Egzoszkielety mogą pomóc pracownikom budowlanym dostrzegać zagrożenia

Egzoszkielety odciążające dolną część pleców mogą zmniejszać zmęczenie pracowników budowlanych, ale ich działanie może mieć także znaczenie dla bezpieczeństwa. Badanie przeprowadzone przez naukowców z Texas A&M University wykazało, że korzystający z takiego urządzenia pracownicy byli o 37 proc. mniej zmęczeni i o 29 proc. lepiej rozpoznawali zagrożenia.

.Wyniki wskazują na związek między ograniczeniem zmęczenia fizycznego a zdolnością pracowników do utrzymywania uwagi i dostrzegania niebezpiecznych sytuacji na placu budowy.

„Bezpieczeństwo na budowie dotyczy zarówno ciała, jak i umysłu. Jeżeli zmniejszamy zmęczenie, pracownik może zachować większą uwagę i lepiej identyfikować zagrożenia” – powiedział Prosper Gbiengu, główny autor badania, asystent naukowy i doktorant na Wydziale Nauk Budowlanych Texas A&M University.

Badanie opublikowano w czasopiśmie ASCE Open: Multidisciplinary Journal of Civil Engineering. Dotychczasowe prace nad egzoszkieletami koncentrowały się przede wszystkim na ich zdolności do zmniejszania obciążenia fizycznego. Nowa analiza pokazuje, że urządzenia te mogą wpływać także na poznawcze aspekty bezpieczeństwa pracy.

Egzoszkielety sprawdzono na budowie

.Egzoszkielety mogą wspierać różne części ciała, między innymi ramiona, plecy i kolana. W badaniu wykorzystano prototyp pasywnego egzoszkieletu dolnej części pleców, który zmniejsza wysiłek potrzebny podczas wymagającej pracy fizycznej.

Urządzenia tego rodzaju nadal są stosunkowo rzadko używane na placach budowy. Częściej spotyka się je w bardziej uporządkowanych środowiskach, takich jak zakłady produkcji samochodów, centra logistyczne i magazyny. W takich miejscach pracownicy zazwyczaj wykonują powtarzalne ruchy.

Budowa stawia przed egzoszkieletami trudniejsze wymagania. Pracownicy często przechodzą od jednego zadania do kolejnego, a sposób wykonywania pracy zmienia się w zależności od sytuacji.

Aby sprawdzić, jak urządzenie działa w takich warunkach, naukowcy przeprowadzili badanie terenowe z udziałem 16 pracowników budowlanych. Każdy z nich odbył trzygodzinne sesje podczas wykonywania swojej normalnej pracy – zarówno z egzoszkieletem, jak i bez niego.

Badacze mierzyli poziom zmęczenia uczestników. Przed każdą sesją i po jej zakończeniu pokazywali im obrazy przedstawiające zagrożenia występujące na placach budowy. Pracownicy mieli wskazać niebezpieczne elementy oraz ocenić związane z nimi ryzyko.

Mniejsze zmęczenie poprawia uwagę

.Pracownicy korzystający z egzoszkieletu byli mniej zmęczeni i lepiej rozpoznawali zagrożenia. Naukowcy zauważyli również, że osoby, u których zmęczenie wzrosło w mniejszym stopniu, osiągały większą poprawę w identyfikowaniu niebezpieczeństw.

Może to oznaczać, że stan fizyczny pracownika wpływa na jego zdolności poznawcze związane z bezpieczeństwem. Jeżeli organizm nie jest nadmiernie obciążony, pracownik może dysponować większymi zasobami uwagi potrzebnymi do obserwowania otoczenia.

Chukwuma Nnaji, profesor nadzwyczajny na Wydziale Nauk Budowlanych, ocenił, że wyniki poszerzają wiedzę o działaniu egzoszkieletów. Urządzenia mogą nie tylko ograniczać wysiłek fizyczny, lecz także pomagać pracownikom koncentrować się na tym, co dzieje się wokół nich.

Ma to szczególne znaczenie na budowie, gdzie warunki pracy często się zmieniają. Pracownicy muszą stale rozpoznawać nowe zagrożenia i reagować na sytuacje, których wcześniej nie było.

Technologia nie zastąpi zasad bezpieczeństwa

.Dla firm budowlanych wyniki badania oznaczają, że ograniczanie zmęczenia fizycznego może przynosić korzyści wykraczające poza ochronę mięśni i stawów. Naukowcy podkreślają jednak, że egzoszkielety nie powinny być traktowane jako uniwersalne rozwiązanie.

W pierwszej kolejności przedsiębiorstwa powinny szukać sposobów na wyeliminowanie zagrożeń albo ograniczenie ich przez odpowiednią organizację pracy. Dopiero gdy nie da się usunąć wymagań fizycznych, można sięgać po technologie zmniejszające wysiłek pracowników.

Zespół badawczy kontynuuje testy egzoszkieletów na placach budowy i współpracuje z przedstawicielami branży. Celem jest lepsze zrozumienie tego, jak projektować i wykorzystywać urządzenia w sposób bezpieczny oraz odpowiadający rzeczywistym warunkom pracy.

Naukowcy podkreślają, że udział pracowników jest niezbędny przy opracowywaniu takich rozwiązań. Technologie projektowane wyłącznie w laboratorium mogą nie odpowiadać problemom występującym na prawdziwych placach budowy. Dlatego konstruktorzy powinni obserwować pracę w terenie i konsultować swoje rozwiązania z osobami, które będą z nich korzystać.

Szymon Ślubowski