Izrael uznał ludobójstwo Ormian z lat 1915-1917
Rząd Izraela jednogłośnie zatwierdził 28 czerwca 2026 r. wniosek o oficjalne uznanie przez państwo ludobójstwa Ormian na terytorium Imperium Osmańskiego – przekazał 28 czerwca 2026 r. portal Times of Israel. Propozycja trafi następnie pod głosowanie w izraelskim parlamencie.
Izrael uznał ludobójstwo Ormian z lat 1915-1917
„Nigdy nie jest za późno, by postąpić słusznie” – oznajmił inicjator projektu, izraelski minister spraw zagranicznych Gideon Saar. „To przerażające ludobójstwo, do którego doszło ponad 100 lat temu i co do którego faktów historycznych nie ma żadnych wątpliwości, wiązało się z zamordowaniem półtora miliona ludzi oraz zniszczeniem starożytnego dziedzictwa kulturowego i historycznego” – zaznaczył.
Szef izraelskiej dyplomacji ocenił, że „podjęcie tej decyzji było moralnym obowiązkiem Żydów, a z pewnością państwa narodu żydowskiego”. „Chciałbym podziękować premierowi Benjaminowi Netanjahu za jego poparcie, a także pozostałym członkom rządu za ich wsparcie” – dodał.
Jako rzeź Ormian określana jest masowa i systematyczna kampania przesiedleń i mordów na tej grupie etnicznej, prowadzona w Imperium Osmańskim w latach 1915-17. Według różnych szacunków zginęło w niej 1-1,5 mln osób. Masakra została uznana za ludobójstwo przez ponad 30 państw świata, w tym m.in. Polskę, Francję, USA i Rosję. Władze Turcji do dziś protestują przeciwko takiej klasyfikacji, twierdząc, że doszło do „tragedii”, i nie wymieniają wprost jej sprawców.
Już w sierpniu 2025 r. Benjamin Netanjahu przyznał w wywiadzie, że uznaje rzeź Ormian za ludobójstwo. Nie było to dotąd jednak oficjalne stanowisko jego rządu. Wcześniej władze izraelskie unikały podnoszenia tematu, by nie narażać stosunków z Turcją. W ostatnich latach jednak, po wybuchu wojny w Strefie Gazy w 2023 r., relacje izraelsko-tureckie uległy znacznemu pogorszeniu, a prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan otwarcie nazywał kampanię zbrojną Izraela „ludobójstwem”.
Zabiegi o normalizację stosunków na linii Erywań-Ankara
Rząd Izraela podjął decyzję z 28 czerwca 2026 r. w momencie, gdy Turcja i Armenia angażują się w próbę przezwyciężenia sporów politycznych i historycznych. Ankara zerwała stosunki dyplomatyczne i handlowe z Erywaniem w 1993 r. na znak wsparcia dla Azerbejdżanu, który toczył wówczas z Armenią wojnę w Górskim Karabachu.
W ostatnich latach Ankara i Erywań podjęły starania na rzecz znormalizowania relacji. Przełomowy pod tym względem był rok 2021, kiedy powołano specjalnych wysłanników, mających zajmować się stosunkami dwustronnymi. Od tego czasu strony wykonały liczne gesty służące budowie wzajemnego zaufania, w tym wznowiły bezpośrednie loty pomiędzy krajami.
Prezydent Recep Tayyip Erdogan i premier Armenii Nikol Paszynian przeprowadzili na początku czerwca rozmowę telefoniczną, podczas której podkreślono znaczenie negocjacji, mających doprowadzić do nawiązania bezpośredniej wymiany handlowej między oboma krajami. W komentarzu do rozmowy Paszynian podkreślił, że „jest przekonany, iż jego kraj osiągnie cel normalizacji stosunków z Azerbejdżanem i z Turcją”.
PAP/Jakub Bawołek/MJ
