Defilada Szacunku upamiętni rocznicę powstania AK
W dniu 14 lutego 2026 r. po raz drugi obchodzony będzie Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej. Z tej okazji ulicami Warszawy przejdzie Defilada Szacunku, która upamiętni tę największą polską formację podziemną oraz jej żołnierzy.
Defilada Szacunku upamiętni rocznicę powstania AK
.W rozmowie szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Lech Parell przypomniał, że na dzień upamiętniający AK i jej żołnierzy trzeba było czekać wiele lat. – Mieliśmy wiele innych świąt, m.in. to upamiętniające „żołnierzy wyklętych”, ale brakowało uhonorowania w formie święta państwowego największej polskiej formacji zbrojnej okupowanej Rzeczypospolitej, a także jednej z największych takich formacji we Europie – podkreślił. – To było wielkie niedopatrzenie, że nie stało się to dużo wcześniej – dodał.
Minister Lech Parell zaapelował, aby godnie i we wspólnocie obchodzić to święto. Zaprosił także do udziału w Defiladzie Szacunku, która przejdzie w dniu 14 lutego 2026 r. ulicami Warszawy, upamiętniając Armię Krajową i jej żołnierzy.
Defilada wyruszy w południe spod Pomnika Mikołaja Kopernika, a następnie Nowym Światem, przez Plac Trzech Krzyży i Alejami Ujazdowskimi dotrze pod Pomnik Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego obok Sejmu, gdzie o godzinie 12.45 odbędą się oficjalne uroczystości państwowe. Głos pod pomnikiem zabiorą żołnierze Armii Krajowej oraz przedstawiciele władz państwowych, a wojsko odczyta Apel Pamięci. Na koniec złożone zostaną kwiaty.
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej
.Uroczystości poprzedzi msza w intencji poległych, zmarłych i żyjących żołnierzy Armii Krajowej, która rozpocznie się o godz. 11 w Bazylice Świętego Krzyża. W wydarzeniu wezmą udział ostatni żyjący żołnierze Armii Krajowej, Pułk Reprezentacyjny Wojska Polskiego, żołnierze Wojsk Obrony Terytorialnej, a także grupy rekonstrukcyjne, harcerze oraz mieszkańcy Warszawy. Jak zaznaczył minister Lech Parell, po uroczystości uczestnicy będą mogli zjeść przygotowany przez wojsko poczęstunek.
Uhonorujmy Armię Krajową, z której jesteśmy dumni i której walka oraz przesłanie są wciąż dla nas aktualne – podkreślił. Organizatorami obchodów jest Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych we współpracy ze Światowym Związkiem Żołnierzy AK, m.st. Warszawą oraz Instytutem Strat Wojennych im. Jana Karskiego.
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej został ustanowiony w 2025 roku przez Sejm RP. Projekt ustawy w tej sprawie zgłosiła grupa posłów w porozumieniu z Urzędem do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Światowym Związkiem Żołnierzy Armii Krajowej. Spotkał się on z pełnym zrozumieniem Sejmu i został przyjęty przez aklamację.
Największa armia podziemna w okupowanej przez Niemców Europie
.„W hołdzie żołnierzom Armii Krajowej – największej konspiracyjnej armii w podbitej przez Niemcy i Rosję Europie, armii, która jako zbrojne ramię Polskiego Państwa Podziemnego prowadziła bohaterską walkę o odzyskanie przez Rzeczpospolitą Polską suwerenności i niepodległości, a której żołnierze po II wojnie światowej byli prześladowani przez władze komunistyczne zależne od Związku Sowieckiego” – brzmi preambuła ustawy.
Święto obchodzone jest 14 lutego – w rocznicę powołania w 1942 r. przez gen. Władysława Sikorskiego Armii Krajowej jako kontynuatorki Służby Zwycięstwu Polski i Związku Walki Zbrojnej. AK była konspiracyjną organizacją wojskową stanowiącą integralną część Sił Zbrojnych RP. Podlegała Naczelnemu Wodzowi i Rządowi Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie.
W zamierzeniach rządu miała być organizacją ogólnonarodową, ponadpartyjną, a jej Komendant Główny – jedynym, upełnomocnionym przez rząd dowódcą krajowej siły zbrojnej. Głównym zadaniem AK było prowadzenie walki o odzyskanie niepodległości przez organizowanie i prowadzenie samoobrony oraz przygotowanie armii podziemnej na okres powstania powszechnego, które miało wybuchnąć na ziemiach polskich w okresie militarnego załamania Niemiec.
Armia Krajowa. „Z miłości do Polski”
.W najnowszym podcaście historycznym Przystanku Historia na „Wszystko co Najważniejsze” tematem jest powstanie Armii Krajowej – w przededniu rocznicy. O niezwykłej historii Armii Krajowej mówi Radosław Stróżyk z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Warszawie.
Pierwsze rozkazy tworzące zręby konspiracji wydano jeszcze w czasie walk z Niemcami, 27 września 1939 roku, w oblężonej Warszawie. Powstała wówczas Służba Zwycięstwu Polski, przemianowana później na Związek Walki Zbrojnej.
14 lutego 1942 roku, rozkazem Naczelnego Wodza, dotychczasowe struktury ZWZ przemianowano na Armię Krajową. Pod jednym sztandarem udało się zjednoczyć wiele różnych organizacji działających w konspiracji, w ten sposób powstała jedna z największych w okupowanej Europie podziemnych armii.
W szczytowym momencie w szeregach Armii Krajowej walczyło nawet 380 tysięcy żołnierzy. Trzonem kadry byli przedwojenni oficerowie, ale żołnierzami stali się młodzi Polacy, którzy nie wahali się poświęcić życia dla wolnej Polski.
.Ogromnym wzmocnieniem organizacji stali się cichociemni, którzy po intensywnym szkoleniu w Wielkiej Brytanii „skakali” do okupowanego kraju. Wśród nich byli m.in. Maciej Kalenkiewicz „Kotwicz – żołnierz oddziału Hubala, który poległ w walce z NKWD w sierpniu 1944 r, mjr Jan Piwnik „Ponury” dowódca oddziałów partyzanckich AK w Górach Świętokrzyskich, który poległ pod Jewłaszami w walce z Niemcami w czerwcu 1944 roku i Hieronim Dekutowski „Zapora”, jeden z żołnierzy Niezłomnych zamordowany w komunistycznej katowni w marcu 1949 roku.
PAP/MJ
