Sztuczna inteligencja odczytała mowę słoni

Słonie na afrykańskich sawannach komunikują się, nawzajem naśladując swoje głębokie, dudniące dźwięki – informuje pismo „Scientific Reports”.

Poznanie komunikacji i zdolności poznawczych słoni może przyczynić się do ochrony przyrody

Earth Species Project, amerykańska organizacja non-profit, wykorzystuje sztuczną inteligencję i uczenie maszynowe do prób dekodowania komunikacji zwierząt, między innymi słoni.

Słonie z afrykańskiej sawanny komunikują się na różne sposoby – przy pomocy mowy ciała, ale także dźwięków o różnej wysokości. Najbardziej znane jest ich „trąbienie”, wydają też gardłowe ryki.

Jednak najczęstszym odgłosem jest dudnienie, dźwięk tak niski, że ludzie zwykle go nie słyszą. Dudnienie to rozchodzi się na odległość do 10 kilometrów, przekazując informacje potencjalnie dotyczące tożsamości słonia i tego, co akurat się dzieje.

Badanie tych złożonych dźwięków jest bardzo trudne, ponieważ trzeba „wyłowić” z chóru dudnienie konkretnego słonia – co naukowcy nazywają „problemem przyjęcia koktajlowego”.

Jak wykazały analizy wykonane przy pomocy uczenia maszynowego, słonie komunikują się dostosowując swoje najgłębsze dźwięki do odgłosów innych słoni w pobliżu. Wygląda to tak, jakby łączyły się w chóry, dostrajając swoje głosy, by brzmiały coraz bardziej podobnie.

Takie ujednolicanie jest szczególnie prawdopodobne na przykład wtedy, gdy słonie ponownie się ze sobą łączą lub organizują „zajęcia grupowe”.

Zdaniem autorów zachowanie słoni nieco przypomina rozmowę ludzi, którzy zaczynają niemal przejmować wzorce mowy lub akcenty osoby, z którą wchodzą w interakcję.

Do analizy za pomocą modeli językowych autorzy wykorzystali zbiór 902 nagrań dudnień, zebranych w ciągu 40 lat, emitowanych przez dzikie samice afrykańskich słoni sawannowych (Loxodonta africana) z kilkudziesięciu grup rodzinnych w kenijskim Parku Narodowym Amboseli.

Odgłosy zostały pogrupowane według sześciu odrębnych sytuacji społecznych: utrzymywanie kontaktu w czasie rozłąki, przygotowywanie się do ruchu, koordynowanie dalszych działań, pocieszanie lub uspokajanie słoniątek, witanie bliskich członków rodziny oraz uczestnictwo w dużych zjazdach rodzinnych.

Jak ujawniły analizy maszynowe, chóry słoni przekazują jednocześnie wiele warstw informacji i różnią się w sposób sugerujący, że kodują informacje o tym, co rodzina robi razem i co dzieje się dalej.

Głosy poszczególnych słoni w tym samym chórze w niektórych przypadkach stawały się coraz bardziej podobne akustycznie. Konwergencja ta występowała w szczególności w sytuacjach, gdy słonie utrzymywały kontakt w czasie rozłąki, koordynowały swoje działania i witały się po rozłące.

W połączeniu z innymi narzędziami komunikacyjnymi, w tym mową ciała, pomruki wydają się ułatwiać złożone interakcje społeczne – zgodę, niezgodę, negocjacje, tworzenie planu działania.

Zdaniem autorów poznanie komunikacji i zdolności poznawczych słoni może przyczynić się do ochrony przyrody, pomagając naukowcom śledzić ich zachowanie i ruchy na odległość.

PAP/MB

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 4 października 2026