Polska i Francja przyspieszają współpracę jądrową. Stawką energetyka i przyszłe relacje polityczne
Polska i Francja wzmacniają strategiczne partnerstwo w obszarze energetyki jądrowej. Wspólna deklaracja wyznacza kierunek dla inwestycji, regulacji i współpracy przemysłowej – a jednocześnie wpisuje się w szerszy kontekst relacji dwustronnych.
Wspólna deklaracja i nowy etap współpracy
Podczas Dnia Przyjaźni Polsko-Francuskiej w Gdańsku wiceminister energii Wojciech Wrochna oraz wiceminister energii Francji Maud Brégeon podpisali „Wspólną Deklarację Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Francuskiej w sprawie współpracy energetycznej”.
Jej celem jest wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego, zwiększenie odporności systemów oraz przyspieszenie rozwoju nowoczesnej energetyki w Europie.
Atom jako fundament
W deklaracji podkreślono znaczenie cywilnej energetyki jądrowej jako fundamentu miksu energetycznego obu państw. Polska i Francja zapowiedziały działania na rzecz tworzenia korzystnych ram regulacyjnych i finansowych dla inwestycji w sektorze jądrowym, także w wymiarze transgranicznym.
Obie strony opowiedziały się za stabilną i przewidywalną polityką, przyspieszeniem procedur pomocy publicznej oraz maksymalizacją wykorzystania funduszy UE.
Współpraca przemysłowa i łańcuch wartości
Deklaracja zakłada pogłębienie współpracy przemysłowej w europejskim łańcuchu wartości sektora jądrowego. Celem jest wzmocnienie potencjału obu państw oraz współpracy firm uczestniczących w projektach energetycznych.
W dokumencie wskazano również na znaczenie rozwoju kadr i działań edukacyjnych wspierających transformację energetyczną.
Druga elektrownia jądrowa w Polsce
Istotnym elementem deklaracji jest odniesienie do projektu drugiej elektrowni jądrowej w Polsce. Przewidziano kontynuację dialogu konkurencyjnego z udziałem Francji oraz przygotowanie przez EDF wstępnego studium wykonalności dla ewentualnej budowy bloków w technologii EPR.
Polska i Francja wskazały również na rozwój małych reaktorów modułowych (SMR), odwołując się do francuskiego programu „Innowacyjne reaktory jądrowe” oraz polskiej mapy drogowej dla tej technologii.
Współpraca obejmuje także rozwój infrastruktury elektroenergetycznej, lepszą integrację rynku energii oraz zwiększenie odporności systemów. Oba kraje zapowiedziały intensyfikację działań na rzecz ograniczenia zależności od rosyjskich surowców i technologii.
Szerszy kontekst relacji Polska–Francja
W maju 2025 roku premier Donald Tusk i prezydent Emmanuel Macron podpisali porozumienie obejmujące m.in. współpracę w energetyce jądrowej, wzajemne gwarancje bezpieczeństwa, rozwój AI oraz wsparcie dla Ukrainy.
W perspektywie politycznej znaczenie tej współpracy może dodatkowo wzrosnąć. Francję czekają bowiem w 2027 roku wybory prezydenckie, które mogą wpłynąć na kierunek relacji z Polską oraz tempo realizacji wspólnych projektów.
Polska strategia energetyczna
Celem „Programu polskiej energetyki jądrowej” jest budowa dwóch elektrowni o łącznej mocy od ok. 6 do ok. 9 GW. Pierwsza powstaje w gminie Choczewo, a jej realizację prowadzi spółka Polskie Elektrownie Jądrowe we współpracy z konsorcjum Westinghouse i Bechtel. Uruchomienie pierwszego reaktora planowane jest na 2036 rok.
Jako potencjalne lokalizacje drugiej elektrowni wskazano Bełchatów, Kozienice, Połaniec i Konin, a w 2025 roku rozpoczęto wstępny dialog z dostawcami technologii.
PAP/AJ
