Sir Antony BEEVOR dla Foreign Affairs o tym, że zimowa wojna może działać na korzyść Ukrainy

Sir Antony BEEVOR dla Foreign Affairs o tym, że zimowa wojna może działać na korzyść Ukrainy

Zdaniem historyka Władimir Putin popełnił błąd, źle oceniając przygotowanie rosyjskiej armii. Wojna zimowa to znacznie cięższy sezon walk, ktorych wynik będzie w dużej mierze zależał od morale i determinacji.

– Wojna zimowa przez wieki była fenomement, który często działał na korzyść Rosji, ponieważ kolejne, potężne, wrogie wojska ulegały w obliczu nieodpowiedniego wyposażenia, wadliwych linii zaopatrzeniowych i słabego przygotowania w mroźnych miesiącach. Teraz, gdy rosyjska inwazja na Ukrainę wkracza w najcięższe miesiące w roku, wiele wskazuje na to, że tym razem to Rosja, a nie jej przeciwnik, może ponieść najgorsze konsekwencje chłodu – ocenił brytyjski historyk Antony Beevor na łamach “Foreign Affairs”. Badacz przywołał przykłady porażek obcych wojsk, atakujących Rosję, na które wpływ miał “generał mróz”, powszechnie przyjęte określenie strategii spalonej ziemi zastosowanej przez rosyjskich dowódców dwukrotnie w historii: podczas inwazji wojsk napoleońskich na Rosję w 1812 r. i żołnierzy Hitlera w 1941 r. na terytorium ZSRR. – Najbardziej znana w Europie zimowa porażka w Rosji miała miejsce w 1812 r., (…) gdy Wielka Armia Napoleona wycofała się z Moskwy. Rosyjska taktyka spalonej ziemi, która pozostawiła Francuzów bez żywności czy schronienia wzdłuż linii wycofywania się wojsk, sprawiła, że jej efekt był jeszcze bardziej śmiercionośny – opisał Beevor.

– Mniej znanym faktem, a być może ważniejszym, jest sposób, w jaki Rosja wygrała. Pomimo straty 200 tys. ludzi, rosyjskie dowództwo wojskowe było o wiele mniej zmartwione liczbą ofiar śmiertelnych wśród żołnierzy niż Napoleon. Rosyjscy oficerowie wciąż uważali swoich pochodzących z wiosek żołnierzy za coś nieco lepszego od chłopów pańszczyźnianych (a pańszczyzna nie została zniesiona w Rosji jeszcze przez następne 50 lat). Ten brak zainteresowania zdrowiem żołnierzy i swobodne podejście do olbrzymich strat w wyniku tzw. taktyki maszynki do mięsa są widoczne w armii Putina na Ukrainie dzisiaj – podkreślił brytyjski historyk.

W czasie II wojny światowej Armia Czerwona zatrzymała żołnierzy nazistowskich Niemiec przed Moskwą w grudniu 1941 r. “zarówno niemiecka armia, jak i Luftwaffe były nieprzygotowane” – ocenił Beevor w “Foreign Affairs”. – “Generał mróz” odegrał również ważną rolę w ostatecznym zwycięstwie Armii Czerwonej w 1945 r. Sowiecki przełom w styczniu, szarża od Wisły do Odry, był zależny od pogody – dodał historyk.

Fałszywa reputacja rosyjskiej armii. Zimowa wojna wymaga innego przygotowania

– Po 1945 r. osiągnięcia Armii Czerwonej w zimowej wojnie dały jej groźną reputację na Zachodzie – stwierdził Beevor. Historyk przypomniał, że dopiero po słabo zaplanowanej inwazji sił Układu Warszawskiego na Czechosłowację z 1968 r. zachodni analitycy zaczęli podejrzewać, że mogli przecenić zdolności bojowe Sowietów. W latach 80. upadek sowieckiego imperium został naznaczony skazaną na niepowodzenie walką o kontrolę nad Afganistanem. Następnie w czasie zapaści ekonomicznej z lat 90. rząd prezydenta Rosji Borysa Jelcyna często nie był w stanie zagwarantować wypłat oficerom i zwykłym żołnierzom, a korupcja stała się instytucjonalna. Rekruci często byli na skraju śmierci głodowej, ponieważ wyprzedawano ich racje żywnościowe; kradzieże, zastraszanie i zła dyscyplina stały się powszechne – wymienił Beevor. – Korupcja stała się nawet gorsza po chaotycznej inwazji Rosji na Gruzję z 2008 r. Putin zaczął wpompowywać pieniądze w siły zbrojne. Wydatki na prestiżowe projekty zachęcały ich wykonawców i generałów do wypełniania swoich kont bankowych. Wydaje się, że niewiele zrobiono w zakresie ponownej oceny doktryny wojskowej – napisał badacz.

Jednak “największym triumfem Putina w oczach Rosjan” było potajemne zajęcie Krymu w 2014 r., na rok przed interwencją w wojnie domowej w Syrii, poprzez infiltrację półwyspu przy pomocy nieumundurowanych “zielonych ludzików z sił specjalnych” – stwierdził Beevor. – Było to częścią gniewnej reakcji Putina na rewolucję godności w Kijowie, która zmusiła jego sojusznika, prezydenta (Ukrainy) Wiktora Janukowycza, do ucieczki – ocenił historyk w artykule dla “Foreign Affairs”.

W lutym 2022 roku Putin rozpoczął inwazję na Ukrainę. – W tamtym czasie straży przedniej kazano przynieść mundury paradne i przygotować się do świętowania zwycięstwa – to jeden z największych przykładów wojskowej pychy w historii – napisał Beevor – Jednak miesiące później, kiedy Kreml został ostatecznie zmuszony do zarządzenia “częściowej mobilizacji” wśród rosyjskiej ludności, musiał też ostrzec nowo powołanych, że brakuje umundurowania i wyposażenia; będą musieli zapewnić sobie własne kamizelki kuloodporne, a nawet poprosić matki i dziewczyny o podpaski, których można byłoby używać zamiast opatrunków.

Badacz ocenił, że brak bandaży jest “zdumiewający”. Dodatkowym zagrożeniem, które niesie zimowa wojna są pociski moździerzowe uderzające w zamarzniętą ziemię: w przeciwieństwie do miękkiego błota, które pochłania większość wybuchu, zamarznięta ziemia powoduje rykoszet odłamków, czasem raniąc śmiertelnie – wyjaśnił historyk.

Beevor zwrócił uwagę na problemy z morale rosyjskich żołnierzy walczących na Ukrainie. – Wielu ucieka się do sabotażu paliwa, broni i pojazdów, nie wspominając już o samookaleczaniu i dezercji. Jednak długotrwały problem strukturalny rosyjskiej armii – brak doświadczonych podoficerów – doprowadził również do fatalnych wyników w zakresie konserwacji broni, sprzętu i pojazdów. Problemy te mogą spowodować szczególnie wysokie koszty zimą w przypadku wrażliwych technologii, takich jak drony – wymienił badacz.

Zdaniem historyka, ze względu na to, że obecnie strony konfliktu wkraczają w znacznie cięższy sezon walk, ich wynik będzie w dużej mierze zależał od morale i determinacji. – Podczas gdy wojska rosyjskie przeklinają swoje niedobory i brak gorącego jedzenia, ukraińscy żołnierze korzystają teraz z dostaw ocieplanych kombinezonów kamuflujących, namiotów wyposażonych w piecyki i śpiworów dostarczonych przez Kanadę i kraje nordyckie – opisał badacz.

– (Putin) popełnił prawdopodobnie też inny błąd poprzez koncentrowanie pocisków wystrzeliwanych głównie przeciw ukraińskiej sieci energetycznej i jej ludności cywilnej. Zniosą oni największe cierpienia i istnieje mała szansa, że się załamią – podsumował brytyjski historyk na łamach “Foreign Affairs”, wskazując, że “generał mróz” będzie faworyzował tym razem Ukrainę.

PAP / MK

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 22 stycznia 2023