Gotówka jako konieczne zabezpieczenie. Zachowania płatnicze Polaków
Badanie zostało zrealizowane przez IBRiS (Instytut Badań Rynkowych i Społecznych) na zlecenie BLIK — polskiego standardu płatności mobilnych. Zachowania płatnicze Polaków zbadano na próbie badawczej, która objęła reprezentatywną grupę dorosłych Polaków dobranych metodą kwotową według płci, wieku i miejsca zamieszkania. Dane zbierano metodą CAWI (Computer Assisted Web Interviewing). Wyniki mają charakter ogólnopolski i umożliwiają wnioskowanie na populację dorosłych konsumentów w Polsce.
Zachowania płatnicze Polaków: codzienne metody płatności
Sposób dokonywania płatności na co dzień
Interpretacja: Dominacja płatności bezgotówkowych jest wyraźna — łącznie 61% respondentów deklaruje ich codzienne stosowanie. Segment „wyłącznie bezgotówkowych” (18%) reprezentuje grupę konsumentów w pełni zdigitalizowanych. Warto jednak odnotować, że blisko 39% nadal preferuje gotówkę, co wskazuje na utrzymującą się dwoistość systemu płatniczego w Polsce.
Zachowania płatnicze: metody płatności
Gotówka jako zabezpieczenie
Postrzeganie dostępu do gotówki w kontekście bezpieczeństwa finansowego
Interpretacja: Wynik 47% respondentów traktujących gotówkę jako konieczne zabezpieczenie ilustruje zjawisko „cash as an insurance” — silnie osadzone w teorii behawioralnej (awersja do ryzyka, efekt dyspozycji). Oznacza to, że digitalizacja płatności nie eliminuje psychologicznej wartości gotówki jako aktywu rezerwowego.
Zachowania płatnicze: powody posiadania gotówki
Motywy trzymania gotówki przy sobie — analiza wielokrotnych odpowiedzi
Interpretacja: Dominacja obaw infrastrukturalnych (awarie systemów — 58%, brak terminali — 54%) wskazuje, że przywiązanie do gotówki ma podłoże racjonalne, nie wyłącznie nawykowe. Wyniki wpisują się w koncepcję odporności systemu płatniczego (payment system resilience), coraz szerzej dyskutowaną w polityce pieniężnej EBC i NBP.
Obawy wobec płatności cyfrowych
Bariery adopcji płatności bezgotówkowych — wskazania respondentów
Interpretacja: Bezpieczeństwo danych (52%) i ryzyko braku dostępu do energii/sieci (48%) stanowią dominujące bariery adopcji. Z perspektywy polityki pieniężnej wyniki te potwierdzają zasadność utrzymywania gotówki jako prawnego środka płatniczego oraz rezerwy na wypadek zakłóceń systemów elektronicznych.
Oprac. AJ
