Spektakl „Bieżeńcy 1915” w Centrum Kultury Białoruskiej w Białymstoku

Koncert tradycyjnej muzyki, sztuka młodych twórców białoruskich czy spektakl „Bieżeńcy 1915” – to część propozycji, które na jesień przygotowało Centrum Kultury Białoruskiej w Białymstoku. Wydarzenia będą się odbywały w różnych częściach regionu.

Spektakl „Bieżeńcy 1915”

.Centrum Kultury Białoruskiej działa od początku 2024 roku. Instytucja, która jest jedną z najmłodszych w regionie, podlega samorządowi województwa podlaskiego; ma służyć integracji mniejszości i diaspory, prezentować kulturę białoruską.

– Centrum Kultury Białoruskiej w Białystoku realizuje bardzo szeroką działalność, każde pole kultury interesuje nas jako organizatorów i inicjatorów wielu inicjatyw – mówiła w dniu 1 października na konferencji prasowej zapowiadającej jesienne wydarzenia zastępczyni dyrektora centrum Ilona Karpiuk. Zwróciła uwagę, że centrum chce promować i prezentować zarówno tradycję, jak i współczesną kulturę białoruską.

Jednym z najbliższych wydarzeń będzie koncert z okazji 80. rocznicy urodzin folklorysty Stefana Kopy „Pieśni, moje pieśni…”, który odbędzie się w dniu 2 października w Studiu Rembrandt publicznego Polskiego Radia Białystok. Jak mówiła Ilona Karpiuk, Kopa to folklorysta i muzyk, ważna osobistość dla ruchu muzyki tradycyjnej na Białostocczyźnie. Podczas koncertu będzie można usłyszeć tradycyjny śpiew, a także aranżacje młodych zespołów.

Festiwal Białoruskiej Współczesnej Sztuki Wideo „Samasiej”

.Centrum Kultury Białoruskiej w Białymstoku pozyskało też archiwum Kopy. Ilona Karpiuk mówiła, że to ok. 200 kaset zapisywanych od lat 60. na Białostocczyźnie dokumentujących język, śpiew, muzykę tradycyjną, opowieści i obrzędy. W ramach projektu dofinansowanego z ministerstwa kultury „Głosy Podlaskiej Tradycji” centrum zdigitalizuje i opracuje cały zbiór we współpracy z Polskim Radiem Białystok. Materiały w przyszłym roku udostępnione zostaną na specjalnej stronie internetowej: archiwumkopy.pl.

W dniu 3 października, rozpoczyna się też pierwszy Festiwal Białoruskiej Współczesnej Sztuki Wideo „Samasiej”. – Idea polega na tym, że białoruscy artyści po białoruskiej rewolucji pięć lat temu byli zmuszeni wyjechać (…), wszyscy mieszkają w różnych krajach i nie wiemy, co dzieje się w naszej sztuce, jak wygląda teraz sztuka białoruska – mówił kurator wydarzenia Uladzimir Hramovich. Dlatego chce, by właśnie festiwal skupiał tych artystów i pokazywał, jak rozwija się ta sztuka.

Prace wideo, które będzie można oglądać w Centrum Nowoczesnego Kształcenia Politechniki Białostockiej, pokażą, w jaki sposób artyści i artystki odnajdują język i próbują opisać to, co obecnie dzieje się na świecie, zwłaszcza na pograniczach – na styku kultur, konfliktów, kryzysów, dyktatur i wojny.

Prace młodych artystek związanych z regionem: Małgorzaty Dmitruk, Aleksandry Czerniawskiej i Katarzyny Sienkiewicz, będzie można zobaczyć natomiast w połowie października podczas Art Białystok Targi i Forum Sztuki. – Postanowiliśmy też być obecnymi jako Centrum Kultury Białoruskiej w tej przestrzeni i przygotowujemy specjalną ekspozycję z udziałem artystek, które w swojej sztuce współczesnej bardzo mocno odwołują się do pochodzenia z Białostocczyzny, do swoich korzeni białoruskich, tradycji wyniesionych z domu – mówiła Ilona Karpiuk. Dodała, że ich prace zostaną zestawione z pracami laureatów „Ja naradziusia tut”.

Sztuka na podstawie książki „Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy”

.W kilku miejscach w regionie odbędą się w październiku pokazy spektaklu „Bieżeńcy 1915”, który powstał z okazji przypadającej w tym roku 110. rocznicy bieżeństwa. – W 1915 roku miało miejsce bieżeństwo, w zasadzie wydarzenie – exodus ludności, który zupełnie zdekonstruował przestrzeń społeczności białorusko-prawosławnej na Białostocczyźnie. Po tym procesie w zasadzie ta społeczność musiała się na nowo odradzać niejako w tej przestrzeni i dzisiaj jesteśmy potomkami i spadkobiercami tej trudnej sytuacji historycznej – mówiła Ilona Karpiuk.

Spektakl powstał na podstawie książki Anety Prymaki-Oniszk „Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy”, a przygotowany został m.in. przez BY Teatr – teatr tworzony przez twórców z Białorusi działających na emigracji w Polsce. Ilona Karpiuk mówiła, że przedstawienie jest grane w kilku językach jednocześnie, aktorzy korzystają z języka białoruskiego, z białoruskich dialektów, z języka polskiego, rosyjskiego, odwzorowując niejako los bohaterów i czasy, w których żyli. Będzie można go zobaczyć m.in. w Orli, Narewce, a pod koniec października także w Białymstoku.

Ilona Karpiuk podkreślała, że centrum oprócz własnych wydarzeń jest partnerem innych wydarzeń kulturalno-edukacyjnych w regionie. W dniu 5 października, w ramach Festiwalu Teatralnego „Kierunek Wschód” organizowanego przez Teatr Dramatyczny im. A. Węgierki w Białymstoku, zostanie pokazany spektakl „Zekameron” białoruskich twórców związanych z grupą Wolni Kupalaucy. – Wspominam o tym, by podkreślić to, że te wątki białoruskie w różnych przestrzeniach artystycznych staramy się wspierać, podtrzymywać, żeby były wciąż ważne i żebyśmy mogli mówić o tych artystach, którzy właśnie często nie mają swojego głosu – podkreśliła Ilona Karpiuk.

Kultura i sztuka w jednym miejscu

.„Kultura Najważniejsza” to newsletter, w którym podpowiadamy, co warto obejrzeć, co przeczytać, czego posłuchać, ale i czego – posmakować. Odrywając się od codzienności, chcemy przypomnieć o fascynującym świecie kultury i sztuki, na który warto znaleźć czas.

Sztuka wyraża nasze estetyczne potrzeby. Prowokuje do myślenia, pobudza kreatywność, wyzwala emocje. Pozwala poczuć się wyjątkowo, a co najważniejsze, wzbogaca nas samych. Chcemy razem, wspólnie z Państwem, wybierać, to co najważniejsze w kulturze. W każdy czwartek, punktualnie o godzinie 21.00 znajdą Państwo w swojej skrzynce e-mailowej zbiór propozycji kulturalnych, które warto uwzględnić podczas planowania weekendu.

Przedstawiamy premiery kinowe, a także filmy dostępne na platformach streamingowych dla tych, którzy wolą rozkoszować się kulturą w domowym zaciszu. Przypominamy o klasykach, wracamy do pozycji, które zdobyły największe nagrody filmowe i wywarły wpływ na pokolenia oraz do których nawiązuje współczesna kinematografia – i nie tylko.

.Nie zapominamy również o koncertach czy płytach. Muzyka pełni tu ważną rolę. Dzięki „Kulturze Najważniejszej” nie ominie Państwa absolutnie żadne wartościowe wydarzenie. Zachęcamy do zapisania się do specjalnego, bezpłatnego newslettera „Kultura Najważniejsza”, który pozwoli Państwu zaplanować kulturalny weekend [LINK DO ZAPISÓW].

PAP/MJ