Tajemnicza inskrypcja z czasów Sasanidów. Sensacyjne odkrycie w Iranie

Tajemnicza inskrypcja

W trakcie wykopalisk prowadzonych na terenie Równiny Marwdaszt w południowym Iranie przez archeologów została odkryta tajemnicza inskrypcja wyryta na skale. Jak wynika z datowania przeprowadzonego przez badaczy znalezisko to pochodzi z czasów dynastii Sasanidów.

Tajemnicza inskrypcja z czasów Sasanidów

.Niedawno zidentyfikowana w południowym Iranie starożytna skalna inskrypcja rzuca nowe światło na praktykowane w sasanidzkim państwie święta królewskie oraz generalnie ważne w perskim kalendarzu tradycyjne wydarzenia i obrzędy. Zgodnie z dotychczasowymi badaniami naukowców ta ujawniona na obszarze skalnych klifów Równiny Marwdaszt tajemnicza inskrypcja z czasów Sasanidów (III–VII w.) nawiązywała do zwyczajów i uroczystości praktykowanych podczas miesiąca dej.

Miesiąc dej jest dziesiątym miesiącem kalendarza perskiego, określanego także jako kalendarz Dżalali i będącego kalendarzem słonecznym, którego korzenie sięgają XI-wiecznej Persji i który to jest używany aż do dnia dzisiejszego w Iranie oraz Afganistanie. Dej wyznacza w kulturze irańskiej początek zimy. Przenosząc jego przedział czasowy na realia naszego kalendarza gregoriańskiego, to rozpoczyna się on w grudniu, a kończy się w styczniu. Liczy on 30 dni. W perskim świecie miesiąc dej ma szczególnie ważne znaczenie kulturowe – a jeszcze ważniejsze znaczenie miał w Persji sprzed arabskiego podboju i narzucenia temu państwu islamu, w wyniku to niemal kompletnemu zniszczeniu uległa tradycyjna religia Persów zaratusztrianizm.

Fot. Tehran Times.

Napis upamiętniający wydarzenie królewskie 

.Jak stwierdził w rozmowie z mediami irański archeolog i historyk Abolhassan Atabaki, mająca niewielkie wymiary kamienna inskrypcja z Marwdasztu została zapisana pismem pahlawi. Ten system pisma służył właśnie do zapisywania rozmaitych wariantów języka średnioperskiego i był używany w czasach dynastii Sasanidów. Pismo pahlawi wykształciło się na bazie pisma aramejskiego, co wiązało się z zachowaniem charakterystycznego dla niego kierunku pisma – od prawej do lewej strony. Pahlawi istniało w kilu wersjach.

„Inskrypcja ta najprawdopodobniej upamiętnia datę uroczystości królewskiej z czasów dynastii Sasanidów” – oznajmił archeolog Abolhassan Atabaki podczas wywiadu dla Tehran Times. Ekspert zaznaczył również, że niestety całkowite odczytanie tego starożytnego napisu zapisanego pismem pahlawi nie będzie możliwe, ponieważ w wyniku działania czynników atmosferycznych i naturalnej erozji ostatnia część tekstu uległa zatarciu.

.Pomimo częściowego zniszczenia odkrycie to zostało zaklasyfikowane przez badaczy jako znaczące i sensacyjne, ponieważ tego typu starożytne perskie inskrypcje odnoszące się wprost do uroczystości i obrzędów praktykowanych w czasach Sasanidów, a nie samych władców z tej dynastii, ich zwycięstw oraz tytułów królewskich, są niezwykle rzadkie.

Marcin Jarzębski

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 26 stycznia 2026
Fot. Tehran Times.