Rekordowa dzietność w Izraelu. Jest ponad dwa razy większa niż w innych krajach rozwiniętych

Współczynnik dzietności w Izraelu wynosi 2,88 dziecka na kobietę, czyli ponad dwa razy więcej niż średnia w krajach rozwiniętych – podało w dniu 9 września 2026 r. izraelskie Centralne Biuro Statystyczne. Mimo wieloletnich badań socjolodzy wciąż nie potrafią jednoznacznie wyjaśnić tego fenomenu.

Rekordowa dzietność w Izraelu

Średnia dla krajów Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) wynosi 1,41 dziecka na kobietę, a w Polsce 1,07. Za poziom zapewniający zastępowalność pokoleń przyjmuje się około 2,1. Wysoką dzietność w Izraelu tłumaczy się m.in. powszechną kulturą prorodzinną. Nie wynika ona wyłącznie z licznych rodzin ultraortodoksyjnych, w których na kobietę przypada około siedmiorga dzieci. W 2019 r. niezależny izraelski ośrodek badawczy Centrum Tauba podawał, że tylko 6 proc. żydowskich kobiet w wieku 45–59 lat nigdy nie miało dziecka, a dzietność rosła zarówno wśród mężatek, jak i kobiet niezamężnych.

Czynniki kulturowe odgrywają kluczową rolę przy wysokiej dzietności

W kolejnych analizach Centrum Tauba zwracało też uwagę na rolę krewnych – dziadków, wujków i cioć – w opiece nad dziećmi, co ułatwia łączenie rodzicielstwa z pracą zawodową. W przeciwieństwie do innych krajów rozwiniętych wyższe wykształcenie kobiet, ich aktywność zawodowa czy późniejsze macierzyństwo nie przekładają się w Izraelu na niższą dzietność. W wieku 40 lat kobiety z wyższym wykształceniem mają średnio tyle samo dzieci, co kobiety z wykształceniem średnim.

Wśród możliwych przyczyn wysokiej dzietności wymienia się też czynniki kulturowe, związane z historią narodu żydowskiego. Badacze zaznaczają jednak, że nie wyjaśnia to zjawiska w pełni, ponieważ Żydzi w innych krajach rozwiniętych mają znacznie mniej dzieci.

Nierozwiązana demograficzna zagadka

Eksperci Centrum Tauba podkreślają, że dokładne przyczyny wysokiej dzietności w Izraelu wciąż pozostają dla demografów zagadką. Według Centralnego Biura Statystycznego Izrael liczy obecnie 10,3 mln mieszkańców, z czego 78,3 proc. stanowią głównie Żydzi, a 21,7 proc. – Arabowie. W Izraelu mieszka też niemal połowa światowej populacji Żydów. Na początku 2026 r. na świecie żyło ich około 15,9 mln, z czego około 46 proc. w Izraelu – podało biuro statystyczne.

PAP/MJ