Galaktyka Holmberg IX w obiektywie Teleskopu Hubble’a

Holmberg IX

Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zobrazowali galaktykę nieregularną znaną jako Holmberg IX, znajdującą się w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy.

.Jak tłumaczą badacze z ESA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest galaktyka nieregularna znana jako Holmberg IX. Jest ona oddalona o około 12 milionów lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy. Holmberg IX jest galaktyką satelitarną Messier 81 i jest członkiem Grupy M81. Została odkryta w 1959 roku przez astronoma Sidneya van den Bergha i skatalogowana w jego Katalogu galaktyk karłowatych jako DDO 66, a po raz pierwszy opisana w 1969 przez Erica Holmberga, wtedy również otrzymała swoją nazwę.

Fot. NASA, ESA, and the Hubble Heritage Team (STScI/AURA)

.Galaktyki nieregularne, takie jak Holmberg IX, to zdaniem astronomów galaktyki, które nie mają określonego symetrycznego kształtu. Większość z tych obiektów ma względnie niewielkie rozmiary, a ich prototypem jest Mały Obłok Magellana – galaktyka karłowata i satelita Drogi Mlecznej. Galaktyki nieregularne są zniekształcone, porozrywane i są również bogate w gaz, pył, przez co powstaje w nich wiele nowych gwiazd.

Jak opisują naukowcy, Holmberg IX powstała w wyniku interakcji grawitacyjnych pomiędzy galaktykami Messier 81 i sąsiedniej Messier 82. Spośród ponad 20 tysięcy gwiazd, które są widoczne na obrazach uzyskanych za pomocą Teleskopu Hubble’a, jedynie około 10 proc. z nich uznawane jest za stare przez badaczy – w wieku szacowanym na miliardy lat. Reszta obiektów to gwiazdy młode – w wieku około 10-200 milionów lat.

Wielka Niedźwiedzica (łac. Ursa Major) jest gwiazdozbiorem okołobiegunowym nieba północnego, a zarazem trzecią co do wielkości konstelacją na niebie. W Polsce jest widoczna przez cały rok. Liczba gwiazd widoczna w niej gołym okiem wynosi około 125. Siedem najjaśniejszych gwiazd, często niesłusznie utożsamianych z Wielką Niedźwiedzicą, ponieważ stanowią tylko część gwiazdozbioru, tworzy charakterystyczny i łatwy do odszukania na niebie układ Wielkiego Wozu. Oś tylnych kół, Wielkiego Wozu, wskazuje na położoną tuż obok bieguna niebieskiego Gwiazdę Polarną, pełniącą w przeszłości ważną rolę w orientacji na niebie.

.Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.

Oprac. EG

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 30 listopada 2025
Fot. NASA, ESA, and the Hubble Heritage Team (STScI/AURA)