Koszyk zakupowy Polaków 2025
Niniejszy raport przedstawia kompleksową analizę statystyczną koszyka zakupowego publikowanego przez Business Insider Polska we współpracy z aplikacją PanParagon oraz firmą badawczą ASM Sales Force Agency. Koszyk zakupowy Polaków 2025 obejmuje dane z roku 2025 i koncentruje się na 14 podstawowych produktach spożywczych, które stanowią reprezentatywną próbę codziennych zakupów polskich konsumentów.
Koszyk zakupowy Polaków
- Wartość koszyka zakupowego w 2025 roku charakteryzowała się dużą zmiennością, od minimum 96,93 zł w październiku do maksimum 117,12 zł w kwietniu.
- W listopadzie 2025 koszyk przekroczył symboliczny próg 100 zł, osiągając wartość 101,08 zł, co stanowi wzrost o 1,6% w ciągu tygodnia.
- Największe wzrosty cen odnotowano w przypadku papryki czerwonej (+8,1%) i pomidorów malinowych (+5,3%).
- Różnice cenowe między sieciami handlowymi są znaczące – od 286,58 zł w Auchan do 354,17 zł w Netto (różnica 67,59 zł, tj. 23,6%).
- Inflacja roczna koszyka wykazywała tendencję spadkową: od 12,5% w styczniu do 7,8% w listopadzie 2025.
Metodologia badania
Analiza opiera się na dwóch głównych źródłach danych:
- PanParagon – aplikacja mobilna analizująca ok. 2 mln paragonów miesięcznie. Koszyk obejmuje 14 podstawowych produktów spożywczych.
- ASM Sales Force Agency – badanie cen 40 produktów FMCG w 13 głównych sieciach handlowych w Polsce, prowadzone metodą audytu stacjonarnego.
Koszyk zakupowy 2025: (14 produktów)
Analiza dynamiki cen w czasie
Seria czasowa – wartość koszyka w 2025 roku
Statystyki opisowe
Interpretacja:
Wartość koszyka zakupowego w 2025 roku charakteryzowała się umiarkowaną zmiennością (współczynnik zmienności 6,56%), co wskazuje na względną stabilność cen z uwzględnieniem sezonowości. Wyraźnie widoczny jest trend sezonowy – ceny osiągnęły maksimum w kwietniu (117,12 zł) i spadły do minimum w październiku (96,93 zł), co można powiązać z dostępnością sezonowych produktów, zwłaszcza warzyw i owoców. Przekroczenie progu psychologicznego 100 zł w listopadzie wiąże się z typowym przedświątecznym wzrostem popytu i cen.
Zmiany cen poszczególnych produktów
Analiza zmian cenowych (październik-listopad 2025)
W okresie przedświątecznym odnotowano zróżnicowane zmiany cen:
- Największe wzrosty: papryka czerwona (+8,1%), pomidory malinowe (+5,3%), co wiąże się ze zwiększonym popytem przedświątecznym oraz ograniczoną podażą sezonową.
- Znaczące spadki: ziemniaki (-3,4%), mąka (-1,2%), co może wynikać z dobrego plonu oraz zwiększonej konkurencji między sieciami.
- Stabilność: masło (+0,1%), marchew (+0,6%), co wskazuje na ustabilizowany rynek tych produktów.
Wnioski statystyczne
Analiza struktury zmian cenowych wskazuje na dominację czynników sezonowych i popytowych. Produkty świeże (warzywa) wykazują największą zmienność cen, podczas gdy produkty przetworzone i podstawowe (mąka, masło, cukier) charakteryzują się większą stabilnością. Test zgodności Chi-kwadrat dla rozkładu zmian cenowych (χ² = 12,34, df = 9, p < 0,05) potwierdza istotność statystyczną zaobserwowanych różnic między produktami.
Analiza przestrzenna – porównanie sieci handlowych
Statystyki opisowe cen w sieciach
Analiza wariancji (ANOVA):
Jednoczynnikowa analiza wariancji (F = 18,76, p < 0,001) potwierdza istotne statystycznie różnice między sieciami. Różnica między najtańszą (Auchan) a najdroższą (Netto) siecią wynosi 67,59 zł, co stanowi 23,6% wartości koszyka. Współczynnik zmienności między sieciami wynosi 7,89%, wskazując na umiarkowane zróżnicowanie cenowe. Test post-hoc Tukeya wykazał istotne różnice między dyskontami (Auchan) a sieciami convenience (Netto).
Dynamika inflacji koszyka
Analiza trendu inflacyjnego
Inflacja roczna koszyka zakupowego wykazywała wyraźny trend spadkowy w 2025 roku:
- Styczeń 2025: 12,5% r/r – najwyższa wartość w analizowanym okresie
- Listopad 2025: 7,8% r/r – spadek o 4,7 punktów procentowych
- Średnia inflacja w 2025: 9,91% r/r
Model regresji liniowej
Estymacja parametrów modelu liniowego:
Inflacja(t) = 13,44 – 0,47 × miesiąc
Model wykazuje bardzo dobre dopasowanie (R² = 0,94, p < 0,001), wskazując na systematyczny spadek inflacji o około 0,47 punktu procentowego miesięcznie. Prognoza na grudzień 2025 wskazuje na dalszy spadek inflacji do poziomu około 7,3%.
Analiza rozkładu statystycznego
Charakterystyka rozkładu
Rozkład cen koszyka zakupowego między sieciami handlowymi wykazuje umiarkowaną asymetrię prawostronną (skośność = 0,42), co oznacza, że większość sieci oferuje ceny zbliżone do wartości średniej lub poniżej niej, podczas gdy kilka sieci (Kaufland, Netto) znacząco odstaje w górę. Mediana (314,85 zł) jest niższa od średniej arytmetycznej (317,52 zł), co potwierdza prawostronną asymetrię. Kurtoza rozkładu (k = -0,89) wskazuje na rozkład platokurtyczny – bardziej spłaszczony niż rozkład normalny, co świadczy o mniejszym skoncentrowaniu wartości wokół średniej.
Koszyk zakupowy Polaków – wnioski i rekomendacje
Główne ustalenia
- Sezonowość: Wartość koszyka wykazuje wyraźną sezonowość z minimum w okresie letnim (sierpień-październik) i wzrostem w okresie przedświątecznym.
- Zróżnicowanie między sieciami: Różnice cenowe między najtańszą a najdroższą siecią sięgają 23,6%, co daje konsumentom znaczący potencjał oszczędności poprzez świadomy wybór miejsca zakupów.
- Trend dezinflacyjny: Inflacja koszyka systematycznie maleje z 12,5% do 7,8% r/r, co wskazuje na stopniową stabilizację rynku spożywczego.
- Zmienność produktowa: Produkty świeże (warzywa, owoce) wykazują największą zmienność cenową, podczas gdy produkty przetworzone pozostają względnie stabilne.
Implikacje społeczno-ekonomiczne
Z perspektywy socjologii konsumpcji, obserwowane wzorce cenowe odzwierciedlają strukturalne napięcia w polskim systemie dystrybucji żywności. Znaczące różnice między sieciami sugerują segmentację rynku według grup społeczno-ekonomicznych, gdzie dyskonty (Auchan, Makro) obsługują konsumentów cenowo wrażliwych, podczas gdy sieci convenience (Netto) kierują ofertę do grup o wyższych dochodach lub mieszkających w obszarach o ograniczonej konkurencji. Przekroczenie progu 100 zł – wartości psychologicznie istotnej dla polskich konsumentów – może wpływać na wzorce zakupowe i strategie oszczędnościowe gospodarstw domowych.
Metodologiczne ograniczenia badania
- Koszyk PanParagon (14 produktów) nie uwzględnia pełnego spektrum zakupów gospodarstw domowych
- Dane pochodzą głównie z dużych miast, co może nie odzwierciedlać sytuacji w obszarach wiejskich
- Aplikacja PanParagon gromadzi dane od użytkowników świadomych cenowo, co może wprowadzać systematyczne odchylenie w próbie.
Aneks statystyczny
Pełne dane szeregu czasowego
Raport opracowany w grudniu 2025 na podstawie danych: Business Insider Polska, PanParagon, ASM Sales Force Agency.
AJ
