Kim był Zygmunt Graliński, polski dyplomata, który „wykopał Sowietów z Ligi Narodów”

Towarzystwo Jana Karskiego upomina się o pamięć o Zygmuncie Gralińskim, polskim dyplomacie, który swoim wystąpieniem 14 grudnia 1939 roku przyczynił się do wykluczenia ZSRR z Ligii Narodów po napaści tego kraju na Finlandię.

Kim był Zygmunt Graliński?

.Towarzystwo w oświadczeniu wysłanym m.in. do Ministerstwa Spraw Zagranicznych i marszałka Sejmu napisało: „W nadchodzącą niedzielę, 14 grudnia 2025 r., upłynie rocznica, która warta jest nie tylko przypomnienia, ale także zapamiętania. Zwłaszcza w obecnym dramatycznym czasie upadku moralności w relacjach politycznych oraz upadku dyplomacji jako narzędzia porządkowania relacji międzypaństwowych”.

86 lat temu Liga Narodów na sesji w Genewie przyjęła rezolucję mówiącą, że ZSRR dokonał agresji przeciwko Finlandii, potępiła tę agresję i usunęła ZSRR ze swojego grona. Sesja została zwołana na wniosek Finlandii, która została zaatakowana 30 listopada 1939 r.

Na sesji była obecna polska delegacja. Przewodniczył jej Zygmunt Graliński, wiceminister spraw zagranicznych w rządzie Władysława Sikorskiego. Wygłosił przemowę, w której potępił atak na Finlandię i wyraził solidarność w walce z najeźdźcą. Powiedział, że Rada Ligii Narodów „nie zdzierży obecności sowieckiego napastnika w gronie państw uczciwych i szanujących swoje zobowiązania”. Potępienie przez mówcę wszelkich wojen agresywnych zebrani odebrali jako nawiązanie do niemieckiej napaści na Polskę z września 1939 roku.

Zygmunt Graliński, jak pisze Towarzystwo Jana Karskiego, uchodził za człowieka, który „wykopał Sowietów z Ligi”. Jan Paderewski, były premier, który był obecny na sali, tak opisał wystąpienie polskiego dyplomaty: „Gdy w czwartek 14 grudnia delegat Polski wchodził na trybunę, został przywitany oklaskami całego Zgromadzenia i te same oklaski powtórzyły się po skończonym przemówieniu. Wyróżnienie to spotkało tylko przedstawiciela Finlandii”.

Zygmunt Graliński – ornament polskiej dyplomacji

.Towarzystwo Jana Karskiego, opisując tamte wydarzenia, zauważyło: „Kiedy w dzisiejszym czasie Federacja Rosyjska sięga po wojnę jako narzędzie realizacji własnych nacjonalistycznych celów i psychologicznych fobii, chcąc podbić niepodległą Ukrainę, niekoniecznie napotykając jednolity międzynarodowy głos potępienia i powstrzymania, taka postać jak Zygmunt Graliński, który przyczynił się walnie do wymierzenia Sowietom międzynarodowej sprawiedliwości po ich najeździe na Finlandię, warta jest naszej polskiej pamięci. I dumy”.

– Zygmunt Graliński to jest ornament polskiej dyplomacji, który do tej pory nie był eksponowany w przestrzeni publicznej ani przez polskie władze jak Sejm czy MSZ – powiedział Waldemar Piasecki, prezes Towarzystwa Jana Karskiego. – Zygmunt Graliński mógłby być patronem 5. artykułu NATO albo po prostu patronem mądrej i sprawczej polskiej dyplomacji. Może MSZ powinien zrobić poczet wybitnych dyplomatów i tam Zygmunt Graliński powinien zajmować swoje miejsce? Ten człowiek zasługuje na funkcjonowanie w przestrzeni publicznej.

Prawnik i działacz ludowy

.Zygmunt Graliński urodził się w 1897 roku w Łęczycy. Pochodził z rodziny inteligenckiej po ojcu Ludwiku, komorniku sądowym, i spolszczonej szlachty niemieckiej po matce Wandzie Julii von Körner. Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim i zdobył doktorat z prawa międzynarodowego w Paryżu. Jako student ochotniczo walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Po powrocie z Francji pracował w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Wykładał na Wolnej Wszechnicy w Warszawie. Od 1928 roku prowadził kancelarię, która obsługiwała liczne spółki zagraniczne, w tym brytyjskie Towarzystwo Ubezpieczeniowe Prudential, i odpowiadała za obsługę prawną budowy wieżowca tej firmy w centrum Warszawy. Zasiadał w zarządzie Banku Handlowego.

Był związany ze Stronnictwem Ludowym „Wyzwolenie”. Zasiadał w Sejmie w latach 1928-1930. Występował jako obrońca działaczy ludowych w procesach politycznych, m.in. w procesie brzeskim. Po połączeniu partii ludowych był m.in. wiceprezesem Rady Naczelnej, członkiem Naczelnego Komitetu Wykonawczego i prezesem Zarządu Wojewódzkiego w Lublinie. Po klęsce wrześniowej przedostał się do Francji, gdzie wszedł w skład resortu dyplomacji kierowanej przez Augusta Zalewskiego. Zginął 17 września 1940 roku na Atlantyku. Płynął do Kanady jako przyszły ambasador. Statek „City of Benares”, którym podróżował, został storpedowany przez niemiecki okręt podwodny. Cała treść oświadczenia Towarzystwa Jana Karskiego na stronie Dzieje.pl.

Rozbiór Europy. Pakt Hitler-Stalin

.Hitler musiał mieć pewność, jak w chwili najazdu na Polskę zachowa się ZSRR – pisze Stéphane COURTOIS. Publikujemy fragment książki Stéphane COURTOIS: „Rozbiór Europy. Pakt Hitler-Stalin”, która ukazuje się nakładem wydawnictwa „Wszystko co Najważniejsze”.

8 sierpnia zawarł porozumienie ze Stalinem, które dawało Sowietom wolną rękę na działania na tym olbrzymim obszarze między Bałtykiem a Morzem Czarnym. 15 sierpnia o godzinie 4.40 Schulenburg otrzymał polecenie od Ribbentropa, aby natychmiast udał się do Mołotowa i wręczył mu memorandum o zadziwiającym wydźwięku:

„Z rozwoju [wydarzeń] w ostatnim okresie wynika, że różne światopoglądy nie wykluczają rzeczowych stosunków między oboma państwami i możliwości odbudowy dobrej wzajemnej współpracy […].
Przestrzenie życiowe Niemiec i ZSRR stykają się, ale w sensie swoich naturalnych potrzeb wzajemnie ze sobą nie konkurują […].

Rząd niemiecki prezentuje punkt widzenia, że między Morzem Bałtyckim a Morzem Czarnym nie istnieje żadna sprawa, której nie można by rozstrzygnąć ku pełnemu zadowoleniu obu krajów. Do nich należą kwestie Morza Bałtyckiego, państw nadbałtyckich, Polski, Południowego Wschodu itp. […].

.Nie ulega żadnej wątpliwości, że polityka niemiecko-sowiecka znajduje się obecnie w historycznym punkcie zwrotnym. Decyzje polityczne, które powinny być powzięte w najbliższym czasie w Berlinie i Moskwie, będą miały decydujące znaczenie dla rozwoju stosunków między narodem niemieckim a narodami ZSRR na następne pokolenia […].

LINK DO TEKSTU: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/stephane-courtois-rozbior-europy-pakt-hitler-stalin/

PAP/MJ