Kim jest Lech MAJEWSKI odznaczony Orderem Orła Białego

Jest człowiekiem renesansu – twórcą filmów, spektakli, poetą, pisarzem, scenarzystą, wykładowcą akademickim i malarzem. 3 maja 2026 roku Lech Majewski został odznaczony Orderem Orła Białego „za wkład w rozwój polskiej kultury i sztuki oraz rozsławianie polskiej kultury w świecie”.

Lech Majewski – życiorys

Lech Majewski urodził się 30 sierpnia 1953 r. w Katowicach. Studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie oraz na Wydziale Reżyserii Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi. O swoim życiu artystycznym mawia, że składa się z czterech niezależnych dróg. Pierwszą z nich jest reżyseria. Debiutem fabularnym Majewskiego był „Rycerz” z 1980 r., a do jego najbardziej znanych filmów należą „Wojaczek” (1999), „Angelus” (2001), „Ogród rozkoszy ziemskich” (2003) oraz „Młyn i krzyż” (2010). Ostatni z nich zapewnił twórcy m.in. nagrodę specjalną jury na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni oraz wyróżnienie specjalne przyznane przez Stowarzyszenie Krytyków Filmowych z San Francisco.

Od początku kariery Majewski dużo podróżował – kręcił obrazy i reżyserował przedstawienia m.in. w Wielkiej Brytanii, Niemczech i Stanach Zjednoczonych. W 1982 r. w Londynie na Tamizie wystawił „Odyseję” Homera. Niedługo potem wyjechał do USA, gdzie napisał scenariusz swojego amerykańskiego debiutu fabularnego „Lot Świerkowej Gęsi”, który ujrzał światło dzienne w 1985 r.

W latach 90. zrealizował „Ewangelię według Harry’ego”, w której obok Jerzego Zelnika i Krzysztofa Kiersznowskiego wystąpił Viggo Mortensen. W tej samej dekadzie artysta wyreżyserował m.in. polską prapremierę „Króla Ubu” Krzysztofa Pendereckiego w Teatrze Wielkim w Łodzi.

Majewski zajmuje się też literaturą i poezją. Wydał tomiki wierszy, wśród nich „Baśnie z tysiąca nocy i jednego miasta”, „Poszukiwanie raju”, a także kilka powieści, m.in. „Szczury Manhattanu”, „Metafizykę”, „Hipnotyzera” oraz „Pielgrzymkę do Grobu Brigitte Bardot cudownej”, która zainspirowała jeden z jego najnowszych filmów „Brigitte Bardot cudowna”.

Kolejną – bodaj najważniejszą dla niego – dziedziną jest sztuka. Prace Majewskiego były prezentowane w wielu miejscach na świecie, choćby w Turynie, Rzymie, Paryżu, Tokio i Australii. W 2006 r. w Museum of Modern Art w Nowym Jorku zaprezentowano retrospektywę jego twórczości. – Zawdzięczam to sfilmowanej operze autobiograficznej pt. „Pokój saren”, do której napisałem muzykę wspólnie z Józefem Skrzekiem. Pierwszą fascynacją głównego kuratora MoMy, Larry Kardisha był właśnie ten film-opera. Zakochał się w nim i tak go głęboko przeżył, że zaprosił mnie w 2006 r. do współpracy nad wystawą podsumowującą mój dotychczasowy dorobek. I tak stałem się najmłodszym artystą, który miał w MoMie retrospektywę – wspomniał Majewski w 2017 r. w rozmowie.

Zakochany w sztuce i renesansie

Artysta jest również wykładowcą akademickim. Prowadził zajęcia z historii sztuki w Stanach Zjednoczonych, na Antypodach, w Australii, we Włoszech. Jak podkreśla, kocha renesans w sztuce. I choć sam przywodzi na myśl człowieka renesansu, daleko mu do poczucia, że wszystko już wie. – Po prostu opowiadam swoją wizję, swój świat wewnętrzny, nie śmiałbym jednak porównywać się z żadnym z tych artystów. Kiedy tworzyłem „Młyn i krzyż”, poszedłem niejako terminować u Petera Bruegla, przyglądać się, jak on budował swoje filozoficzne przypowieści. Uczę się bardzo dużo, kiedy tworzę w rozmaitych dziedzinach – zwrócił uwagę w 2022 r.

Przez lata Majewski dzielił życie między Katowice a Wenecję. Nadal chętnie wraca do Włoch, jednak rodzinne miasto ma szczególne miejsce w jego sercu. – Mam dom we Włoszech. Natomiast mam również mieszkanie w Katowicach, gdzie się urodziłem. Kiedy teraz tam nocuję, śpię w niemal tym samym miejscu co w dzieciństwie, choć nie w tym samym łóżku. To jest punkt omega. Człowiek krąży po całym świecie, a potem wraca do punktu omega. Co prawda jesteśmy częścią kosmosu, Ziemia obraca się wokół Słońca, nasz układ słoneczny leci po obwodzie galaktyki, a ta galaktyka również i wszystko się zmienia. Niemniej to jest punkt, w którym zaczyna się moja „Odyseja” – powiedział w 2022 r.

Odznaczony Orderem Orła Białego przez Prezydenta Karola Nawrockiego

Lech Majewski odebrał order z rąk prezydenta Karola Nawrockiego podczas uroczystości na Zamku Królewskim. Oprócz niego najwyższe odznaczenia państwowe otrzymali działaczka opozycji niepodległościowej z czasów PRL Hanna Łukowska-Karniej, dyrygentka i założycielka Orkiestry Amadeus Agnieszka Duczmal-Jaroszewska oraz Andrzej Poczobut, dziennikarz i działacz mniejszości polskiej na Białorusi, zwolniony z białoruskiego więzienia, gdzie przebywał od marca 2021 r.

– Za sprawą obrazu, który państwo dzisiaj rysujecie, obrazu Rzeczpospolitej Polskiej w XXI wieku, składamy rodzaj raportu twórcom Konstytucji 3 maja, raportu o tym, jak dzisiaj wygląda Polska za sprawą waszych wspaniałych życiorysów. (…) Pokazujemy naszą wartość, nasz intelekt, artystyczne, kulturalne, tożsamościowe zakotwiczenie w tym, co dla Rzeczpospolitej Polskiej jest najważniejsze, bo o tym są właściwie wasze życiorysy – powiedział prezydent Karol Nawrocki, dziękując odznaczonym „za ich wspaniałą, długą, wypełnioną służbą Polsce drogę”.

PAP/ LW