Grenlandię obejmą nowe wielkie unijne inwestycje [Ursula von der LEYEN]
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen w marcu pojedzie do Arktyki, odwiedzi także Grenlandię – potwierdziła w dniu 19 lutego rzecznik KE Paula Pinho. Wcześniej Ursula von der Leyen zapowiedziała ogromne unijne inwestycje na tej wyspie będącej autonomicznym terytorium Danii.
Grenlandię obejmą nowe wielkie unijne inwestycje
.Rzecznik potwierdziła wizytę, ale nie była w stanie podać jej dokładnej daty. Nie sprecyzowała również celu podróży szefowej KE. To nie będzie pierwsza wizyta polityczki w tym regionie; Ursula von der Leyen jeszcze na początku 2025 roku odwiedziła Grenlandię, gdzie Komisja Europejska otworzyła swoje biuro.
Niecały miesiąc temu podczas debaty na sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego w Strasburgu Ursula von der Leyen zapowiedziała „potężny europejski impuls inwestycyjny na Grenlandii, który ma wesprzeć gospodarkę i infrastrukturę wyspy” oraz pogłębienie współpracy obronnej dotyczącej wyspy, także w ramach NATO.
Szefowa KE już wcześniej wielokrotnie mówiła o tym, że w projekcie nowego budżetu UE podwojona została kwota wsparcia finansowego dla Grenlandii. W ramach projektu nowego budżetu UE na lata 2028-2034 KE chce przekazać na rzecz Grenlandii fundusze w wysokości ok. 530 mln euro; to wzrost z dotychczasowych 225 mln.
Kluczowe strategiczne znaczenie arktycznej wyspy
.O Grenlandii zrobiło się głośno, kiedy po powrocie do Białego Domu w styczniu 2025 r. prezydent Donald Trump wznowił wygłaszane od dawna zapowiedzi przejęcia przez USA wyspy, która jest autonomiczną częścią Królestwa Danii. Amerykańska administracja argumentowała to m.in. tym, że wyspa ma strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych.
Planom przejęcia Grenlandii sprzeciwiły się władze w Kopenhadze i Nuuk; zapowiedzi Donalda Trumpa spotkały się również ze sprzeciwem większości państw NATO. Osiem z nich jeszcze w styczniu wysłało na Grenlandię swoje delegacje wojskowe, za co prezydent USA zagroził im nałożeniem ceł. Ostatecznie, po rozmowach z sekretarzem generalnym NATO Markiem Rutte, Donald Trump wycofał się z tego pomysłu.
Kto rządzi Grenlandią?
Grenlandia, będąca największą wyspą świata, stanowi część Królestwa Danii. Ma ona status autonomicznego terytorium zamorskiego wchodzącego w skład tego królestwa. Chociaż Grenlandia jest zależna od Kopenhagi, to duży stopień niezależności oraz autonomiczności, jakimi cieszy się ten region powoduje, iż relacje między metropolią i tym terytorium zależnym przypominają bardziej relacje jak pomiędzy dwoma odrębnymi państwami. Kto rządzi Grenlandią? – to pytanie coraz częściej wraca w analizach – pisze na łamach „Wszystko co Najważniejsze” w tekście „Kto rządzi Grenlandią?” Marcin Jarzębski.
Odpowiedź na pytanie dotyczące tego, kto rządzi na Grenlandii, a dokładniej, kto sprawuję władzę na Grenlandii, w świetle powyższych faktów nie jest wcale łatwa. Problematyka tego zagadnienia ma związek właśnie przede wszystkim z dużego stopnia autonomią tej wielkiej, arktycznej wyspy, której początek przypadł na 1979 r., a znaczące rozszerzenie nastąpiło w 2009 r. Pomimo tego, że Grenlandia – największa wyspa globu – cieszy się dużego stopnia niezależnością i samorządnością, to ma ona jednak nadal podległy stosunek wobec Kopenhagi i uzależniona jest od Królestwa Danii.
Głową państwa pozostaje tym samym duński monarcha, którym obecnie, od 14 stycznia 2024 r., jest król Danii Fryderyk X. Jednak analogicznie jak w najbardziej znanej monarchii współczesnego zachodniego świata, którą jest Wielka Brytania, rola monarchy tak samo i w Królestwie Danii ogranicza się w zasadzie wyłącznie do funkcji reprezentacyjnych i ceremonialnych. W realiach monarchii konstytucyjnej jaką jest Dania w kontekście sprawowania realnej władzy wykonawczej zdecydowanie bardziej liczy się premier i tak samo jest w kontekście Grenlandii. Obecnie premierem Danii jest Mette Frederiksen. Dania odpowiada za politykę zagraniczną oraz obronę wyspy.
PAP/Jowita Kiwnik Pargana/MJ
