Obawy Polaków 2026
Niniejszy raport „Obawy Polaków 2026” prezentuje kompleksową analizę obaw i niepokojów społecznych Polaków w perspektywie roku 2026.
.Badanie opiera się na dwóch głównych źródłach: sondaż United Surveys by IBRiS dla Wirtualnej Polski (19-21 grudnia 2025, N=1000, metoda CATI/CAWI) – badanie krótkoterminowych obaw związanych bezpośrednio z rokiem 2026, oraz badanie Zymetria (listopad 2025) – analiza długoterminowych obaw w perspektywie 10 lat. Respondenci w badaniu United Surveys by IBRiS mogli wskazać do trzech głównych źródeł obaw, co pozwala na wielowymiarową analizę dominujących niepokojów społecznych.
Główne obawy Polaków w 2026 roku
.Wyniki badania United Surveys by IBRiS ujawniają siedem kluczowych obszarów niepokojów społecznych, z których cztery przekraczają próg 40% wskazań:
Wykres 1. Główne obawy Polaków w 2026 roku (% wskazań, N=1000)
Hierarchia obaw – kluczowe ustalenia
Dominacja problematyki zdrowotnej (47,5% i 45,3%)
Na szczycie listy obaw znajdują się dwie ściśle powiązane kwestie dotyczące zdrowia:
- Problemy z dostępem do służby zdrowia – 47,5% wskazań (pierwsza pozycja)
- Pogorszenie zdrowia własnego lub bliskich – 45,3% wskazań (druga pozycja)
Łączny odsetek wskazań na problematykę zdrowotną wynosi 92,8%, co czyni kwestie zdrowotne absolutnie dominującym źródłem niepokojów społecznych. Wynik ten należy interpretować w kontekście systemowych problemów służby zdrowia w Polsce, w tym długich kolejek oczekiwania, niedoboru specjalistów oraz obciążenia placówek medycznych.
Bezpieczeństwo i stabilność (44,2% i 43,3%)
Tuż za problematyką zdrowotną znajdują się obawy związane z bezpieczeństwem i stabilnością:
- Zagrożenia bezpieczeństwa kraju – 44,2% (trzecia pozycja)
- Niestabilność polityczna i spory wewnętrzne – 43,3% (czwarta pozycja)
Niemal identyczny poziom wskazań dla obu kategorii (różnica zaledwie 0,9 punktu procentowego) sugeruje, że Polacy postrzegają zagrożenia zewnętrzne i wewnętrzną polaryzację jako równie istotne wyzwania dla stabilności państwa.
Obawy ekonomiczne (41,5% i 21,8%)
- Wzrost kosztów życia – 41,5% (piąta pozycja)
- Utrata pracy lub źródła dochodu – 21,8% (szósta pozycja)
Znacząca różnica między tymi dwoma kategoriami (19,7 punktu procentowego) wskazuje, że Polacy bardziej obawiają się erozji siły nabywczej niż bezrobocia. Łączny odsetek wskazań na problematykę ekonomiczną wynosi 63,3%.
Marginalizacja obaw ekologicznych (7,9%)
Zmiany klimatyczne i gwałtowne zjawiska pogodowe zajmują ostatnią pozycję z zaledwie 7,9% wskazań. Jest to szczególnie interesujące w kontekście coraz bardziej widocznych skutków zmian klimatycznych w Polsce (powodzie, susze, ekstremalne temperatury).
Wykres 2. Kategorie głównych obaw Polaków (suma wskazań dla kategorii)
Perspektywa długoterminowa: obawy Polaków w horyzoncie 10 lat
Badanie Zymetria ujawnia nieco odmienną hierarchię obaw w perspektywie dekady. W długim terminie dominują zagrożenia geopolityczne i makroekonomiczne:
Wykres 3. Długoterminowe obawy Polaków w perspektywie 10 lat (% wskazań)
Główne obawy Polaków 2026
- Ewentualna agresja Rosji (38%) – najważniejsza obawa długoterminowa
- Skutki wysokiego deficytu budżetowego (37%) – niemal identyczny poziom obaw
- Napływ imigrantów spoza Europy (37%) – również 37% wskazań
- Napływ imigrantów z krajów sąsiednich (32%)
- Zmiany klimatyczne i rozwój AI (po 21%) – większe znaczenie w perspektywie długoterminowej niż krótkiej
Istotnym zjawiskiem jest zróżnicowanie generacyjne – starsze pokolenia bardziej obawiają się zmian klimatycznych i dewastacji środowiska, podczas gdy młodsze pokolenia wyrażają większy niepokój związany z rozwojem sztucznej inteligencji i automatyzacją.
Analiza porównawcza: krótkookresowe vs. długookresowe
Zestawienie wyników obu badań ujawnia interesujące zmiany w hierarchii obaw w zależności od horyzontu czasowego:
Przesunięcia priorytetów
- Służba zdrowia – dominująca obawa krótkoterminowa (47,5%), ale brak w perspektywie długiej (nie wymieniana wśród głównych obaw 10-letnich)
- Bezpieczeństwo zewnętrzne – relatywnie niższe w krótkiej perspektywie (44,2%), ale najważniejsze w długiej (38% – agresja Rosji)
- Zmiany klimatyczne – marginalizowane w krótkiej perspektywie (7,9%), ale istotne w długiej (21%)
- Technologia (AI) – nieobecna w krótkiej perspektywie, ale istotna w długiej (21%).
Kontekst społeczno-ekonomiczny
Wyniki sondaży należy interpretować w kontekście szerszych trendów społeczno-ekonomicznych:
Stabilizacja z ostrożnością
Według badania Zymetria, 50% Polaków uważa, że sytuacja w Polsce w ciągu najbliższego roku raczej się nie zmieni. To wynik wskazujący na:
- Brak optymizmu co do poprawy sytuacji
- Oczekiwanie kontynuacji obecnego stanu rzeczy
- Pragmatyczne podejście do przyszłości
Strategie oszczędnościowe Polaków
Polacy coraz uważniej kontrolują domowe budżety. Najczęściej rezygnują z:
- Kultury, rozrywki, wypoczynku (36%)
- Usług (33%)
- Słodyczy (28%)
- Alkoholu (27%)
Rezygnacje dotyczą przede wszystkim wydatków wykraczających poza podstawowe potrzeby, co wskazuje na rosnącą presję finansową na gospodarstwa domowe.
Wnioski końcowe
Dominacja problematyki zdrowotnej
Kwestie zdrowotne stanowią absolutnie dominującą kategorię obaw w perspektywie krótkookresowej. Niemal połowa Polaków (47,5%) obawia się problemów z dostępem do służby zdrowia, a 45,3% pogorszenia zdrowia własnego lub bliskich.
Dwoista natura bezpieczeństwa
Polacy w równym stopniu obawiają się zagrożeń zewnętrznych (44,2%) i wewnętrznej niestabilności politycznej (43,3%). Ta równowaga wskazuje na percepcję Polski jako kraju narażonego zarówno na zagrożenia geopolityczne, jak i wewnętrzną polaryzację.
Presja ekonomiczna
Mimo stabilizacji inflacji, Polacy nadal odczuwają silną presję kosztów życia (41,5%). Obawy te materializują się w strategiach oszczędnościowych i rezygnacji z wydatków niezbędnych.
Przesunięcia czasowe priorytetów
Hierarchia obaw zmienia się dramatycznie w zależności od horyzontu czasowego. W perspektywie krótkiej dominuje zdrowie, w długiej – bezpieczeństwo geopolityczne i kwestie strukturalne (deficyt, imigracja, technologia).
Marginalizacja ekologii w krótkim terminie
Zmiany klimatyczne zajmują ostatnie miejsce w krótkookresowych obawach (7,9%), mimo coraz bardziej widocznych skutków w Polsce. W perspektywie długiej ich znaczenie rośnie do 21%, szczególnie wśród starszych pokoleń.
Zróżnicowanie generacyjne
Młodsze pokolenia bardziej obawiają się automatyzacji i AI (21%), podczas gdy starsze – zmian klimatycznych i dewastacji środowiska. To zróżnicowanie odzwierciedla różne doświadczenia życiowe i horyzonty czasowe poszczególnych grup wiekowych.
Metodologia badań
Badanie United Surveys by IBRiS dla Wirtualnej Polski
- Termin: 19-21 grudnia 2025
- Metoda: CATI (wywiady telefoniczne) i CAWI (ankiety internetowe)
- Próba: 1000 dorosłych Polaków (próba reprezentatywna)
- Pytanie: 'Czego obawia się Pan/Pani najbardziej w 2026 roku?’ (możliwość wyboru do 3 odpowiedzi)
Badanie Zymetria
- Termin: listopad 2025
- Pytanie: obawy i oczekiwania w perspektywie najbliższych 10 lat
- Fokus: nastroje społeczne, obawy ekonomiczne, społeczne i klimatyczne
AJ
