Kim jest Aung SAN SUU KYI, najsłynniejsza więźniarka polityczna w Azji?

Państwowe media w Mjanmie podały, że Aung San Suu Kyi została przeniesiona z więzienia do aresztu domowego. To 4 rok uwięzienia noblistki i byłej przywódczyni Mjanmy, obalonej przez wojskowy zamach stanu.

Aung San Suu Kyi przez lata była symbolem pokojowego oporu wobec wojskowej dyktatury

.Augan Suu Kyi ma dziś 80 lat. Od lutego 2021 roku, kiedy armia obaliła jej rząd, była przetrzymywana w odosobnieniu, a informacje o jej stanie pojawiały się rzadko i zwykle pochodziły władz wojskowych. 

Eksperci przypuszczają, że dla junty rządzącej krajem ten ruch może być bardzo wygodny. Suu Kyi dalej nie została wypuszczona na wolność, ale jej areszt domowy może być szansą na pokazanie światu “humanitarnego oblicza reżimu”. Decyzja została ogłoszona przy okazji ogólnej amnestii związanej z buddyjskim świętem, ale krytycy od razu zaczęli traktować ją jako próbę poprawy wizerunku władz, a nie jako sygnał politycznej zmiany.

Aung San Suu Kyi przez lata była symbolem pokojowego oporu wobec wojskowej dyktatury. Spędziła ponad 15 lat w różnych więzieniach a w 1991 roku otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla. Dla wielu obywateli Mjanmy była dowodem, że można przeciwstawiać się brutalnej armii bez przemocy i bez rezygnacji.

Ta historia nie skończyła się jednak jej zwycięstwem. 

Kiedy po latach wróciła do polityki i poprowadziła Narodową Ligę na rzecz Demokracji do wielkiego zwycięstwa wyborczego, wydawało się, że Mjanma stanie się demokratycznym krajem. Rzeczywistość zweryfikowała te nadzieje. Armia nadal zachowała ogromne wpływy, a sama Suu Kyi zaczęła coraz bardziej przypominać polityków których niegdyś krytykowała.

Na jej reputacje wpłynęła także sprawa mniejszości znanej jako Rohingjowie. Gdy wojsko rozpoczęło brutalną kampanię przeciw tej muzułmańskiej mniejszości, setki tysięcy ludzi uciekło na terytorium Bangladeszu. Suu Kyi broniła swojego państwa przed międzynarodowymi zarzutami, a dla wielu dawnych sympatyków był to moment, w którym jej dawny, niemal święty wizerunek ostatecznie się rozpadł.

To właśnie sprawia, że dziś jest postacią tak skomplikowaną. W samej Mjanmie nadal dla wielu ludzi pozostaje symbolem sprzeciwu wobec wojskowych rządów. 

Po puczu z 2021 roku junta próbowała ostatecznie wyeliminować ją z życia publicznego. Została oskarżona w wielu sprawach, od korupcji po inne przestępstwa, które według jej zwolenników i organizacji praw człowieka miały charakter czysto polityczny. Reuters przypominał, że jej wyroki były wielokrotnie zmniejszane, ale sam proces od początku był uznawany za element represyjnego mechanizmu nowej władzy.

Dlatego przeniesienie jej do aresztu domowego nie zmienia sedna sytuacji. Suu Kyi nadal nie jest wolna, a Mjanma nadal pozostaje krajem pogrążonym w wojnie domowej i przemocy po zamachu stanu. Nawet jeśli dla części jej zwolenników ten ruch jest oddechem po latach całkowitej izolacji, nie ma dziś podstaw, by widzieć w nim początek nowego otwarcia.

Wojciech T. Madeja