Kim jest Keiko FUIJIMORI, prezydent Peru?

Keiko Fujimori wygrała II turę wyborów prezydenckich w Peru przewagą zaledwie 49 641 głosów. Po przeliczeniu 100 proc. głosów radykalnie prawicowa kandydatka uzyskała 50,135 proc. poparcia, pokonując socjalistę Roberto Sancheza, na którego zagłosowało 49,869 proc. wyborców. To zwycięstwo minimalne arytmetycznie, ale ogromne politycznie: liderka Fuerza Popular po raz czwarty dotarła do drugiej tury i po raz pierwszy wygrała.

Zwycięstwo o włos

.Państwowy Urząd ds. Procesów Wyborczych w Peru, ONPE, poinformował w poniedziałek, że Keiko Fujimori wygrała II turę wyborów prezydenckich. Różnica między kandydatami wyniosła niespełna 50 tys. głosów — dokładnie 49 641. Po przeliczeniu 100 proc. głosów 51-letnią Fujimori poparło 50,135 proc. wyborców. Roberto Sanchez uzyskał 49,869 proc. W liczbach bezwzględnych na córkę byłego prezydenta Peru, Alberto Fujimoriego, oddano 9 223 396 głosów, a na jej lewicowego rywala — 9 173 755. Keiko Fujimori zdobyła prezydenturę, ale nie zdobyła komfortu politycznego. Minimalna przewaga oznacza, że obejmie władzę w kraju niemal idealnie podzielonym.

Wynik po 22 dniach niepewności

.ONPE ogłosiła końcowe wyniki po 22 dniach od głosowania. Od połowy czerwca urząd weryfikował tysiące kwestionowanych głosów, głównie z aglomeracji Limy, gdzie Fujimori cieszyła się większym poparciem. Ten długi czas oczekiwania tylko wzmocnił poczucie napięcia, Peru nie poznało bowiem zwycięzcy natychmiast. Przez ponad trzy tygodnie polityczny los kraju zależał od weryfikacji głosów, od decyzji instytucji wyborczych i od cierpliwości społeczeństwa, a w państwie tak silnie spolaryzowanym każdy dzień zwłoki miał przecież znaczenie. Niepewność wyniku nie była jedynie technicznym elementem procedury stając się częścią opowieści o kraju, w którym mandat nowej prezydent będzie od początku przedmiotem politycznej próby.

Zwycięstwo Fujimori ma jednak wymiar osobisty i dynastyczny. Liderka prawicowego ugrupowania Fuerza Popular po raz czwarty dotarła do drugiej tury wyborów prezydenckich. Dopiero teraz wygrała. Ten fakt zmienia polityczną biografię Keiko Fujimori, która przez lata była kandydatką, nie potrafiącą przekroczyć ostatniego progu. Jej nazwisko było zarazem siłą i ciężarem: rozpoznawalne, mobilizujące własny elektorat, ale też budzące sprzeciw przeciwników fujimoryzmu. Teraz to nazwisko wraca do centrum peruwiańskiej władzy. Keiko Fujimori oficjalnie ma objąć urząd 28 lipca.

Dwie wizje Peru

.Kampania ujawniła jednak głęboki spór o kierunek państwa. Fujimori opowiadała się za ochroną własności prywatnej i inwestycji zagranicznych, zapowiadała także zdecydowaną rozprawę z przestępczością, która pozostaje jednym z najpoważniejszych problemów społecznych w Peru.

Roberto Sanchez prowadził kampanię innym językiem i podkreślał obronę praw mieszkańców prowincji i grup marginalizowanych. Zapowiadał podniesienie podatków dla najbogatszych oraz rewizję licencji wydobywczych. W tym sensie wybory nie były wyłącznie rywalizacją dwóch kandydatów ale starciem dwóch diagnoz. Dla Fujimori centralnym problemem Peru jest bezpieczeństwo, porządek, stabilność gospodarcza i ochrona inwestycji. Dla Sancheza — nierówności, marginalizacja prowincji oraz pytanie o sprawiedliwszy podział korzyści z gospodarki, w tym z sektora wydobywczego.

Lima, prowincja i pęknięcie społeczne

.Szczególnie ważny jest geograficzny wymiar tych wyborów. Weryfikowane po głosowaniu kwestionowane głosy pochodziły głównie z aglomeracji Limy, gdzie Fujimori miała silniejsze poparcie. Ten szczegół pokazuje jedną z trwałych linii napięcia w Peru: między stolicą a resztą kraju, między centrum polityczno-gospodarczym a prowincją, między wyborcami szukającymi stabilności a tymi, którzy oczekują głębszej zmiany społecznej.

Minimalny wynik sprawia, że żadna ze stron nie może twierdzić, iż mówi w imieniu całego Peru. Fujimori wygrała wybory, ale Sanchez uzyskał poparcie niemal połowy głosujących. To oznacza, że nowa prezydent będzie musiała rządzić państwem, w którym opozycja społeczna wobec jej projektu pozostanie ogromna.

Mandat zwycięstwa i ciężar nazwiska

.Keiko Fujimori jest córką Alberto Fujimoriego, byłego prezydenta Peru. Ta genealogia polityczna przez lata definiowała jej publiczny wizerunek. Dla jednych była gwarancją twardego przywództwa i porządku; dla innych — przypomnieniem najbardziej kontrowersyjnych rozdziałów peruwiańskiej historii najnowszej. Jej zwycięstwo nie zamyka tego sporu. Raczej przenosi go na nowy poziom. Od 28 lipca Fujimori nie będzie już tylko liderką opozycji, kandydatką w kolejnych kampaniach ani twarzą prawicowego Fuerza Popular. Będzie prezydentem państwa, które oczekuje odpowiedzi na bardzo konkretne problemy: przestępczość, bezpieczeństwo, inwestycje, konflikty społeczne, prowincję i relację między wzrostem gospodarczym a sprawiedliwością społeczną.

Peru po wyborach na ostrzu noża

Najważniejszym faktem tych wyborów nie jest tylko to, że Keiko Fujimori wygrała. Równie ważne jest to, jak wygrała. Przewaga 49 641 głosów w kraju liczącym miliony wyborców oznacza polityczny mandat bez szerokiego marginesu zaufania. Taki wynik może być źródłem siły, jeśli nowa prezydent odczyta go jako wezwanie do ostrożności, dialogu i odbudowy minimum wspólnoty politycznej. Może jednak stać się źródłem kolejnego kryzysu, jeśli zostanie potraktowany jako pełne upoważnienie do konfrontacyjnego rządzenia.

Peru wybrało Keiko Fujimori, ale niemal połowa kraju wybrała inaczej. Właśnie dlatego jej zwycięstwo jest jednocześnie wielkim politycznym powrotem i pierwszym testem prezydentury. Wybory skończyły się wynikiem 50,135 do 49,869 proc. Rządzenie zacznie się od pytania, czy tak wąski mandat wystarczy, by utrzymać państwo razem.

PAP / Jarosław Kowalski