu napisał w oświadczeniu: „Iranowi nie wolno rozwijać broni jądrowej i dlatego nieustannie wspieramy wysiłki na rzecz osiągnięcia rozwiązania w drodze negocjacji”. „W ramach naszych wieloletnich zobowiązań dotyczących bezpieczeństwa naszych sojuszników na Bliskim Wschodzie dysponujemy szeregiem środków obronnych w regionie, które ostatnio wzmocniliśmy. Jesteśmy gotowi bronić naszych interesów” – przekazał Reuters, cytując brytyjski rząd.

Rzeczniczka NATO Allison Hart podkreśliła, że Sojusz uważnie śledzi rozwój sytuacji w Iranie i regionie – przekazał Reuters. Niemieckie MSZ poinformowało, że Berlin uważnie monitoruje sytuację w Iranie, Izraelu i całym regionie. Ministerstwo podało, że pozostaje w stałym kontakcie z ambasadami w regionie i zaapelowało do obywateli Niemiec o przestrzeganie instrukcji władz lokalnych dotyczących bezpieczeństwa. – Niemcy zostały poinformowane z wyprzedzeniem rano 28 lutego 2026 r. o izraelskich atakach wojskowych na Iran – przekazał rzecznik rządu.

Bliskiemu Wschodowi grozi nowa wielka wojna – Norwegia

Szef norweskiej dyplomacji Espen Barth Eide ocenił, że atak USA i Izraela na Iran narusza prawo międzynarodowe i może doprowadzić do nowej, szerokiej wojny na Bliskim Wschodzie: „Uderzenie prewencyjne” nie znajduje oparcia w prawie międzynarodowym.

Premier Szwecji Ulf Kristersson zapewnił, że Szwecja popiera sojuszników. „Wzywamy do powściągliwości, ochrony ludności cywilnej i przestrzegania prawa międzynarodowego” – napisał na X. Szef szwedzkiego rządu ocenił, że w interesie Szwecji i Europy jest, aby Iran nigdy nie mógł opracować broni jądrowej. Przypomniał, że irański program nuklearny i wsparcie Iranu dla grup terrorystycznych od dawna stanowią czynnik destabilizujący. Zapowiedział zwołanie Rady Bezpieczeństwa Narodowego, aby omówić skutki sytuacji na Bliskim Wschodzie dla bezpieczeństwa Szwecji.

Rosja potępia operacje USA i Izraela

.Rosyjskie ministerstwo spraw zagranicznych potępiło „zaplanowane i nieuzasadnione” ataki USA i Izraela na Iran, żądając natychmiastowego zaprzestania ostrzału i powrotu do dyplomatycznego rozwiązania sytuacji. W poście zamieszczonym na Telegramie MSZ Rosji zarzuciło USA i Izraelowi, że „zasłaniając się obawą” o irański program atomowy, dążą do zmiany władz w Iranie. Według rosyjskiego MSZ wspólnota międzynarodowa musi natychmiast przedstawić obiektywną ocenę „nieodpowiedzialnych działań, które grożą dalszą destabilizacją sytuacji w regionie”. MSZ podkreśliło, że szczególne zaniepokojenie budzi „seryjny charakter” ataków przypuszczanych w ostatnich miesiącach przez USA na międzynarodowe podstawy porządku światowego.

Reakcja krajów arabskich

.Arabia Saudyjska potępiła irańskie ataki na swoich sąsiadów, gdzie Teheran zaatakował amerykańskie bazy wojskowe. „Królestwo stanowczo potępia brutalną agresję Iranu i rażące naruszenie suwerenności Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Bahrajnu, Kataru, Kuwejtu i Jordanii” – napisano w oświadczeniu władz.

Ukraina staje po stronie USA

.Resort dyplomacji Ukrainy oświadczył 28 lutego 2026 r., że obecna eskalacja jest winą władz Iranu, dodając, że Kijów stoi po stronie narodu irańskiego i ponawia apele o zmianę rządu. „Przyczyną obecnych wydarzeń jest przemoc i bezkarność irańskiego reżimu, w szczególności zabójstwa i represje wobec pokojowych demonstrantów, które stały się szczególnie powszechne w ostatnich miesiącach” – napisano w oświadczeniu MSZ Ukrainy.

Belgijski minister spraw zagranicznych Maxime Prevot podkreślił z kolei, że naród irański nie powinien ponosić konsekwencji polityki swojego rządu. Szef belgijskiej dyplomacji wezwał też obywateli Belgii przebywających w Iranie do natychmiastowego opuszczenia kraju.

Premier Holandii Rob Jetten oświadczył, że jego kraj uważnie śledzi wydarzenia na Bliskim Wschodzie. Polityk wezwał strony do powściągliwości i uniknięcia dalszej eskalacji, podkreślając, że reżim w Teheranie jest brutalny, lecz jego rząd opowiada się za rozwiązaniami dyplomatycznymi.

Prezydent Kazachstanu Kasym-Żomart Tokajew polecił odpowiednim instytucjom przedstawienie planu awaryjnego, uwzględniającego eskalację sytuacji wokół Iranu i potencjalne zagrożenia dla stabilności jego kraju. Zgodnie z poleceniem prezydenta wszystkie organy bezpieczeństwa zostały postawione w stan całodobowej gotowości, a w ramach rządu powołano specjalną grupę monitorującą, działającą pod nadzorem MSZ.

Rano 28 lutego 2026 r. Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły ataki na Iran. Minister obrony Izraela Israel Kac powiedział, że uderzenie ma charakter wyprzedzający. Prezydent USA Donald Trump potwierdził, że armia amerykańska rozpoczęła „dużą operację bojową”, zapowiedział, że Iran nie zdobędzie broni jądrowej i wezwał naród irański do przejęcia władzy w kraju.

Sojusz Teheranu z Moskwą

.Na temat pogłębiającej się współpracy gospodarczej oraz energetycznej Iranu z Rosją, na łamach “Wszystko Co Najważniejsze” pisze Antonia COLIBASANU w tekście “Rosja i Iran zacieśniają współpracę, potrzebują Indii“. Jak zauważa autorka jednym z głównych celów tej bilateralnej współpracy obu autorytarnych państw jest budowa Międzynarodowego Korytarza Transportowego Północ-Południe (INSTC), który ma połączyć Rosję z Indiami.

“Jednym z zasadniczych rozwiązań ułatwiających realizację planów, które mają Rosja i Iran, dotyczących ożywienia handlu, jest Międzynarodowy Korytarz Transportowy Północ-Południe. Jego celem jest połączenie rynków w całej Eurazji przy użyciu statków, kolei i dróg. Został on zaprojektowany w oparciu o umowę podpisaną przez Rosję, Iran i Indie we wrześniu 2000 roku. Według rosyjskich mediów korytarz już działa, a niektóre źródła podają, że jest to obecnie główna trasa przewozu towarów z Bombaju do Petersburga. Jednak niektóre połączenia na tej trasie są jeszcze w budowie, w tym 160-kilometrowa linia kolejowa Rasht-Astara, która połączy azerbejdżański szlak kolejowy (kończący się w Astarze) z irańskim. Rosyjski prezydent Władimir Putin wraz z irańskim prezydentem Ebrahimem Raisim na spotkaniu w lipcu 2022 roku uzgodnili, że linia Rasht-Astara musi być oddana do użytku jak najszybciej, choć oficjalny planowany termin jej ukończenia to 2025 rok. Ponadto około 6000 kilometrów autostrady łączącej Petersburg z Zatoką Perską i Zatoką Omańską jest nadal w budowie, a do przyszłego miesiąca ukończonych zostanie zaledwie 1000 kilometrów”.

.”Warunkiem przyspieszenia realizacji projektu, zwłaszcza strategicznego portu w Czabaharze w południowym Iranie, jest uzyskanie pełnej współpracy ze strony Indii. Ministrowie transportu Indii i Iranu spotkali się latem ubiegłego roku, a w listopadzie wysoki rangą irański dyplomata odwiedził Indie, aby omówić kwestię rozbudowy tego portu, który połączy Indie z resztą szlaku. Nowe Delhi i Teheran doszły do porozumienia w sprawie rozwoju portu już w 2003 roku. W 2015 roku Indie ponownie zobowiązały się do pomocy Iranowi w realizacji tego projektu oraz budowy powiązanej z nim linii kolejowej, dzięki czemu Iran mógłby zwiększyć handel z Azją Środkową i prowadzić interesy z Afganistanem bez ingerencji ze strony Pakistanu. Indie zainwestowały około 85 milionów dolarów w pierwszą fazę rozbudowy portu, ale do wykorzystania jego potencjału konieczne są dalsze prace. Niedokończona pozostaje również linia kolejowa z Czabaharu do Zahedanu, kluczowa dla włączenia portu do wielofunkcyjnego szlaku infrastrukturalnego i kosztująca 1,6 miliarda dolarów”.

PAP/MJ