Najstarsza w historii świata tradycja kulturowa ludzkości: produkcja paciorków

produkcja paciorków

Około 57 tysięcy lat temu afrykańskie populacje przeszły znaczną reorganizację społeczną i ich nową, ważną cechą stała się produkcja paciorków. Rosnąca ich liczba na przestrzeni lat może świadczyć o procesie rozwoju pierwszych społecznych systemów relacji.

.Naukowcy z Instytutu Nauki o Historii Człowieka im. Maxa Plancka w Jenie po przebadaniu 1516 koralików, wykopanych na rozciągającym się na 3 tysiącach kilometrów obszarze Afryki ustalili, że ich podobieństwo świadczy o istnieniu najstarszej w historii świata tradycji kulturowej ludzkości.

Wykonane ze skorupek strusich jaj, jedne z najstarszych znanych światu ozdób, były od 52 tysięcy lat przedmiotem wymiany i handlu między mieszkańcami południowej i wschodniej Afryki. Początkowo transakcję odbywały się na obszarze współczesnej Kenii i Tanzanii. 42 tysiące lat temu jej pierwsze ślady obserwujemy na terenach Namibii, Botswany i RPA.

Ryc.: Lokalizacje stanowisk objętych niniejszym opracowaniem oraz zapisy paleoklimatyczne.
Od: Koraliki ze skorupki strusiego jajka ujawniają sieć społecznościową sprzed 50 000 lat w Afryce. NATURE

“Koraliki są wskazówkami, rozrzuconymi w czasie i przestrzeni, czekającymi tylko na zauważenie” komentuje główna autorka badania Jennifer Miller.

Naukowcy zwracają uwagę, że w przeciwieństwie do badania powiązań DNA, analiza wytworów ludzkiej działalności pozwala zgłębić kontekst kulturowy pierwszych homo sapiens zamieszkujących Afrykę. Badacze analizowali m.in. średnicę wykonanych otworów, grubość poszczególnych elementów wydobytych w 31 miejscach Afryki.

„Pojedyncze paciorki mogą również zawierać informacje społeczne, ponieważ każdy etap ich wytwarzania jest świadomym wyborem. (…) Decyzje podejmowane podczas ich produkcji są normami kulturowymi, podzielanymi powszechnie przez sąsiadujące ze sobą grupy”. Twórcy publikacji dodają, że cechy paciorków ze strusich skorupek mogą pomóc w rekonstrukcji interakcji między oddalonymi od siebie populacjami.

Zwyczaj wytwarzania koralików znikał i pojawiał się w różnych obszarach Afryki. Pierwsza faza ich produkcji kończy się 33 tysiące lat temu, w związku ze wzrostem pokrywy lodowej. Badacze wyodrębnili w sumie pięć faz popularyzacji tego wzorca. Ostatnia, która zaczęła się ponad 2 tysiące lat temu trwa do dziś. Badania na temat produkcji koralików i pierwszej, historycznej sieci społecznej opublikowano na łamach magazynu NATURE.

Oprac. Mikołaj Czyż
Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 18 stycznia 2022