Polska wśród liderów Europy. Eurostat pokazuje historyczny spadek zagrożenia ubóstwem
Polska awansowała na drugie miejsce w Unii Europejskiej pod względem najniższego poziomu zagrożenia ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. Najnowsze dane Eurostatu za 2025 rok pokazują, że wskaźnik AROPE dla Polski spadł do historycznie najniższego poziomu 15 proc. Oznacza to, że Polska wyprzedziła między innymi Holandię i Słowenię, ustępując jedynie Czechom.
.Dane opublikowane w analizie przygotowanej na podstawie badania EU-SILC pokazują również, że Polska redukuje zagrożenie wykluczeniem społecznym znacznie szybciej niż średnia unijna. W ciągu ostatniej dekady wskaźnik AROPE w Polsce spadł z 23,4 proc. do 15 proc., podczas gdy średnia dla całej Unii Europejskiej obniżyła się jedynie z 23,7 proc. do 20,9 proc.
Polska wyprzedziła Holandię i Słowenię
Według danych Eurostatu zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym było w 2025 roku 92,7 mln mieszkańców Unii Europejskiej, czyli 20,9 proc. populacji UE. Polska osiągnęła wynik znacznie lepszy od średniej unijnej.
Najniższy wskaźnik AROPE odnotowano w Czechach — 11,5 proc. Polska znalazła się na drugim miejscu z wynikiem 15 proc., wyprzedzając Słowenię (15,5 proc.) oraz Holandię (15,7 proc.).
Znacznie wyższe poziomy zagrożenia wykluczeniem społecznym odnotowano w krajach Europy Południowej i części Bałkanów. Najwyższe wskaźniki posiadają Bułgaria (29 proc.), Grecja (27,5 proc.) i Rumunia (27,4 proc.).
Polska wyprzedza dziś również Niemcy, Francję i Austrię. Wskaźnik dla Niemiec wynosi 20,9 proc., dla Francji 19,5 proc., a dla Austrii 18,8 proc.
Czym jest wskaźnik AROPE?
Wskaźnik AROPE (At Risk Of Poverty or Social Exclusion) jest jedną z najważniejszych miar stosowanych przez Eurostat do badania poziomu zagrożenia ubóstwem i wykluczeniem społecznym. Nie dotyczy wyłącznie dochodów, ale obejmuje trzy elementy jednocześnie.
Do grupy AROPE zaliczane są osoby spełniające co najmniej jedno z trzech kryteriów: zagrożenie ubóstwem dochodowym, poważna deprywacja materialna i społeczna lub bardzo niska intensywność pracy w gospodarstwie domowym.
W praktyce wskaźnik pokazuje nie tylko poziom dochodów, ale również możliwość normalnego funkcjonowania społecznego i stabilności ekonomicznej gospodarstw domowych.
Polska redukuje wykluczenie szybciej niż Unia Europejska
Autorzy analizy podkreślają, że Polska odnotowała jeden z największych spadków wskaźnika AROPE w całej Unii Europejskiej. W ciągu jednego roku poziom zagrożenia wykluczeniem społecznym spadł o 1 punkt procentowy — z 16 proc. do 15 proc.
Jednocześnie część krajów, które wcześniej znajdowały się przed Polską, zanotowała pogorszenie wyników. W Słowenii wskaźnik wzrósł z 14,4 proc. do 15,5 proc., a w Holandii z 15,4 proc. do 15,7 proc.
Według analizy poprawa sytuacji w Polsce wiąże się między innymi z utrzymującą się dobrą sytuacją na rynku pracy, wzrostem płacy minimalnej, wzrostem realnych wynagrodzeń oraz kontynuacją programów transferowych i świadczeń rodzinnych. Istotne znaczenie miała również waloryzacja programu 800+ oraz stopniowe wyhamowanie inflacji po kryzysie energetycznym lat 2022–2023.
Europa oddala się od własnego celu
Choć dane dla Polski są bardzo dobre, sytuacja całej Unii Europejskiej wygląda znacznie mniej optymistycznie. Europejski Filar Praw Socjalnych zakłada redukcję liczby osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym o co najmniej 15 mln do 2030 roku.
Tymczasem obecne tempo zmian pozostaje zbyt wolne. W 2025 roku liczba osób objętych wskaźnikiem AROPE w całej Unii Europejskiej nadal była wyższa niż przed kilku laty. Aby osiągnąć unijny cel do 2030 roku, konieczne byłoby znacznie szybsze tempo poprawy sytuacji społecznej w państwach członkowskich.
Analiza wskazuje jednak, że Polska należy dziś do grupy państw, które już osiągnęły swoje krajowe cele redukcji ubóstwa i wykluczenia społecznego przewidziane w ramach Europejskiego Filaru Praw Socjalnych.
Polska nadal zróżnicowana regionalnie
Autorzy raportu zwracają jednocześnie uwagę, że mimo bardzo dobrego wyniku ogólnokrajowego Polska nadal pozostaje krajem silnie zróżnicowanym regionalnie. W części regionów Polski wschodniej wskaźnik AROPE nadal przekracza 20 proc., podczas gdy w największych aglomeracjach spadł poniżej 12 proc.
To właśnie ograniczanie tych regionalnych nierówności może stać się jednym z najważniejszych wyzwań społecznych dla Polski w kolejnych latach.
Arkadiusz Jordan
