Najważniejsze Rano, 30 września. Finlandia zamyka granice dla Rosjan, ogłoszono badania nad możliwymi uszkodzeniami SwePol Link

Najważniejsze Rano, 30 września. Finlandia zamyka granice dla Rosjan, ogłoszono badania nad możliwymi uszkodzeniami SwePol Link

Rosja mówi, że jest otwarta na zawarcie nowego traktatu o broni jądrowej z USA, Finlandia zamyka granice przed Rosjanami, ogłoszono śledztwo w sprawie ewentualnego uszkodzenia SwePol Link, podmorskiego kabla elektrycznego łączącego Polskę i Szwecję – o tych i innych wydarzeniach z ostatnich 24 godzin piszemy w Najważniejsze Rano, 30 września.


Świat:

1. Rosja zapowiedziała, że jest otwarta na bezpośrednie rozmowy z USA w sprawie traktatu o broni jądrowej. Rosja oświadczyła w czwartek, że bada możliwość bezpośredniego spotkania rosyjskich i amerykańskich negocjatorów w sprawie zawarcia przełomowego traktatu o kontroli broni jądrowej. Na briefingu w Moskwie rzeczniczka MSZ Federacji Rosyjskiej Maria Zakharova powiedziała, że Rosja jest otwarta na wznowienie inspekcji w ramach traktatu New START i rozważa możliwość spotkań twarzą w twarz między wspólną komisją przedstawicieli USA i Rosji. Czytaj więcej.

2. Urzędnicy irańskiego wywiadu i bezpieczeństwa obawiają się buntu w szeregach. Były urzędnik bezpieczeństwa, który nadal jest mocno związany z irańskim aparatem bezpieczeństwa, powiedział IranWire, że wielu członków paramilitarnej organizacji Basij odmawia udziału w spotkaniach przygotowawczych, a kobiety, które wcześniej zgłosiły się do “patroli moralności”, odeszły. Patrole moralności Basij składają się zazwyczaj z dwóch funkcjonariuszy płci męskiej oraz jednej funkcjonariuszki i wolontariuszki z organizacji religijnej. Ich liczba została jednak drastycznie zmniejszona w całym Iranie od czasu wybuchu protestów w związku ze śmiercią Mahsy Amini w dniu 16 września. Czytaj więcej.

3. Rosja twierdzi, że do wycieków Nord Stream doszło w strefie kontrolowanej przez wywiad USA. MSZ Rosji powiedziało w czwartek, że pęknięcia gazociągu Nord Stream, które spowodowały wycieki gazu u wybrzeży Danii i Szwecji, nastąpiły na terytorium, które jest “pod pełną kontrolą” agencji wywiadowczych USA. Rzeczniczka rosyjskiego MSZ Maria Zakharowa powiedziała w prokremlowskiej audycji, że Waszyngton ma “pełną kontrolę” nad wodami wokół Danii i Szwecji, gdzie wykryto cztery wycieki na rurociągach Nord Stream 1 i Nord Stream 2, które przecinają dno Morza Bałtyckiego między Rosją a Niemcami. Czytaj więcej.


Europa:

1. Węgry nie uznają aneksji przez Rosję terytoriów ukraińskich. Zwyczajowy cotygodniowy briefing rządowy przeprowadzili dziś szef kancelarii premiera Gergely Gulyás i rzeczniczka rządu Alexandra Szentkirályi. Przekazali oni informacje i odpowiedzieli na pytania prasy w kilku bieżących sprawach, wśród których znalazły się deklaracje dotyczące pseudoreferendum na Ukrainie. Jak przekazał Gergely, Węgry zgadzają się ze wspólnym stanowiskiem UE i nie uznają aneksji terytorium Ukrainy. Następnie dodał, że jedynym rozwiązaniem sytuacji, które byłoby zgodne z prawem międzynarodowym, byłoby wycofanie przez Rosję swoich sił z Ukrainy. Zaznaczył, że nie jest pewien, czy będzie to najszybsza droga. Czytaj więcej.

2. Finlandia zamknie granicę dla rosyjskich turystów od północy czasu lokalnego, co ma doprowadzić do znacznego spadku ruchu transgranicznego – poinformował w czwartek fiński rząd. Napływ Rosjan jest obecnie postrzegany jako zagrożenie dla stosunków międzynarodowych Finlandii, powiedział na konferencji prasowej fiński minister spraw zagranicznych Pekka Haavisto. Dodał jednak: wjazd w celu odwiedzin rodzinnych, a także w celu podjęcia pracy i nauki będzie nadal dozwolony. Rząd fiński, obawiając się, że będzie krajem tranzytowym do bezpaszportowej strefy Schengen w Europie Zachodniej, powiedział w piątek, że planuje wstrzymać ruch turystyczny z Rosji i że decyzja w tej sprawie zapadnie w najbliższych dniach. Czytaj więcej.

3. Ukraina z inicjatywy prezydenta Wołodymyra Zelenskiego zwołuje nadzwyczajne spotkanie szefów bezpieczeństwa, na którym mają zapaść ważne decyzje w sprawie rosyjskich planów aneksji czterech ukraińskich regionów. Kreml twierdzi, że prezydent Władimir Putin podpisze w piątek dokumenty deklarujące aneksję przez Moskwę regionów, w których Rosja zorganizowała to, co Kijów i Zachód uznały za sfałszowane referenda przeprowadzone na należącym do Rosji terytorium Ukrainy. Czytaj więcej.


Polska:

1. Szef MON Mariusz Błaszczak polecił szefowi Sztabu Generalnego Wojska Polskiego Rajmundowi Andrzejczakowi przeprowadzenie konsultacji z szefami obrony Danii, Szwecji i Norwegii w sprawie bezpieczeństwa na Bałtyku. Wicepremier napisał w mediach społecznościowych: “Zgodnie z decyzją, którą podjęliśmy na środowym posiedzeniu Komisji Bezpieczeństwa Narodowego i Spraw Obronnych, poleciłem szefowi Sztabu Generalnego Wojska Polskiego przeprowadzenie konsultacji z szefami obrony Danii, Szwecji i Norwegii oraz wypracowanie rekomendacji dotyczących bezpieczeństwa na Bałtyku”. Czytaj więcej.

2. Zostanie wypracowana wspólna odpowiedź UE na te działania – zapowiedział w piątek wiceszef polskiej dyplomacji Paweł Jabłoński w związku z przeprowadzeniem nielegalnych referendów na terytorium okupowanej Ukrainy, a następnie ich planowanym dziś przyłączeniem do Rosji. “Zapowiedź włączenia okupowanych regionów Ukrainy do Rosji jest pogwałceniem prawa międzynarodowego. W piątek wspólna odpowiedź Unii Europejskiej” – podał wiceszef MSZ. Czytaj więcej.

3. W związku z obawami dotyczącymi stanu podmorskiego kabla elektrycznego SwePol Link łączącego Szwecję i Szwecję z Polską, który mógł zostać bezpośrednio dotknięty uszkodzeniem Nord Stream, operator sieci energetycznej Svenska Kraftnat zapowiedział, że sprawa zostanie dokładnie zbadana. Według firmy, jeden z wybuchów nastąpił około 500 metrów od szwedzko-polskiej linii wysokiego napięcia. “Nie wiemy, jak silna była podwodna detonacja. Aby upewnić się, że z naszym kablem wszystko jest w porządku, dokonamy pomiarów w przyszłym tygodniu” – powiedział szwedzkiej telewizji SVT Per Kvarnefalk ze Svenska Kraftnat. Czytaj więcej.

Najważniejsze Rano, 30 września.

Oprac. Marcin Jarzębski
Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 30 września 2022