Teleskop Hubble'a uchwycił gromadę kulistą zawierającą czarną dziurę

Messier 62

Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zobrazowali gromadę kulistą oznaczoną jako Messier 62, znajdującą się w gwiazdozbiorze Wężownika.

.Jak tłumacza badacze z ESA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest gromada kulista znana jako Messier 62. Jest ona oddalona o około 22,5 tys. lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Wężownika, podnad 6,1 tys. lat świetlnych od centrum Drogi Mlecznej. Została odkryta 7 czerwca 1771 roku astronoma Charlesa Messiera a 4 czerwca 1779 roku znalazła się w katalogu Messiera.

Fot. ESA/Hubble & NASA, S. Anderson et al.

.Większość gromad kulistych to, jak opisują astronomowie, niemal idealnie kuliste skupiska gwiazd — ale Messier 62 stanowi wyjątek od tej reguły. Ta licząca 12 miliardów lat gromada jest zniekształcona i rozciąga się z jednej strony, tworząc kształt przypominający kometę. Jako jedna z najbliższych gromad kulistych względem centrum naszej galaktyki, jest ona prawdopodobnie poddawana silnym siłom pływowym, które przemieszczają wiele jej gwiazd i zmieniają jej kształt.

Kiedy gromady kuliste powstają, są one gęstsze w kierunku centrum. Im większa tych obiektów, tym większa gęstość w ich jądrach. Dzięki masie prawie milion razy większej od Słońca Messier 62 jest jedną z najgęstszych gromad. Przy tak dużej liczbie gwiazd, w jej centrum regularnie dochodzi do interakcji i połączeń. Powstają ogromne gwiazdy, które szybko wyczerpują swoje paliwo, gwałtownie eksplodują, a ich pozostałości zapadają się, tworząc białe karły, gwiazdy neutronowe, a nawet czarne dziury.

Przez wiele lat uważano, że czarne dziury powstające w gromadach kulistych zostają szybko z nich wyrzucone z powodu gwałtownych interakcji, które tam zachodzą. Jednak w 2013 roku w Messier 62 odkryto czarną dziurę — pierwszą, jaką kiedykolwiek znaleziono w gromadzie kulistej należącej do Drogi Mlecznej, co wskazało naukowcom nowy kierunek w poszukiwaniu tych tajemniczych obiektów.

Wężownik (łac. Ophiuchus) jest wyraźnym gwiazdozbiorem znajdującym się w rejonie równika niebieskiego. Jest jedenastym w kolejności pod względem powierzchni, a jego obszar dzieli na dwie części konstelację Węża. W Polsce jest on widoczny latem. Liczba gwiazd dostrzegalnych w nim gołym okiem wynosi około 100. Konstelacja była jedną z 48 gwiazdozbiorów wymienionych w pismach egipskiego astronoma Ptolemeusza z II wieku, z których wszystkie znajdują się wśród 88 gwiazdozbiorów oficjalnie uznanych przez Międzynarodową Unię Astronomiczną.

.Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.

Oprac. EG

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 28 września 2025
Fot. ESA/Hubble & NASA, S. Anderson et al.