Kot Larry, główny myszołap Downing Street 10

Kot Larry

Stanowisko Głównego Myszołapa w służbie Sekretariatu Gabinetu (ang. Chief Mouser to the Cabinet Office) jest oficjalną funkcją przypisaną kotu rezydującemu w siedzibie premiera Wielkiej Brytanii przy 10 Downing Street. Obecnie to kot Larry, który towarzyszył również wizycie prezydenta Karola NAWROCKIEGO w siedzibie brytyjskiego premiera na Downing Street 10.

Kim jest kot Larry?

.Choć obecnie stanowisko to kojarzone jest przede wszystkim z kotem Larrym, sama instytucja Głównego Myszołapa w służbie Sekretariatu Generalnego ma długą i dobrze udokumentowaną historię, sięgającą co najmniej pierwszej połowy XX wieku, a pośrednio – znacznie dłuższą.

Brytyjski rząd korzystał z obecności kotów do zwalczania gryzoni w budynkach administracyjnych już od XVI wieku. Źródła historyczne wskazują, że w czasach panowania króla Henryka VIII kot towarzyszył kardynałowi Thomasowi Wolseyowi, gdy ten, jako lord kanclerz, zamieszkał w rezydencji przy Downing Street. Jednak pierwsze oficjalne dokumenty administracyjne, które wprost odnoszą się do stanowiska myszołapa, pochodzą z 1929 roku.

Kot, który otrzymuje wynagrodzenie

.Z akt ujawnionych na mocy Freedom of Information Act wynika, że 3 czerwca 1929 roku pracownik Kancelarii Skarbu A. E. Banham zatwierdził wydatek jednego pensa dziennie „na utrzymywanie sprawnego myszołapa” w rezydencji przy londyńskiej Downing Street. W kolejnych latach budżet ten zwiększono w 1932 roku do jednego szylinga i sześciu pensów. W XXI wieku koszt utrzymania kota pełniącego tę funkcję szacowany jest na około 100 funtów rocznie. Koszt ten obejmuje głównie karmę.

Przez dziesięciolecia tytuł Chief Mouser funkcjonował jednak nieformalnie. Był nadawany zwyczajowo głównie przez brytyjskie media, historyków lub pracowników Downing Street bez oficjalnej decyzji rządu. Dopiero w 2011 roku po raz pierwszy w historii stanowisko to zostało formalnie uznane przez administrację państwową i kot, zamieszkujący Downing Street 10 otrzymał państwową funkcję.

Kot Larry objął funkcję 15 lutego 2011 roku, stając się tym samym pierwszym oficjalnie mianowanym Głównym Myszołapem w służbie Sekretariatu Generalnego. Został adoptowany ze schroniska Battersea Dogs & Cats Home po serii medialnych doniesień o obecności szczurów na terenie Downing Street, uchwyconych m.in. w reportażu telewizji ITN. Początkowo rzecznik brytyjskiego rządu zaprzeczał planom sprowadzenia kota, jednak już następnego dnia potwierdzono decyzję o jego adopcji.

Kot Larry, niezależny od pełniących urząd brytyjskiego premiera

.Kot Larry przejął obowiązki niemal dwa lata po śmierci swojej poprzedniczki, kotki Sybil, należącej do kanclerza skarbu Alistaira Darlinga. W tamtym okresie premier Gordon Brown rezydował pod numerem 11, a nie 10 Downing Street, co dodatkowo podkreśla niezależność stanowiska myszołapa od osoby szefa rządu. Kot nie jest własnością premiera i jego „kadencja” rzadko pokrywa się z okresem sprawowania władzy przez jedną osobę.

W historii stanowiska zdarzały się długie przerwy, a także okresy, w których obowiązki dzieliły między sobą dwa koty jednocześnie. Przykładem jest współistnienie na Downing Street Larry’ego i Freyi – prywatnego kota kanclerza George’a Osborne’a – w latach 2012–2014. Po odejściu Freyi Larry pozostał jedynym kotem oficjalnie wymienianym na rządowych stronach internetowych.

Najdłużej pełniącym funkcję Głównego Myszołapa przed XXI wiekiem był kot Wilberforce, który „służył” czterem premierom: Edwardowi Heathowi, Haroldowi Wilsonowi, Jimowi Callaghanowi i Margaret Thatcher. Jego długoletnia obecność stała się jednym z argumentów na rzecz postrzegania stanowiska Głównego Myszołapa jako elementu ciągłości instytucjonalnej państwa, niezależnego od bieżącej polityki.

Symbolika równie ważna co PR

.Obecnie funkcja Głównego Myszołapa ma charakter zarówno praktyczny, jak i symboliczny. Choć pierwotnym celem było zwalczanie gryzoni, obecność kota na Downing Street stała się również elementem komunikacji instytucjonalnej brytyjskiego rządu. Badania politologiczne pokazują, że nawet neutralna postać kota może być odbierana przez opinię publiczną przez pryzmat sympatii politycznych co potwierdza, jak silnie polityczna polaryzacja wpływa na interpretację nawet najbardziej pozornie apolitycznych symboli. Jednocześnie kot Larry często pojawia się przed rezydencją na Downing Street, kiedy oczekujący dziennikarze stoją tam dłużej, niż planowano.

Kot Larry, sprawujący urząd nieprzerwanie od 2011 roku, pozostaje jednym z najdłużej „urzędujących” mieszkańców 10 Downing Street w nowoczesnej historii Wielkiej Brytanii. W przeciwieństwie do premierów nie podlega wyborom ani rekonstrukcjom rządu i właśnie w tym sensie stał się trwałym elementem brytyjskiego pejzażu instytucjonalnego. Funkcja Chief Mouser ma bowiem charakter tradycyjny i symboliczny. Larry, jako kot rezydujący w siedzibie rządu, jest częścią administracyjnego zaplecza Downing Street, choć nie uczestniczy w działaniach politycznych ani decyzyjnych.

Michał Kłosowski,
Londyn

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 13 stycznia 2026