Naukowcy z Uniwersytetu Gdańskiego opracowali nową metodę analizy powikłań cukrzycy

Naukowcy z Uniwersytetu Gdańskiego opracowali i opatentowali test wykrywający wczesne powikłania cukrzycy. Metoda diagnostyczna polega na bezpośrednim pomiarze aktywności dwóch enzymów proteolitycznych w moczu poprzez użycie związków chemicznych – podała uczelnia.

Nefropatia cukrzycowa, odpowiednio wcześnie wykryta, jest chorobą odwracalną

.Rzeczniczka prasowa Uniwersytetu Gdańskiego Magdalena Nieczuja-Goniszewska przekazała PAP, że właśnie opatentowany wynalazek naukowców Wydziału Chemii UG może zostać zastosowany w diagnozie powikłań cukrzycy już na bardzo wczesnym etapie.

W skład zespołu twórców UG weszli: prof. Adam Lesner, kierujący pracami badawczymi oraz dr Magdalena Wysocka, prof. UG i dr Natalia Gruba. Badania przebiegały w ścisłej współpracy z prof. Agnieszką Piwkowską, dr Dorotą Rogacką oraz dr Ireną Audzeyenka – naukowczyniami z Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN.

„Badania, które nie mogłyby się odbyć bez zespołu prof. Agnieszki Piwkowskiej z IMDIK PAN – inicjatorki prac nad enzymami z rodziny ADAM, dotyczą zarówno diagnostyki cukrzycy, jak i jej wczesnych powikłań, takich jak nefropatia cukrzycowa, która odpowiednio wcześnie wykryta, jest chorobą odwracalną” – wyjaśnił prof. Adam Lesner, cytowany w komunikacie uczelni.

Naukowcy z Uniwersytetu Gdańskiego szczegółowo badają powikłania

.Podkreślił, że oznacza to, iż pacjenta można wyleczyć lub zahamować proces uszkodzenia nerek wywołany cukrzycą. „W chwili obecnej diagnoza stawiana jest na podstawie objawów lub przypadkowo, podczas rutynowego badania moczu. W wielu sytuacjach jest już zdecydowanie na późno na skuteczne leczenie, a alternatywą jest tu dializa lub przeszczep organu. W tym kontekście wczesne wykrycie takich powikłań cukrzycy jest niezwykle ważne i potrzebne” – wskazują naukowcy z Uniwersytetu Gdańskiego,

Prof. Lesner dodał też, że w przeciwieństwie do powszechnie stosowanego sposobu diagnozowania cukrzycy metodą pomiaru poziomu glukozy w osoczu krwi, który jest inwazyjny i podatny na czynniki zewnętrzne, test opracowany na UG umożliwia wykrycie powikłań cukrzycy nie tylko szybko, ale i bezinwazyjnie.

Proces ochrony własności intelektualnej na Uniwersytecie Gdańskim koordynowali specjaliści Centrum Transferu Technologii UG, którym kieruje dyr. Katarzyna Gronowska.

Zdrowie – nikt się nie dowie, jako smakujesz, aż się zepsujesz

.Rosnące globalne obciążenie chorobami nowotworowymi znacząco przekracza obecne możliwości skutecznej kontroli zachorowań – pisze prof. Piotr CZAUDERNA.

W 2020 roku na całym świecie zdiagnozowano ponad 19 milionów nowych przypadków nowotworów (w tym w Polsce ok. 170 000), a 10 milionów ludzi z tego powodu zmarło. Oczekuje się, według Global Cancer Observatory, że do 2040 roku obciążenie to wzrośnie do około 30 milionów nowych przypadków raka rocznie i 16 milionów zgonów, a nowotwory staną się główną przyczyną śmierci. Tymczasem wiele zachorowań na nowotwory można przypisać potencjalnie modyfikowalnym czynnikom ryzyka. Znajomość tego faktu jest absolutnie kluczowa dla rozwoju skutecznych strategii zapobiegania chorobom nowotworowym.

Niedawno w renomowanym międzynarodowym czasopiśmie medycznym „Lancet” konsorcjum Global Burden of Disease Study 2 opublikowało badania związków między wskaźnikami czynników ryzyka (metabolicznego, zawodowego, środowiskowego i behawioralnego) a nowotworami na całym świecie.

Korzystając z szacunków dotyczących zachorowalności na raka, śmiertelności i danych dotyczących czynników ryzyka z 204 krajów oraz obejmujących czynniki ryzyka, od palenia tytoniu do narażenia na działanie czynników rakotwórczych w miejscu pracy, autorzy stwierdzili, że 4,45 miliona zgonów wynika z wystąpienia wymienionych czynników ryzyka. Stanowi to ogółem aż 44,4 proc. zgonów z powodu nowotworów. Jednocześnie skutkowało to utratą 105 milionów lat życia skorelowanych z niepełnosprawnością. Dane te są alarmujące.

Palenie tytoniu odpowiadało za 36,3 proc. zgonów z powodu raka u mężczyzn i 12,3 proc. u kobiet, spożywanie alkoholu – za 6,9 proc. zgonów z powodu raka u mężczyzn i 2,3 proc. u kobiet. Z kolei otyłość (stwierdzana w oparciu o wysoki wskaźnik Body Mass Index – BMI) odpowiadała za 4,2 proc. zgonów z powodu raka u mężczyzn i 5,2 proc. u kobiet. Odkryto również bardzo niepokojący, ponad 20-procentowy wzrost zgonów z powodu nowotworów w latach 2010–2019, który można przypisać powyższym możliwym do uniknięcia przyczynom. Zauważono także, że czynniki ryzyka metabolicznego odgrywały rosnącą rolę. Rośnie też liczba nowotworów związana z czynnikami dietetycznymi i hormonalnymi, w tym zwłaszcza nowotworów piersi i prostaty.

Co istotne, wszystkie wymienione wyżej czynniki można kontrolować czy też ograniczać za pomocą stosunkowo prostych interwencji. Ich szkodliwy wpływ jest zresztą znany już od dziesięcioleci. Dlatego tak ważna jest profilaktyka zdrowotna. Można w jej obrębie wyróżnić kilka typów:

– profilaktykę wczesną, polegającą na kształtowaniu prawidłowych wzorców zdrowotnych w oparciu o odpowiednią edukację, w tym również szczepienia ochronne,

– profilaktykę zdrowotną pierwotną, polegającą na kontrolowaniu czynników ryzyka oraz identyfikacji osób, które znajdują się w grupie ryzyka,

– profilaktykę wtórną, skierowaną do osób znajdujących się w grupie ryzyka i nakierowaną na wczesne wykrycie choroby, a tym samym jak najszybsze wdrożenie leczenia,

– profilaktykę III fazy, skierowaną do osób chorych, mającą na celu zminimalizowanie skutków choroby i zapobieganie powikłaniom.

Raport opublikowany w 2018 roku przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny (NIZP-PZH) pokazuje, że wiele osób nie wie, czym są zdrowotne czynniki ryzyka i nie potrafi ich wymienić (40 proc. badanych). Nie widzą one również związku przyczynowo-skutkowego między swoim stylem życia a występowaniem chorób cywilizacyjnych, w tym nowotworów.

Tekst dostępny na łamach Wszystko co Najważniejsze: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/prof-piotr-czauderna-zdrowie/
PAP/MB