Biblioteka Watykańska i Biblioteka Narodowa Francji łączą siły
Biblioteca Apostolica Vaticana (Biblioteka Watykańska) oraz Bibliothèque nationale de France (Biblioteka Narodowa Francji) podpisały 17 listopada 2025 r. w Ambasadzie Francji przy Stolicy Apostolskiej protokół o pogłębionej współpracy. Porozumienie firmowali: ambasador Francji przy Stolicy Apostolskiej Florence Mangin, arcybiskup Giovanni Cesare Pagazzi – Archiwista i Bibliotekarz Kościoła Rzymskiego, oraz prof. Gilles Pécout, prezes Biblioteki Narodowej Francji (BnF). W uroczystości wzięły również udział delegacje obu instytucji.
Protokół o współpracy między Biblioteką Watykańską a Biblioteką Narodową Francji
.Podpisany w Rzymie dokument zakłada rozwój wymiany naukowej, współpracę w zakresie projektów cyfrowych oraz organizację wspólnych przedsięwzięć kulturalnych i naukowych. Obie instytucje podkreślają, że ich zasoby, szczególnie w dziedzinie rękopisów średniowiecznych, w wielu obszarach się uzupełniają, co stwarza naturalną przestrzeń do pogłębienia dialogu naukowego i technicznego. Było to również jednym z impulsów do podpisania protokołu o współpracy między bibliotekami.
Podczas konferencji prasowej poprzedzającej podpisanie umowy przedstawiciele obu bibliotek wskazali na „głębokie i historyczne więzi”, które od wieków łączą te dwie kluczowe instytucje europejskiego dziedzictwa kulturowego. Sam protokół ma być zaś efektem serii spotkań z ostatnich miesięcy, które odbyły się również na najwyższych szczeblach obu instytucji. W listopadzie 2024 roku delegacja Biblioteki Narodowej Francji uczestniczyła w zorganizowanym przez Bibliotekę Watykańską międzynarodowym projekcie Conservata et perlecta aliis tradere, mającym na celu przechowywanie, zachowywanie i przekazywanie spuścizny bibliotecznej następnym pokoleniom, oraz Libraries in dialogue, poświęconym wymianie dobrych praktyk w zakresie digitalizacji, zarządzania zbiorami i badań naukowych. W maju 2025 roku współpraca była kontynuowana w Paryżu, podczas wizyty prefekta Ks. Mauro Mantovaniego SDB na wystawie Apocalypse w siedzibie BnF im. Françoisa Mitterranda w Paryżu.
Dwie instytucje, jedno dziedzictwo
.Watykańska Biblioteka Apostolska należy do najstarszych instytucji kultury w Europie. Jej początki sięgają IV wieku, a charakter naukowy nadali jej papieże Mikołaj V i Sykstus IV w XV stuleciu. Zbiory obejmują rękopisy, archiwalia, starodruki i książki współczesne, a także monety, medale, mapy, rysunki i fotografie. Biblioteka pozostaje otwarta dla wykwalifikowanych badaczy z całego świata, w tym z Polski.
Bibliothèque nationale de France to zaś dziedziczka francuskich królewskich kolekcji gromadzonych od średniowiecza. Pełni funkcję centralnej biblioteki państwowej Francji. Od 1537 roku odpowiada za gromadzenie egzemplarza obowiązkowego, a jej rozproszone po kraju zbiory obejmują m.in. rękopisy, książki, mapy, druki, medale, kostiumy sceniczne oraz zasoby audiowizualne i cyfrowe. To największa biblioteka Francji i jedna z najbardziej prestiżowych tego typu instytucji na świecie.
Znikające biblioteki
.Kwestia czytelnictwa i rozwój instytucji, takich jak biblioteki to jednej z najbardziej palących problemów XXI wieku. Piotr WÓJCIK we Wszystko Co Najważniejsze pokazuje, że dramatyczny spadek czytelnictwa w Polsce jest w dużej mierze skutkiem wieloletniego zwijania infrastruktury bibliotecznej, szczególnie na obszarach wiejskich, gdzie od 1989 roku zlikwidowano co czwartą bibliotekę. Kurczące się księgozbiory, brak nowości, opóźniona cyfryzacja i niedostateczna liczba księgarni, zwłaszcza poza dużymi miastami, sprawiają, że dostęp do książek staje się coraz trudniejszy, mimo że Polacy chętnie korzystają z wypożyczonych woluminów. Autor wskazuje, że to nie brak chęci, lecz brak infrastruktury ogranicza czytelnictwo, a rozwiązaniem powinien być nowy program modernizacji i odbudowy sieci bibliotek, który ułatwiłby obywatelom dostęp do literatury i wzmocnił kompetencje niezbędne dla funkcjonowania nowoczesnej demokracji.
Michał Kłosowski
