Premier Iraku w „Le Figaro” o nowym partnerstwie z Francją

Irak nie pozwoli, aby jego terytorium stało się bazą ataków wymierzonych w sąsiednie państwa ani miejscem konfrontacji regionalnych mocarstw – deklaruje premier Iraku Ali al-Zaïdi w tekście opinii opublikowanym 14 września 2026 r. przez francuski dziennik „Le Figaro”. Polityk przekonuje, że Irak i Francja mogą wspólnie działać na rzecz uspokojenia sytuacji na Bliskim Wschodzie, bezpieczeństwa europejskich dostaw energii oraz rozwoju nowego szlaku gospodarczego łączącego Zatokę Perską z Europą.

Irak i Francja wobec kryzysu na Bliskim Wschodzie

.Relacje między Irakiem a Francją opierają się jednocześnie na historii i wspólnych interesach, dlatego mogą zostać przekształcone w rzeczywiste partnerstwo strategiczne – przekonuje premier Iraku Ali al-Zaïdi w tekście opublikowanym na łamach „Le Figaro”. Jego wizyta w Paryżu oraz spotkanie z prezydentem Emmanuelem Macronem mają otworzyć nowy etap współpracy, w którym Bagdad nie występuje jako państwo poszukujące politycznej ochrony, lecz jako samodzielny partner dysponujący własnymi zasobami, położeniem geograficznym i kanałami komunikacji z najważniejszymi uczestnikami bliskowschodnich sporów.

Tekst opinii w „Le Figaro” ukazał się bezpośrednio po ataku na saudyjski rurociąg, przypisywanym działającym z terytorium Iraku milicjom szyickim wspieranym przez Iran. W tym kontekście najważniejsza deklaracja premiera brzmi jednoznacznie: „Nie pozwolimy, aby nasze terytorium stało się bazą do kierowania gróźb przeciwko państwom sąsiednim”. Ali al-Zaïdi zapewnia również, że Irak nie może pozostawać polem starcia między regionalnymi i światowymi mocarstwami, lecz powinien stać się miejscem dialogu, gotowym do przyjęcia bezpośrednich rozmów między skonfliktowanymi stronami.

Zdaniem premiera połączenie francuskich wpływów dyplomatycznych z iracką znajomością regionu mogłoby stworzyć skuteczny mechanizm łagodzenia napięć. Francja dysponuje miejscem w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, kontaktami w świecie arabskim i własną obecnością wojskową w regionie, natomiast Irak utrzymuje relacje zarówno z państwami Zachodu i Zatoki Perskiej, jak i z Iranem oraz związanymi z nim środowiskami. O roli Francji, jej interesach oraz obecności wojskowej na Bliskim Wschodzie mówił również Emmanuel Macron w przemówieniu opublikowanym przez „Wszystko co Najważniejsze”: „Tylko państwo zdolne do strategicznego myślenia potrafi zapewnić swoim obywatelom bezpieczeństwo”.

Państwo irackie chce odzyskać kontrolę nad bronią

.Warunkiem powodzenia irackiej strategii ma być jednak odbudowa silnego państwa. Ali al-Zaïdi podkreśla na łamach „Le Figaro”, że broń powinna znajdować się wyłącznie w rękach instytucji państwowych, natomiast decyzje dotyczące wojny i pokoju muszą należeć do legalnych władz Iraku. Próba podporządkowania milicji państwu nie jest przedstawiana jako konfrontacja z konkretnym obozem politycznym lub religijnym, lecz jako konieczny warunek zachowania suwerenności i wyeliminowania konkurencyjnych ośrodków podejmowania decyzji.

To zarazem najbardziej ambitna i najtrudniejsza część programu przedstawionego przez irackiego premiera. Atak na saudyjską infrastrukturę pokazuje bowiem, że między deklaracjami władz w Bagdadzie a rzeczywistą zdolnością kontrolowania wszystkich organizacji zbrojnych nadal istnieje zasadnicza różnica. Wiarygodność propozycji przedstawionej Francji będzie zależała przede wszystkim od tego, czy rząd Iraku rzeczywiście zdoła podporządkować sobie milicje, które przez lata budowały własne struktury wojskowe, finansowe i polityczne.

Po zakończeniu 30 września misji międzynarodowej koalicji Bagdad chce pogłębiać współpracę wojskową, obronną i cybernetyczną z Francją oraz pozostałymi państwami europejskimi. Nie ma ona jednak zastąpić irackiej suwerenności, lecz wzmocnić zdolność legalnych instytucji do zapewnienia bezpieczeństwa kraju. W szerszym ujęciu propozycja premiera wpisuje się w przebudowę układu sił na Bliskim Wschodzie, opisaną przez „Wszystko co Najważniejsze” w analizie dotyczącej strategii Arabii Saudyjskiej: „Mohammed bin Salman zmienia układ sił na Bliskim Wschodzie”.

Irak jako pomost między Zatoką Perską a Europą

.Premier Iraku przedstawia partnerstwo z Francją także jako projekt gospodarczy. Przypomina, że jego kraj dysponuje – według przywołanych przez niego danych – około 145 miliardami baryłek potwierdzonych rezerw ropy naftowej, bardzo młodym społeczeństwem oraz położeniem pozwalającym połączyć państwa Zatoki Perskiej, Azję, Turcję i Europę. Centralnym elementem tej wizji jest sieć kolejowa i drogowa prowadząca od portu Wielki Faw do granicy tureckiej, która ma liczyć ponad 1900 kilometrów.

Znaczenie tej propozycji wykracza poza relacje dwustronne. Kryzysy w cieśninie Ormuz natychmiast wpływają na ceny ropy, bezpieczeństwo żeglugi, europejski przemysł i stabilność dostaw energii, dlatego – przekonuje Ali al-Zaïdi w „Le Figaro” – inwestowanie w bezpieczny i suwerenny Irak służy również bezpieczeństwu Europy. Bagdad chce w ten sposób przedstawić się Paryżowi nie jako kolejny niestabilny uczestnik bliskowschodnich konfliktów, lecz jako państwo, które może stać się ich mediatorem, zapleczem gospodarczym i jednym z filarów nowego regionalnego porządku.

Główne tezy premiera Iraku:

1. Irak i Francja powinny przekształcić historyczne relacje w partnerstwo strategiczne oparte na bezpieczeństwie, inwestycjach i suwerenności.
   
   
2. Terytorium Iraku nie może być wykorzystywane przez milicje do atakowania sąsiednich państw ani do prowadzenia zastępczej wojny między Iranem, państwami arabskimi i Zachodem.
   
   
3. Bagdad chce pełnić funkcję neutralnej platformy rozmów, natomiast Francja mogłaby wykorzystać swoje wpływy dyplomatyczne do zbliżania stanowisk stron konfliktu.
   
   
4. Broń i decyzje dotyczące wojny muszą znajdować się wyłącznie pod kontrolą irackiego państwa, co oznacza konieczność ograniczenia samodzielności milicji.
   
   
5. Stabilny Irak ma znaczenie dla europejskiego bezpieczeństwa energetycznego i może stać się głównym szlakiem transportowym łączącym Zatokę Perską z Turcją i Europą.
   

Oprac. Sebastian Nizio