Monumentalna forteca z epoki brązu. Była położona wysoko na górskim szczycie
Podczas badań archeologicznych prowadzonych na stanowisku Gradina na szczycie góry Papuk w północno-wschodniej Chorwacji przez naukowców została odkryta monumentalna forteca pochodząca z czasów epoki brązu. Fortyfikacje te znajdowały się na wysokości 611 metrów nad poziomem morza.
Monumentalna forteca z późnej epoki brązu
.Zespół archeologów, na czele którego stoi prof. Hrvoje Potrebica z Uniwersytetu w Zagrzebiu, podczas wykopalisk realizowanych w Gradinie na górze Papuk w północno-wschodniej Chorwacji ujawnił, że nieco ponad 3 tys. lat temu w miejscu tym znajdowała się zaawansowany system fortyfikacji z późnej epoki brązu. Przez badaczy na wysokości 611 metrów została odkryta monumentalna forteca z epoki brązu.
Twierdza Gradina wyróżnia się złożonym, trójwarstwowym systemem obronnym. Archeolodzy ustalili, że jej wewnętrzny rdzeń stanowił obszar ubitej ziemi, otoczony masywną konstrukcją z dużych bloków kamiennych, z kolei obszarowi zewnętrznemu tej fortyfikacji odpowiada warstwa zagęszczonej gleby znajdująca się na obszarze tego stanowiska, informuje portal „Arkeonews„. Ta wieloaspektowa konstrukcja świadczy o tym, że twórcy tej twierdzy dysponowali wyjątkowymi umiejętnościami inżynieryjnymi jak na swoje czasy. W niektórych miejscach wewnętrzna powierzchnia wału osiąga wysokość dwóch metrów, podczas gdy zewnętrzna strona sięga imponujących siedmiu do ośmiu metrów dzięki stromemu, naturalnemu nachyleniu zbocza góry.
Jednym z najbardziej niezwykłych pozostałości dawnej fortyfikacji odsłoniętych podczas ostatnich badań w Gradinie okazał się drugi mur składający się na zewnętrzną część umocnień tej potężnej dawnej twierdzy. Archeolodzy ustalili, że ten drugi mur został zbudowany za pomocą specjalnej techniki budowlanej, która jest znana jako suchy murek – budowniczowie tego muru mającego grubość ponad 1,5 metra postawili go nie posługując się zaprawą. Jak stwierdzili eksperci, odkryta forteca jest wyjątkowa nie tylko z uwagi na swoje monumentalne wymiary, ale również z powodu właśnie swojej konstrukcji – gdyż taka struktura budowlana, która charakteryzuje twierdzę z Gradiny, jest bardzo nietypowa dla osad z epoki brązu w tej części Europy.
Siedziba jednej z najsilniejszych społeczności Bałkanów
.W przekonaniu archeologów odkryta twierdza jest tym samym wyjątkowa dlatego, gdyż pozwoli nam lepiej zrozumieć historię prehistorycznych osad, systemów obronnych i organizacji społecznej na Bałkanach. Jej trwałość i skala wskazują, że budowniczowie byli nie tylko wysoce wykfalifikowani technicznie, ale również wysoce wykfalifikowani technicznie oraz dysponowali przy tym bogatymi zasobami.
Monumentalna forteca z Gradiny zajmowała obszar o powierzchni około czterech hektarów, co w połączeniu z odkrytymi strukturami stanowi niezbity dowód, że twierdza ta była znacznie większa niż izolowany punkt obserwacyjny, albo mały gród. Znacząca skala tej całej twierdzy w połączeniu z odkrytymi pozostałościami domów mieszkalnych wskazują, że w Gradine mogła znajdować się główna siedziba, stolica, lokalnej społeczności, która dysponowała znaczącą siłę nie tylko, jeśli chodzi o najbliższe okolice, ale generalnie region.
.Biorąc pod uwagę, że ceramika odkryta na terenie tego stanowiska pochodzi z okresu lat 1200-1000 p.n.e., co odpowiada samej późnej epoce brązu, a także ogólny rozmach tej konstrukcji, to wydaje się uprawnionym, iż można tę twierdzę określić jako „chorwacką Troję”.
Marcin Jarzębski
