Obchody 160. rocznicy wybuchu powstania styczniowego w Muzeum Niepodległości

Obchody 160. rocznicy wybuchu powstania styczniowego w Muzeum Niepodległości

Dnia 18 stycznia w Muzeum Niepodległości zostanie otwarta wystawa „Walery Eljasz-Radzikowski – malarz i patriota”. Wydarzenie będzie miało miejsce z okazji 160. rocznicy wybuchu powstania styczniowego. Placówka organizuje także konkurs plastyczny na plakat poświęcony styczniowej insurekcji oraz filmowe pokazy nawiązujące do zrywu niepodległościowego roku 1863.

Sylwetka Walerego Eljasza-Radzikowskiego

.Walery Eljasz-Radzikowski jako świadek Powstania Styczniowego krzewił w Polakach patriotyzm i uczył ich historii za pomocą obrazów. Artysta był również znany jako fotograf, etnograf, popularyzator Tatr i Zakopanego, współzałożyciel Towarzystwa Tatrzańskiego, autor przewodników po Tatrach oraz członek-korespondent Towarzystwa Muzeum Narodowego Polskiego w Raperswilu (Szwajcaria). Podczas powstania styczniowego pełnił w Monachium specjalną misję zleconą przez powstańczy Rząd Narodowy. Był również autorem pocztu władców polskich stanowiącego ilustrację do wierszy Seweryny Duchińskiej „Królowie polscy w obrazach i pieśniach” (1893). Na wystawę składają się prace pochodzące ze zbiorów Muzeum Niepodległości, a także wizerunki uzyskane m.in. dzięki współpracy z Muzeum Narodowym.

Program obchodów 160. rocznicy powstania w Muzeum Niepodległości

.„Z okazji 160. rocznicy wybuch Powstania Styczniowego Muzeum Niepodległości przygotowało bogaty program. Główne uroczystości upamiętniające rocznicę największego i zrywu niepodległościowego w historii Polski odbędą się w Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej, oddziale Muzeum Niepodległości, ponieważ jest to miejsce silnie związane z Powstaniem Styczniowym. Rosyjskie władze więziły tam wielu powstańców. Pierwsza z przygotowanych przez nas wystawa jest poświęcona Waleremu Eljaszowi-Radzikowskiemu – malarzowi i patriocie i rozpocznie się ona 18 stycznia” – powiedziała Dorota Panowek, specjalistka ds. mediów Działu Promocji i Marketingu stołecznego Muzeum Niepodległości.

20 stycznia 2023 r. zostaną złożone kwiaty na dziedzicu Cytadeli, w Galerii Rządu Narodowego 1863 roku przedstawiającej popiersia Romualda Traugutta, Rafała Krajewskiego, Jana Jeziorańskiego, Romana Żulińskiego i Józefa Toczyskiego. W Galerii Plakatu odbędzie się wernisaż wystawy „Pamięć o Powstaniu Styczniowym w źródłach pisanych i zabytkach ze zbiorów Muzeum Niepodległości”. Na wystawie ukazane zostaną różne formy kultywowania pamięci o tym historycznym wydarzeniu, a przede wszystkim o powstańcach styczniowych. Przedstawione zostaną pamiętniki powstańców, biżuteria patriotyczna, pamiątkowe medale, druki okolicznościowe, a także unikatowe pamiątki po więźniach Cytadeli Warszawskiej.

„Tego dnia zaprezentujemy także okolicznościową kartę pocztową wydaną przez Pocztę Polską” – dodaje przedstawicielka muzeum.

„W styczniu odbędą się pokazy filmów: Wierna rzeka i Rok 1863, warsztaty plastyczne dla młodzieży, lekcje muzealne, kuratorskie oprowadzanie po wystawach Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej oraz spacer historyczny z pochodniami, będący rekonstrukcją drogi straceń jaką przeszli powstańcy uwięzieni w Cytadeli” – wyjaśnia Panowek.

25 stycznia w sali kinowej im. K. Beyera odbędzie się seminarium naukowe „160 rocznica wybuchu Powstania Styczniowego” dla historyków, historyków sztuki, archeologów oraz varsavianistów.

Muzeum Niepodległości ogłosiło konkurs na plakat skierowany do profesjonalnych artystów, uczniów i studentów szkół artystycznych oraz grafików projektowych. Projekt graficzny plakatu ma odzwierciedlać idee powstańcze głoszone pod hasłem „Wolność. Równość. Niepodległość”, które występuje na sztandarach z okresu insurekcji styczniowej i nawiązywać formą do współczesności.

Mniej znane fakty z powstania styczniowego

.Powstanie styczniowe kojarzone jest współcześnie przede wszystkim z wojną partyzancką, oddziałami leśnymi czy poprzedzającą je żałobą narodową. Do mniej znanych, a jednocześnie niezwykle ważnych faktów, należy zorganizowanie przez powstańców rozległych struktur konspiracyjnych na terenie trzech zaborów. Określa się je mianem „tajemnego państwa polskiego”.

Tajemne państwo posiadało rozbudowaną administrację cywilną i wojskową, własne sądownictwo i policję, pocztę, a także system podatkowy.

Kwestią wartą pamięci jest również ponadczasowe przesłanie manifestu Tymczasowego Rządu Narodowego, który został ogłoszony w dniu wybuchu insurekcji.

PAP/Maciej Replewicz/WszystkoCoNajważniejsze/PP

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 17 stycznia 2023
Fot.: Chmielowski Adam (1845-1916) „Wyjazd na polowanie"