Koncert The Beatles w Polsce pomysłem komunistów na walkę z Kościołem

W 1966 roku władze PRL nie zgodziły się na przyjazd papieża Paweł VI do Polski. Rozważano natomiast sprowadzenie zespołu The Beatles, który mógłby odciągnąć uwagę od uroczystości religijnych związanych z milenium chrztu Polski. Co ciekawe, 3 maja 1966 r. grupa rzeczywiście miała wolny termin w swoim kalendarzu koncertowym.

Dla komunistycznych władz obchody milenijne stanowiły poważny problem

Podczas tegorocznych obchodów święta Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski na Jasnej Górze przypomniane zostaną dwie ważne rocznice: Jasnogórskich Ślubów Narodu z 1956 roku oraz milenium chrztu Polski z 1966 roku.

Dla komunistycznych władz obchody milenijne stanowiły poważny problem. I sekretarz PZPR Władysław Gomułkadążył do tego, by jubileusz tysiąclecia państwowości polskiej podkreślał triumf socjalizmu jako docelowego ustroju. Tymczasem religijność społeczeństwa w Polsce pozostawała znacznie wyższa niż w innych krajach bloku wschodniego, a kościelne uroczystości przyciągały ogromne tłumy.

Rok milenijny rozpoczął się już w styczniu 1966 roku w Watykanie, gdzie rocznica miała wymiar ogólnokościelny. Prymas Polski, Stefan Wyszyński, nie mógł jednak uczestniczyć w tych wydarzeniach, ponieważ władze odmówiły mu wydania paszportu.

Państwo organizowało równolegle własne obchody Tysiąclecia Państwa Polskiego, starając się przyćmić inicjatywy Kościoła. Jednym z głównych projektów była akcja budowy „tysiąca szkół na Tysiąclecie”. Powstawały także ulice, osiedla i parki o nazwach nawiązujących do państwowego jubileuszu.

Władze chciały ograniczyć znaczenie uroczystości kościelnych

Centralne uroczystości kościelne odbyły się 3 maja 1966 roku na Jasnej Górze. Władze próbowały ograniczyć ich znaczenie, organizując wydarzenia konkurencyjne, takie jak mecz piłkarski czy akcje propagandowe. W pewnym momencie realnie rozważano koncert Beatlesów w Częstochowie, jednak zrezygnowano z tego pomysłu, obawiając się trudności w zapewnieniu porządku publicznego.

Bezpieczeństwo uroczystości było dla służb priorytetem. Przygotowano szczegółowy plan operacyjny, a na miejscu działały setki funkcjonariuszy SB wyposażonych w sprzęt obserwacyjny i podsłuchowy. W działaniach tych uczestniczyli także tajni współpracownicy oraz osoby mające odciągać uwagę zagranicznych dziennikarzy.

Mimo tych działań na Jasną Górę przybyło około 400 tysięcy wiernych. Papież Paweł VI nie mógł uczestniczyć w uroczystościach, dlatego jego legatem został kardynał Stefan Wyszyński. Symbolem nieobecności papieża był pusty tron ustawiony przy ołtarzu.

Cudowny Obraz Matki Bożej Częstochowskiej

Podczas mszy świętej wyniesiono Cudowny Obraz Matki Bożej Częstochowskiej, ozdobiony specjalną sukienką milenijną. Była to jedna z ostatnich procesji z ikoną poza kaplicą. W uroczystościach uczestniczył także metropolita krakowski, Karol Wojtyła.

Kulminacyjnym momentem było odczytanie aktu oddania Polski Matce Bożej, przygotowanego przez kardynała Wyszyńskiego. Kazania duchownych, w których pojawiały się odniesienia do prześladowań Kościoła i nieobecności papieża, były krytycznie oceniane przez służby bezpieczeństwa.

Szacuje się, że w majowych uroczystościach 1966 roku na Jasnej Górze uczestniczyło łącznie ponad milion osób, co pokazuje skalę religijnego zaangażowania społeczeństwa mimo presji ze strony władz komunistycznych.

PAP/ Tomasz Haładyj/ LW