Czym grozi nieodpowiednia suplementacja witaminy D
Niedobór witaminy D stał się powszechnym problemem na świecie. Lekarze często zalecają suplementację tego mikroelementu. Ciężko jednak określić konkretne zapotrzebowanie u jednego człowieka, co może powodować dobranie nieodpowiedniej dawki a to skutkować wieloma problemami takimi jak stałe choroby układu pokarmowego – podaje portal The conversacion.
Niedobory witaminy D
.Dane epidemiologiczne z 2020 roku pokazuje, że 40% populacji Europy nie przyjmuje wystarczającej ilości witaminy D3. W USA brakuje jej 24% ludzi, podobnie jak 37% Kanadyjczyków. Te wysokie liczby są powodem do niepokoju. Najbardziej zagrożone grupy populacji to kobiety w ciąży, dzieci, osoby starsze, osoby otyłe, osoby o ciemniejszym odcieniu skóry i osoby o małej ekspozycji na światło słoneczne.
Ludzie mogą zaspokoić część swojego zapotrzebowania na witaminę D poprzez syntezę skóry z cholesterolu, pod warunkiem, że są wystawieni na wystarczające nasłonecznienie. Trudno jednak określić minimalną zalecaną ilość czasu, ponieważ zależy ona od szeregu czynników, w tym pory roku, pory dnia, szerokości geograficznej, wieku i rodzaju skóry.
Panel ekspercki z Hiszpańskiego Towarzystwa Badań nad Metabolizmem Kości i Minerałów zaleca, aby osoby o jasnej karnacji wystawiały twarz i ramiona na słońce przez 15 minut każdego dnia w okresie od marca do października. W przypadku osób starszych i pacjentów z osteoporozą zaleca się wydłużenie tego okresu do 30 minut. W obu przypadkach należy zastosować krem przeciwsłoneczny o SPF pomiędzy 15 a 30, w zależności od szerokości geograficznej i intensywności promieniowania UV (ultrafioletowego).
Niezbędne jest również spożycie pokarmu. Dobre dietetyczne źródła witaminy D obejmować tłuste ryby (zwłaszcza łosoś i pstrąg), pełnotłuste produkty mleczne, margaryny i wzbogacone napoje warzywne. Niektóre powszechne wybory zdrowotne mogą stać za rosnącym niedoborem witaminy D. Należą do nich coraz częstsze stosowanie filtrów przeciwsłonecznych i zmniejszone spożycie tłustych potraw – wynika z informacji na portalu The conversacion.
Czym grozi nieodpowiednie suplementowanie witaminy D?
.Jest mało prawdopodobne, aby spożycie witaminy D z pożywienia powodowało problemy. Jednakże masowe stosowanie suplementów u osób, u których nie występują niedobory, może prowadzić do toksyczności przewlekłej. Na przykład podawanie suplementów witaminy D w dawkach przekraczających 4000 IU/dzień przez dłuższy czas może podnieść stężenie 25 (OH) D w surowicy do wartości powyżej 50 ng/ml. Prowadzi to do ryzyka nadmiernego poziomu w organizmie, znanego jako hiperwitaminoza.
Najczęstszym objawem hiperwitaminozy D jest hiperkalcemia. Charakteryzuje się objawami żołądkowo-jelitowymi (anoreksja, nudności, wymioty i zaparcia), a także osłabieniem i zmęczeniem. W najcięższych przypadkach może powodować wielomocz (nadmierne wytwarzanie moczu), polidypsję (nieprawidłowe zwiększenie pragnienia), niewydolność nerek, zwapnienia ektopowe (poza normalnymi obszarami), depresję, splątanie, ból kości, złamania i kamienie nerkowe – podaje portal The conversacion.
Ze względu na zwiększone spożycie suplementów, w ostatnich latach znacznie wzrosła liczba przypadków toksyczności. A Raport z 2016 roku z amerykańskiego Krajowego Systemu Danych Toksykologicznych wskazuje, że ta nadmierna ekspozycja na witaminę D doprowadziła do gwałtownego wzrostu liczby przypadków hiperwitaminozy –. Średnia roczna w latach 2000-2005 wyniosła 196, ale w następnym pięcioletnim okresie wzrosła do 4535.
Kiedy zaleca się suplementacje witaminy D?
.Jak wynika z informacji z portalu The conversacion obecnie poziom witaminy D ocenia się poprzez określenie stężenia 25 (OH) D w surowicy, chociaż wyniki mogą się różnić w zależności od zastosowanej metody analitycznej. Ogólnie rzecz biorąc, wartości powyżej 20 nanogramów na mililitr (ng/ml) uważa się za optymalne dla populacji ogólnej. Powinny one wynosić powyżej 30 ng/ml dla osób powyżej 65 roku życia, pacjentów z chorobami kości lub poddawanych przewlekłemu leczeniu farmakologicznemu, takiemu jak kortykosteroidy lub leki przeciwdrgawkowe.
Wartości od 12 do 20 ng/ml uważa się za niewystarczające, a wszystko poniżej 12 ng/ml uważa się za niedobór. Istnieją również obawy dotyczące ryzyka zbyt dużej ilości witaminy D, znanej jako hiperwitaminoza D, która występuje przy poziomach 25 (OH) D powyżej 100 ng/ml.
W przypadku osób z odpowiednim poziomem 25 (OH) D w surowicy toczy się debata na temat tego, czy suplementy witaminy D powinny być przepisywane w celu poprawy ich odporności immunologicznej. Aby odpowiedzieć na to pytanie, metaanaliza z 2022 r oceniono działanie suplementów 1000-2000 jednostek dziennie u zdrowych osób. Z analizy wynika, że suplementy nie doprowadziły do istotnej poprawy funkcjonowania układu odpornościowego ani nie pomogły w zapobieganiu chorobom takim jak ostre choroby układu oddechowego, grypa, zakażenie Covid-19.
Inni autorzy zaobserwowali jednak pozytywne skutki tej interwencji u osób z chorobami układu oddechowego zwłaszcza u osób z niedoborem witaminy D. Istnieją również sprzeczne wyniki dotyczące jego korzyści u pacjentów z chorobami metabolicznymi i stanami neurodegeneracyjnymi.
Oprac. Tomasz Diłanian
