Słowiańskie sanktuarium z Lasu Nogińskiego. Czczono w nim gromowładnego Peruna i stworzyciela świata Swaroga 

Głęboko w Lesie Nogińskim niedaleko Moskwy w Rosji zostało odkryte prastare słowiańskie sanktuarium, gdzie ponad tysiąc lat temu odprawiano pogańskie obrzędy. Specjalna misja archeologiczno-konserwatorska doprowadziła do odnowienia znacznej części zabytków składających się na to dawne miejsce kultu. Odtworzone przez członków lokalnego stowarzyszenia sanktuarium zostało ochrzczone przez nich nazwą „RuskoLad”.

Słowiańskie sanktuarium pogańskie z Lasu Nogińskiego 

Jedno z najbardziej cennych znalezisk w ostatnich latach, jeżeli chodzi o zabytki i artefakty związane z wczesną Słowiańszczyzną miało miejsce w Lesie Nogińskim, który znajduje się w obwodzie moskiewskim w zachodniej Rosji. Na obszarze tym na skutek przypadek zostało zidentyfikowane tak ważne dla słowiańskiego dziedzictwa kulturowego miejsce jak ichniejsze pogańskie sanktuarium. Jego odkrywcą był zapalony miłośnik archeologii Roman Iwaniewski. Jak wspomina był całkowicie zaskoczony, gdy nagle natrafił w lesie na tajemnicze drewniane posągi, które stały nieruchomo pośród drzew. 

Archeolog-amator w rozmowie z mediami pokreślił, że już przy pierwszym zetknięciu stojące w leśnej kniei drewniane figury przywoływały na myśl skojarzenia z czymś mistycznym, nadprzyrodzonym i niezwykłym. Chociaż z uwagi na nieco mroczną aurę tych posągów ich znalazca miał obawy z podejściem bliżej do nich, to ostatecznie się przełamał. Podchodząc już do nich blisko błyskawicznie stało się jasne dla Romana Iwaniewskiego, że natrafił on istny drewniany panteon słowiańskich bóstw. 

Perun – bóg błyskawic i piorunów

.Sam poszukiwacz skarbów archeologicznych był w stanie nawet zidentyfikować kilka z przedstawionych bóstw ze słowiańskiej mitologii. Wśród drewnianych rzeźb słowiańskich bogów szczególnie wyróżniał się gromowładny Perun, będący jednym z najważniejszych bóstw, jakie czcili Słowianie. Ten bóg piorunów i błyskawic jest często porównywany do Thora i Zeusa, co nie dziwi, gdyż te również indoeuropejskie bóstwa, czczone odpowiednio przez Normanów i Greków również wiązano z analogicznymi mocami i żywiołami. Symbolizując siłę, sprawiedliwość i wieczną walkę z chaosem.

Swaróg – bóg ognia i stwórca świata

.Kolejny z posągów przedstawiał inne bóstwo znane ze słowiańskich wierzeń i mitów – Swaroga, który był czczony przez Słowian jako bóg ognia oraz rzemiosła kowalskiego. Słowianie wierzyli, że to właśnie ten bóg odpowiadał za stworzenie świata oraz za wprawienie Słońca w ruch. Obecność także tego bóstwa w sanktuarium z Lasu Nogińskiego jest kolejnym dowodem, iż w słowiańskich systemach wierzeń przywiązywano dużą wagę do motywu porządku kosmicznego. 

Marzanna – bogini zimy i śmieci

.Trzecia i ostatnia zarazem rzeźba odkryta na terenie dawnego słowiańskiego pogańskiego sanktuarium z położonego pod Moskwą Lasu Nogińskiego ukazuje Marzannę, znaną także pod całym szeregiem innych imion, w tym jako Morena, Morana, Śmiercicha. Była ona przez Słowian czczona jako bogini zimy, śmierci oraz odrodzenia. Chociaż często błędnie interpretowana jako symbol strachu, tak naprawdę tradycja wiązała ją z cyklem pór roku, nadejściem zimy oraz generalnie zjawiskiem przemiany. Śladem po jej dawnym kulcie w przypadku Polski jest zwyczaj topienia Marzanny, który jest także znany pod innymi nazwami w innych krach słowiańskich – w przypadku niektórych rytuałów wizerunek tej bogini był palony, a nie topiony. W obu formach rytuał ten symbolicznie miał oznaczać koniec zimy i odnowę życia. 

O niezwykłym znalezisku następnie zostali poinformowani zawodowi archeolodzy. Zabytki z Lasu Nogińskiego ukazującą słowiańskie bóstwa zostały starannie odtworzone przez lokalnych rzemieślników i zdobią one nadal teren słowiańskiego sanktuarium znanego obecnie pod nazwą RuskoLad. Społeczność stojąca za tym projektem dążyła do odtworzenia nie tylko fizycznych zabytków, ale także duchowej atmosfery wczesnego kultu słowiańskiego.

Marcin Jarzębski