Największa starożytna rzymska mozaika ścienna w historii. Odnaleziono ją pod Termami Trajana

Pod dawnym kompleksem rzymskich łaźni publicznych, znanym jako Termy Trajana, w Rzymie przez archeologów została zidentyfikowana najpewniej największa starożytna rzymska mozaika ścienna w historii.

Największa starożytna rzymska mozaika ścienna w historii

Niezwykły zabytek ze wzgórza Oppius ma około 10 metrów wysokości i 16 metrów szerokości. Ta najprawdopodobniej największa starożytna rzymska mozaika w historii została nazwana jako „Muza i Filozof”.

Niezwykła ścienna kompozycja mozaikowa pochodzi z I wieku n.e. i przedstawia rozbudowaną oprawę architektoniczną interpretowaną jako dwupoziomowe tło teatralne, znane jako „scaenae frons”. Na ukazanej scenie widoczne są kolumny i fasady architektoniczne przypominające marmurowe inkrustacje, a także posągi i figury, wśród których znajdują się Muzy, brodaty filozof i bóg Apollo.

Zajmując powierzchnię 160 metrów kwadratowych zabytek ten jest największą znaną w Rzymie starożytną mozaiką ścienną i jednocześnie jedną z największych zachowanych mozaik ze świata rzymskiego w historii.

Czym są Termy Trajana?

Termy Trajana, gdzie zostało dokonane to odkrycie, to nieistniejący obecnie kompleks łaźni publicznych w Rzymie, który znajduje się na wzgórzu Oppius i który to stanowi część Eskwilinu. Za sprawą stempli wybitych na cegłach oraz dzięki innym informacjom źródłowym wiemy, że budowę term rozpoczęto w 104 roku i oddano je do użytku w dniu 22 czerwca 109 roku. Ten kompleks łaźni publicznych został wybudowany na terenach zajmowanych wcześniej przez Złoty Dom cesarza Nerona (budynek ten powstał po słynnym Wielkim Pożarze Rzymu wywołanym przez Nerona), obok łaźni wybudowanych trzy dekady wcześniej przez Tytusa.

Monumentalny kompleks o powierzchni około 80 tys. m2 obejmował obiekty kąpielowe, tereny do uprawiania sportu i rozległe tereny zewnętrzne pełniące funkcję parku publicznego. Mimo że mozaika powstała przed Termami Trajana, archeolodzy nie sądzą, że była częścią pałacu Nerona. W zachowanej kompozycji brakuje dużej liczby mozaik, prawdopodobnie dlatego, że zostały one usunięte i ponownie użyte podczas budowy kompleksu Łaźni Trajana.

Prace archeologiczne pod Termami Trajana są nadal kontynuowane

Największa część mozaiki została odkryta jeszcze podczas wykopalisk w 2011 r., natomiast nowsze badania ujawniły dodatkową sekcję przedstawiającą wille morskie otaczające rzymski port. Na nowo odsłoniętej scenie zachowały się detale architektoniczne budynków z widokiem na nabrzeże, chociaż badacze nie ustalili jeszcze, czy przedstawia ona rzeczywisty port rzymski, czy też wyidealizowany krajobraz morski.

Prace wykopaliskowe przy mozaikach wciąż trwają, ale władze odpowiedzialne za dziedzictwo kulturowe po raz pierwszy udostępniły zwiedzającym podziemną galerię i eksedrę Term Trajana.

Marcin Jarzębski