Młodzi Polacy wierzą w pomoc wojskową NATO w razie wojny [Horyzont IBRiS Young]

W sojuszniczą pomoc NATO w przypadku ataku na Polskę wierzy 51 proc. osób w wieku 18-29 lat – wynika z badania Horyzont IBRiS Young. Co trzeci badany uważa, że w przypadku wojny państwo polskie zostałoby samo.

Młodzi Polacy wierzą w pomoc wojskową NATO w razie wojny

W badaniu Horyzont IBRiS Young zaprezentowanym w dniu 28 sierpnia 2026 r. zapytano ankietowanych m.in., czy NATO przyszłoby Polsce z pomocą w przypadku militarnego ataku na Polskę? Wśród osób w wieku 18–29 lat w pomoc NATO w przypadku ataku wierzy 51 proc., zaś przeciwnego zdania jest 22 proc. Tymczasem, biorąc pod uwagę ogół respondentów, 58 proc. badanych jest przekonanych, że kraj otrzyma wsparcie zaś odmiennego zdania jest 25 proc. ankietowanych.

Jednocześnie 32 proc. młodych respondentów IBRiS oceniło, że „mimo zobowiązań sojuszniczych Polska zostałaby sama”. Przeciwnego zdania było 41 proc. ankietowanych. Tymczasem biorąc pod uwagę wszystkie grupy wiekowe – 39 proc. respondentów jest zdania, że „mimo zobowiązań sojuszniczych Polska zostałaby sama”. Przeciwnie ocenia sytuację 45 proc. ankietowanych.

Historia wpływa na ocenę sojuszy

Podczas debaty Mariusz Marszałkowski z Defence24 podkreślił, że różnice poszczególnych grup wiekowych w postrzeganiu potencjalnej reakcji sojuszników z NATO wobec ewentualnej agresji na Polskę wynikają z kilku czynników. Przypomniał, że wśród starszych pokoleń silna jest nieufność do sojuszy wynikająca z pobudek historycznych.

– Wszyscy pamiętamy, jak wyglądała kwestia II wojny światowej, deklaracji sojuszniczych wtedy i ich realizacji oraz to, co spotkało Polskę po II wojnie światowej (…). Starsze pokolenie może mieć jakieś poczucie krzywdy wobec działania ówczesnych sojuszników – stwierdził.

Jednocześnie zastrzegł, że w młodszym pokoleniu, urodzonym już po upadku komunizmu, wydarzenia związane z klęską Polski w 1939 r. postrzegane są już bardziej jako porażka Polski na poziomie strategicznym.

Młodzi obawiają się braku schronienia

Z badania IBRiS wynika także, że 65 proc. osób w wieku 18–29 lat bierze pod uwagę, że zabraknie dla nich miejsc schronienia lub doraźnego schronienia, zaś 19 proc. uznało, że znajdą takie miejsce. Ogół obywateli jest pod tym względem bardziej sceptyczny. 77 proc. Polaków jest zdania, że nie będzie możliwości znalezienia takiego miejsca. Natomiast 11 proc. było odmiennego zdania.

Podobne różnice widać także w kwestii braku możliwości wypłaty gotówki z bankomatów lub banków przez kilka dni. Taką sytuację bierze pod uwagę 69 proc. młodych ankietowanych zaś dla 15 proc. jest to mało prawdopodobny scenariusz. W skali całej populacji 75 proc. respondentów uwzględnia taką sytuację, zaś zdaniem 15 proc. jest to nieprawdopodobne.

Według IBRiS, najbardziej sceptyczne są tej kwestii osoby w wieku 60 plus – 87 proc., zaś optymistów wśród seniorów było 9 proc.

Przerwy w dostawach energii i wody

Jak wynika z badania 57 proc. młodych bierze pod uwagę, że w ciągu najbliższych 5 lat wystąpi w kraju trwająca dłużej niż dobę przerwa w dostawie energii elektrycznej zaś 29 proc. uznało że jest to nieprawdopodobne. Tymczasem taką sytuację za prawdopodobną zakłada 70 proc. badanych przez IBRiS. Odmiennego zdania było 18 proc. ankietowanych a 12 proc. nie umiało się do tej kwestii ustosunkować. Najbardziej sceptyczni okazali się po raz kolejny seniorzy – 81 proc.

Według badania przerwę w dostawie wody z sieci wodociągowej przez kilka dni bierze pod uwagę 53 proc. młodych zaś 28 proc. uznało to za mało prawdopodobny scenariusz. Tymczasem taką opcję jako sytuację prawdopodobną bierze pod uwagę 63 proc. ankietowanych, zaś odmiennego zdania było 23 proc. respondentów.

41 proc. młodych zakłada również, że może dojść do sytuacji, w której przez kilka dni nie będzie dostępu do wody zdatnej do picia. Odmiennego zdania było 45 proc. osób w wieku 18-29. Natomiast biorąc pod uwagę wszystkie grupy wiekowe taki scenariusz bierze pod uwagę 58 proc. badanych zaś za nieprawdopodobny uznało 29 proc. respondentów.

Żywność i ogrzewanie także budzą obawy

Zgodnie z badaniem 40 proc. młodych zakłada, że może dojść do poważnego ograniczenia dostępu do żywności, zaś 44 proc. uznaje taką sytuację za nieprawdopodobną. Z kolei dane uwzględniające wszystkie grupy pokazują, że 53 proc. badanych zakłada taką możliwość. Najwięcej po raz kolejny jest wśród seniorów – 61 proc.

Brak w kraju możliwości ogrzewania przez kilka dni bierze pod uwagę 52 proc. młodych ankietowanych, podczas dane uwzględniające wszystkie grupy wskazują, że taką opcję uwzględnia 67 proc. respondentów.

Ekspert: brakuje edukacji dla bezpieczeństwa

Zdaniem członka Zarządu IBRiS Michała Kowalczyka, który wziął udział w debacie, problemem jest to, że społeczeństwo nie ma wystarczającej wiedzy, w jaki sposób zachowywać się w sytuacji zagrożenia oraz kto ma zapewnić to bezpieczeństwo. Przyznał, że choć od wielu lat w Polsce działa ruch tzw. prepersów, to duża część obywateli nie przygotowuje się do ewentualnych zagrożeń.

– Państwo nie jest w stanie zapewnić, że wszystko będzie tak, jak jest dzisiaj, np., że będzie energia elektryczna, bieżąca woda. Musimy więc przygotowywać społeczeństwo do tego, żeby radzić sobie w sytuacjach kryzysowych. Jedno z najważniejszych przesłań, które ja wyłowiłem z tego raportu, jest takie, że brakuje nam edukacji dla bezpieczeństwa – ocenił.

Zdaniem eksperta pojawiający się w badaniu duży odsetek podpowiedzi: „nie wiem, nie mam zdania” powinien być dla rządzących sygnałem alarmowym. Dodał, że odsetek tego typu odpowiedzi jest większy wśród osób młodych.

Na jakie kryzysy młodzi są gotowi

Badanie IBRIS pokazało, że młodzi najlepiej czują się przygotowani na brak dostępu do potrzebnych leków i środków medycznych przez kilka dni – 48 proc.; brak możliwości wypłaty gotówki z bankomatów lub banków przez kilka dni – 45 proc., brak ogrzewania przez kilka dni w okresie w którym jest ono potrzebne – 45 proc.

Natomiast najmniej przygotowani są na przerwy w dostawie wody z sieci wodociągowej przez kilka dni. Tylko 31 proc. uznało, że sobie poradzi zaś 56 proc. wskazało, że są nieprzygotowani na taki przebieg zdarzeń. Na brak dostępu do wody zdatnej do picia przez kilka dni przygotowanych jest 36 proc. młodych zaś nieprzygotowanych na takie ograniczenia jest – 53 proc. ankietowanych.

51 proc. młodych respondentów nie jest także przygotowana na brak możliwości znalezienia miejsca w schronie lub innym miejscu doraźnego schronienia w sytuacji zagrożenia, podczas gdy w skali całej populacji nie czuje się także przygotowanych 61 proc. badanych.

47 proc. młodych ankietowanych nie jest także przygotowana na brak możliwości zakupu paliwa przez co najmniej tydzień. Badanie zostało przeprowadzone w dniach 18-21 sierpnia 2026 r. metodą CATI/CAWI na reprezentatywnej grupie tysiąca Polaków.

PAP/MJ