Nowe gatunki roślin odkryte w Polsce

W efekcie kilkuletnich badań florystycznych na Babiej Górze prof. Zbigniew Szeląg opisał dwa nowe gatunki jastrzębców – podał Babiogórski Park Narodowy. Występują one tylko na Babiej Górze. Ich łacińskie nazwy to Hieracium besseri i Hieracium babiogorense.
Dwa nowe gatunki kwiatów endemiczne dla Babiej Góry
.„Prof. Zbigniew Szeląg, który specjalizuje się w rodzaju hieracium, czyli jastrzębców, dość powszechnego kwiatu zarówno w lasach, jak i powyżej ich górnej granicy, analizując florę babiogórską zidentyfikował dwa gatunki, które opublikował jako nowe dla nauki. (…) To Hieracium besseri oraz Hieracium babiogorense. (…) Zdaniem profesora są to endemity babiogórskie” – powiedział w poniedziałek 17 czerwca dyrektor Babiogórskiego Parku Narodowego Tomasz Pasierbek. Jastrzębiec jest rośliną z rodziny astrowatych.
Jak tłumaczył, od dotychczas znanych jastrzębców różnią się one szczegółami istotnymi z punktu widzenia naukowego, choć niewprawny obserwator mógłby ich nie dostrzec. „Trzeba szczegółowo zwrócić uwagę na cechy diagnostyczne. (…) Różnice są na tyle istotne, że uprawniają do wyodrębnia ich jako nowych gatunków (…). I to zostało opublikowane w czasopiśmie naukowym. Nowe gatunki jastrzębców pojawiły się w obiegu botanicznym” – zaznaczył.
„Gatunków endemicznych dla tego miejsca jest naprawdę niewiele”
.Tomasz Pasierbek wyjaśnił, że epitet besseri w nazwie pochodzi od Willibalda Bessera, żyjącego na przełomie XVIII i XIX wieku polskiego botanika i florysty pochodzenia niemieckiego, który przyczynił się do poznania flory ówczesnej Galicji. „Nazwa drugiego gatunku – Hieracium babiogorense, nawiązuje do tego, że informacja o nim opublikowana została w roku 2024, gdy rozpoczynamy obchody jubileuszu 70-lecia istnienia Babiogórskiego Parku Narodowego” – dodał.
Hieracium besseri występuje rzadziej. Prof. Szeląg znalazł kilkadziesiąt jego okazów. Hieracium babiogorense jest więcej. „Mówimy o kilkuset sztukach. Występują w pobliżu górnej granicy lasu i powyżej niej” – zaznaczył dyrektor parku.
Pasierbek zaznaczył, że rejon parku narodowego – z uwagi na niewielką powierzchnię – nie obfituje w gatunki endemiczne. „Dlatego tym bardziej ta informacja jest dla nas istotna. (…) Gatunków endemicznych dla Babiej Góry jest naprawdę niewiele” – podkreślił. Gatunki endemiczne są unikatowe dla danego miejsca albo regionu.
Babiogórski Park Narodowy powstał w 1954 roku i obejmuje całą okolicę najwyższej góry Beskidów – Babiej Góry (1725 m n.p.m.). W 1977 roku teren ten uznany został przez UNESCO za światowy rezerwat biosfery.
Potrzeba ekologicznego nawrócenia
.Na temat konieczności ochrony środowiska naturalnego oraz zrównoważanego korzystania z zasobów naturalnych na łamach „Wszystko co Najważniejsze” pisze prof. Zdzisława PIĄTEK w tekście „Ekologiczne nawrócenie. Radykalna zmiana stosunku człowieka do przyrody”.
„Nasuwa się pytanie, co się wydarzyło, co było przyczyną zmiany, którą obserwujemy od połowy ubiegłego wieku, zmiany polegającej na tym, że problematyka ochrony środowiska i poszukiwanie mechanizmów zrównoważonego współistnienia z biosferą staje się dominującym problemem etyki, polityki i ekonomii. Sądzę, że na ten przełom światopoglądowo-etyczno-ekonomiczny, nazywany także nawróceniem ekologicznym, złożyło się wiele czynników. Ich analiza zajmuje tomy, wyliczę tylko niektóre z nich”.
„Pierwszym był rozwój nauk ewolucyjnych i wiedza, w świetle której nie da się utrzymać teza aroganckiego antropocentryzmu, że pozaludzkie organizmy żywe wyewoluowały dla człowieka, gdyż pojawienie się gatunku ludzkiego było celem przebiegu procesów ewolucyjnych. Współczesny ewolucjonizm wykazuje, że ewolucja nie ma celu, mimo że w procesie ewolucji powstają organizmy celowo zorganizowane. W punkcie startowym ziemskiej ewolucji pojawienie się gatunku ludzkiego było równie prawdopodobne jak jego nieobecność. Ewolucja nie była brzemienna, pojawienie się człowieka – jak to określił J. Monod – było wielką wygraną na ruletce natury” – pisze prof. Zdzisława PIĄTEK.
PAP/Marek Szafrański/Wszystko co Najważniejsze/JT