Parlament Europejski chce wprowadzenia dokładnej kontroli, kto korzysta z Internetu

Parlament Europejski zaproponował wprowadzenie zakazu stosowania szkodliwych praktyk w internecie, w tym projektowania stron i gier w sposób uzależniający użytkowników oraz ograniczenie dostępu do mediów społecznościowych dla użytkowników poniżej 16 roku życia.

Eurodeputowani wezwali Komisję do podjęcia działań przeciwko firmom i platformom stosującym nieuczciwe praktyki w sieci

.Europosłowie wezwali Komisję Europejską do lepszej ochrony nieletnich w internecie. W praktyce oznaczałoby to, że dostęp do mediów społecznościowych, platform wideo i wirtualnych asystentów AI, jak chatGPT, miałyby dopiero 16-latki lub – za zgodą rodziców – 13-latki. Miałoby to pomóc rodzicom kontrolować aktywność dzieci w internecie oraz zmniejszyć ryzyko kontaktu tych ostatnich z treściami nieodpowiednimi dla ich wieku.

Parlament chce zakazu dla szkodliwych praktyk w internecie, jak projektowanie gier, stron lub aplikacji w sposób uzależniający użytkowników. Mowa tu np. o stosowaniu systemów nagród, który zachęca do ciągłego korzystania z jakiejś aplikacji, funkcji nieskończonego przewijania stron czy automatycznego odtwarzania treści, co może doprowadzić do niekontrolowanego korzystania z sieci. Europosłowie chcą m.in. aby w przypadku małoletnich część z tych funkcjonalności mogła być domyślnie dezaktywowana w ustawieniach.

Eurodeputowani wezwali Komisję do podjęcia działań przeciwko firmom i platformom stosującym nieuczciwe praktyki w sieci, w tym influencerom, którzy ukrywają współprace marketingowe, reklamodawcom wykorzystującym preferencje internautów, żeby podsuwać im określone oferty i deweloperom projektującym strony internetowe tak, żeby manipulowały użytkownikami. Szczególnie surowo miałoby być traktowane wykorzystywanie małoletnich w celach komercyjnych, w tym stosowanie przez platformy zachęt finansowych dla dziecięcych influencerów. PE chce też, żeby Komisja pilnie podjęła działania przeciwko nielegalnym i nieetycznym próbom wykorzystania sztucznej inteligencji m.in. do tworzenia deepfake’ów o treściach seksualnych czy aplikacji, które przy użyciu AI tworzą intymne obrazy bez zgody osób na nich przedstawionych.

Parlament Europejski chce zmienić nawyki

.Europosłowie poparli też nakładanie kar finansowych lub blokowanie działania platform naruszających przepisy cyfrowe UE, a w niektórych przypadkach także karanie kierownictwa firm.

Co ciekawe, większość z tych postulatów została już ujęta w przedstawionym w ubiegłym tygodniu przez Komisję Europejską planie działań na rzecz konsumentów do 2030 r.

Badania Eurobarometru wskazują, że 97 proc. młodych codziennie korzysta internetu, a 78 proc. osób w wieku 13–17 lat sprawdza powiadomienia z urządzeń mobilnych przynajmniej raz na godzinę.

Regulacja internetu i social mediów

.Obszar wpływu technologii na życie społeczne będzie w XXI w. jednym z najistotniejszych obszarów rywalizacji pomiędzy narodami i cywilizacjami. Państwo nie może przyglądać się biernie zjawiskom, które mają trwały negatywny wpływ na życie obywateli – pisze Adam DĄBROWSKI

Dostęp do technologii internetowych wymaga natychmiastowej regulacji na poziomie krajowym. Celem tych regulacji powinna być przede wszystkim ochrona dzieci, które nie posiadają kompetencji ani możliwości, by samodzielnie zapewnić sobie skuteczną ochronę przed niebezpieczeństwami wynikającymi z nadużywania internetu i social mediów. Jest to konieczne ze względu na zdrowie psychiczne, kompetencje poznawcze, a co za tym idzie, spójność społeczną i dobrostan polskiego społeczeństwa. W długim terminie będzie to miało wpływ na potencjał rozwojowy, a także bezpieczeństwo narodowe Polski. Problem ten nie ma zabarwienia ideologicznego, nie jest ani prawicowy, ani lewicowy. Ma on przede wszystkim wymiar cywilizacyjny i państwowy. Jest to jedno z najważniejszych wyzwań, przed którymi stoimy jako polska wspólnota polityczna oraz – szerzej – świat zachodni. W naszym wspólnym interesie jest przedsięwzięcie środków, które umożliwią, w obliczu bardzo intensywnego rozwoju technologii, budowanie zdrowego, spójnego, rozwiniętego intelektualnie społeczeństwa świadomych obywateli.

Od lat w przestrzeni publicznej pojawiają się dowody, w formie statystyk, badań i opracowań, które wskazują na negatywny wpływ używania internetu i social mediów na zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży. Dodatkowo pojawia się coraz więcej argumentów, które wskazują na negatywny wpływ używania technologii na kompetencje poznawcze i intelektualne, a także zdolność tworzenia relacji, w tym relacji romantycznych, z innymi ludźmi. W ostatnim czasie pojawiło się w tym obszarze wiele istotnych badań i raportów. Wnioski, które są tam prezentowane przemawiają za tym, aby decydenci przystąpili do stanowczego oraz natychmiastowego działania. Regulacje, które ze względu na ich powszechne znaczenie powinny zostać bez zwłoki wprowadzone na poziomie krajowym, to:

1. zakaz używania telefonów komórkowych w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych,
   
2. zakaz zakładania kont w social mediach przez osoby poniżej 18. roku życia,
   
3. blokada dostępu dla osób nieletnich do stron internetowych z pornografią,
   
4. zakaz możliwości publikowania treści w social mediach przez użytkowników, którzy nie podali i nie zweryfikowali swojej tożsamości.

Najpilniejsza regulacja, której wprowadzanie jest możliwe praktycznie od ręki, to zakaz używania telefonów komórkowych w szkołach. UNESCO w raporcie Global Education Monitoring szacuje, że w ok. 30 proc. krajów na świecie obowiązują pełne lub częściowe zakazy dotyczące używania telefonów komórkowych w szkołach.

Jednym z krajów, w którym niedawno ogłoszono podobną decyzję, jest Królestwo Danii. Premier socjalistycznego rządu, Mette Frederiksen, uzasadniając decyzję, która wejdzie w życie w 2026 roku, stwierdziła m.in.: „Telefony kradną dzieciom dzieciństwo. Dzieci widzą na ekranach rzeczy, których nie powinny widzieć. Aż 60 proc. chłopców w wieku od 11 do 19 lat nie spotyka osobiście ani jednego przyjaciela w wolnym czasie w ciągu tygodnia”. Dania planuje również podnieść granicę wieku uprawniającą do zakładania kont w social mediach do 15 lat z obecnych 13 lat.

W Stanach Zjednoczonych nie istnieje zakaz federalny, ale już w sumie 30 stanów wprowadziło regulacje stanowe w formie zakazów lub rekomendacji dla władz lokalnych i szkół. Jako pierwsze stanowy zakaz wprowadziły w maju 2023 roku konserwatywne władze Florydy. Wpływ tego zakazu na wyniki w nauce poddany został analizie przez Davida N. Figlio z University of Rochester oraz Umuta Özeka z RAND Corporation w badaniu pod nazwą The impact of cellphone bans in schools on student outcomes: evidence from Florida. Badania opublikowane w październiku 2025 roku są jednoznaczne i wskazały, że w drugim roku obowiązywania zakazu doszło do znaczącej poprawy w wynikach testów przedmiotowych wśród uczniów. Dodatkowo wyniki wskazują, że zakazy telefonów komórkowych w szkołach znacząco zmniejszyły nieusprawiedliwione nieobecności uczniów. W pierwszym roku po wprowadzeniu zakazu nie doszło jeszcze do istotnej poprawy w wynikach testów, a w obszarze absencji uczestnictwa w zajęciach szkolnych nastąpiło wręcz pogorszenie. Można to intepretować w taki sposób, że pierwszy rok był pewnego rodzaju rokiem dostosowawczym.

Wprowadzenie efektywnego zakazu używania mediów społecznościowych dla osób poniżej 18. roku życia wydaje się koniecznością. Zgodnie z ostatnim raportem NASK Nastolatki. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców przeciętny polski nastolatek korzysta z internetu, w tym social mediów, ok. 5 godzin dziennie. W USA jest to ok. 5,5 godziny. Jednym z najbardziej dotkliwych skutków przewlekłego używania social mediów przez nastoletnie dzieci jest wyraźne pogorszenie zdrowia psychicznego wśród dziewczynek. Instytut The Anxious Generation prowadzony przez Jonathana Haidta, psychologa społecznego z New York University oraz autora bestsellera The Anxious Generation, w swoim raporcie z marca 2024 roku przytacza szereg statystyk na poparcie tezy o dramatycznym pogorszeniu się zdrowia psychicznego dziewczynek w wieku nastoletnim w latach 2010–2023. Istotne doświadczenia epizodów depresji wzrosły w USA tym okresie z 12 proc. do 28 proc. W Wielkiej Brytanii w tym samym okresie wskaźnik samookaleczeń wśród dziewczynek wzrósł z ok. 600 do 1165 przypadków na 100 000 obywatelek w młodym wieku. W Australii liczba przypadków incydentalnych hospitalizacji z powodu nagłego pogorszenia stanu zdrowia psychicznego wzrosła z 550 do 1000 przypadków.

Tekst dostępny na łamach Wszystko co Najważniejsze: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/adam-dabrowski-regulacja-internetu-i-social-mediow/

PAP/MB