Troodon. Najinteligentniejszy dinozaur w historii

Żyjący w późnej kredzie ptasiopodobny troodon był najinteligentniejszym i najbardziej bystrym spośród wszystkich znanych nam gatunków nieptasich dinozaurów. Zdaniem niektórych paleontologów, gdyby nie uderzenie asteroidy i będące jego następstwem wymieranie kredowe, to właśnie z tego rodzaju dinozaurów mógłby finalnie wyłonić się gatunek dinozaura o inteligencji równej naszej lub zbliżonej do niej.

Troodony – małe ciałem dinozaury o wielkich mózgach

Spośród ponad tysiąca znanych nam gatunków wymarłych nieptasich dinozaurów, których skamieliny do tej pory zostały odkryte przez paleontologów, szczególnie jeden z nich zajmuje wyjątkowe miejsce w tym nadrzędzie już wystarczająco i tak fascynujących zwierząt.

Nieptasie dinozaury to nie tylko potężny T-Rex, będący jednym z największych lądowych drapieżników w historii, ogromne zauropody takie jak Argentynozaur, czy pancerny Triceratops, ale również mały i niepozorny dinozaur taki jak troodon, który był najinteligentniejszym i najbystrzejszym spośród wszystkich dinozaurów.

Wiadomo o istnieniu przynajmniej jednego gatunku z tego rodzaju dinozaurów, którym był zamieszkujący w późnej kredzie, w okresie od 79 do 75 mln lat temu, tereny późniejszej Ameryki Północnej Troodon formosus. Pierwsze skamieliny tego zwierzęcia zostały odkryte w stanie Montana w USA jeszcze w połowie XIX wieku i stanowiły one jedne z pierwszych w ogóle świadomie ujawnionych skamielin w całej Ameryce Północnej.

Najinteligentniejszy nieptasi dinozaur w historii

Niewielki ptasiopodobny Troodon, który niewątpliwie charakteryzował się duża zwinnością i szybkością, od całych dekad fascynuje naukowców. A to dlatego ponieważ dysponując wyjątkowo dużym mózgiem w stosunku do swojego ciała Troodon niewątpliwie był jednym z najinteligentniejszych nieptasich dinozaurów, jakie kiedykolwiek żyły na naszej planecie. Zdaniem zaś większości paleontologów był on wprost najinteligentniejszym nieptasim dinozaurem w historii.

Kiedy naukowcy zrekonstruowali czaszkę Troodona byli zaskoczeni nietypowo dużą puszką mózgową w stosunku do masy ciała. Do pomiaru tej zależności używa się tzw. ilorazu encefalizacji (EQ). Im wyższy EQ, tym większy mózg względem masy ciała i tym większy potencjał złożonych zachowań oraz ogólnej wysokiej inteligencji. Jak stwierdził dr David Varricchio z Uniwersytetu Stanu Montana, badania naukowców wykazały, że Troodon i generalnie rodzaj troodonów może pochwalić się jednym z najwyższych EQ spośród wszystkich znanych dinozaurów.

Badania nad czaszkami tych wymarłych zwierząt wykazały, że EQ Troodona było wielokrotnie wyższe niż u dużych kredowych drapieżników, takich jak T. rex czy Allozaur, oraz było one na porównywalnym poziomie do współczesnych nielatających ptaków, takich jak emu czy strusie. W czaszce troodona naukowcy odkryli duże półkule mózgowe – obszary związane z rozwiązywaniem problemów i przetwarzaniem bodźców – oraz powiększone płaty wzrokowe odpowiedzialne za widzenie. Innymi słowy, mózg Troodona nie tylko był duży, ale miał też wyraźnie ptasią strukturę.

Dinozaur o inteligentnych oczach

Jak stwierdził dr David Varricchio ta forma budowy czaszki stawała się w kredzie coraz bardziej powszechna pośród również nieptasich małych dinozaurów przynależących do podrzędu teropodów. Zdaniem paleontologa był to ewolucyjny trend w ramach którego to małe dinozaury nienależące do rodziny ptaków zaczynały myśleć i zachowywać się bardziej jak ptaki.

Kolejną wskazówką dotyczącą poziomu inteligencji troodona są jego oczy. Odkryte skamieniałości wskazują, że Troodon miał wyjątkowo duże oczodoły. Troodony najpewniej za pomocą swoich dużych oczu mogły doskonale widzieć w słabym świetle. Ich oczy były też lekko skierowane do przodu, co dawało im widzenie obuoczne – umożliwiające ocenę głębi i odległości. Zdolność ta jest kluczowa dla drapieżników polujących na ruchliwe zwierzęta. „Troodon z pewnością miał duże oczy i pewien stopień widzenia obuocznego” – stwierdził paleontolog.

Marcin Jarzębski