Ultraprzetworzona żywność pogarsza koncentrację uwagi [Alzheimer’s Association]

Ultraprzetworzona żywność

Spożywanie większej ilości żywności ultraprzetworzonej ma związek z pogorszeniem się koncentracji i wolniejszym przetwarzaniem informacji, nawet u osób, które ogólnie stosują zdrową dietę – wynika z międzynarodowego badania.

Ultraprzetworzona żywność pogarsza koncentrację uwagi

Artykuł na ten temat zamieszcza czasopismo „Alzheimer’s & Dementia: Diagnosis, Assessment & Disease Monitoring”, wydawane przez Alzheimer’s Association. Autorzy pracy zaobserwowali również, że większe spożycie żywności ultraprzetworzonej wiąże się z częstszym występowaniem czynników ryzyka demencji, takich jak np. otyłość i nadciśnienie tętnicze. Rodzi to obawy o ukryte koszty zdrowotne związane z wysoko przetworzoną żywnością – ocenili.

Naukowcy z Monash University w Australii, z Universidade de Sao Paulo w Brazylii oraz z Deakin University w Australii przeanalizowali dane dotyczące diety i funkcji poznawczych w grupie ponad 2100 Australijczyków w średnim i starszym wieku, bez demencji. Analiza danych ujawniła, że nawet niewielki wzrost spożycia żywności ultraprzetworzonej wiązał się z mierzalnym spadkiem zdolności do koncentracji uwagi oraz szybkości przetwarzania informacji.

Zdaniem głównej autorki pracy, dr Barbary Cardoso z Monash University, wyniki te dostarczają kolejnych dowodów na związek między żywnością wysokoprzetworzoną a gorszą kondycją mózgu. Aby lepiej zobrazować wyniki dr Cardoso wskazała, że dzienny wzrost spożycia o 10 proc. żywności ultraprzetworzonej jest mniej więcej równoważny dodaniu standardowej paczki chipsów do codziennej diety.

Jakie produkty są zaliczane do żywności ultraprzetworzonej?

„Na każde 10-procentowe zwiększenie spożycia żywności ultraprzetworzonej zaobserwowaliśmy wyraźny i mierzalny spadek zdolności koncentracji. (…) Przekładało się to na istotnie niższe wyniki w standaryzowanych testach poznawczych, mierzących uwagę wzrokową i szybkość przetwarzania informacji” – wyjaśniła ekspert.

Do żywności ultraprzetworzonej (UPF) zalicza się produkty takie, jak bezalkoholowe napoje butelkowane, pakowane słone przekąski i gotowe posiłki. W przeciwieństwie do żywności świeżej lub minimalnie przetworzonej, produkty te poddawane są intensywnej obróbce przemysłowej.

Jak wyliczyli badacze, uczestnicy badania czerpali około 41 proc. dziennego zapotrzebowania kalorycznego z żywności ultraprzetworzonej, co jest bliskie australijskiej średniej, która wynosi 42 proc.

Jednym z najważniejszych ustaleń badania było to, że negatywny wpływ na koncentrację występował niezależnie od ogólnej jakości diety badanych osób. Nawet u tych uczestników, którzy generalnie stosowali zdrową dietę śródziemnomorską, odnotowano taki sam związek między większym spożyciem żywności ultraprzetworzonej a spadkiem koncentracji.

Otyłość i wysokie ciśnienie krwi zwiększają ryzyko demencji

Według naukowców sugeruje to, że sam poziom przetworzenia żywności może odgrywać istotną rolę. „Ultraprzetwarzanie żywności często niszczy jej naturalną strukturę i wprowadza potencjalnie szkodliwe substancje, takie jak sztuczne dodatki lub substancje chemiczne stosowane w przetwórstwie” – powiedziała dr Cardoso.

Naukowcy odkryli również, że wyższe spożycie żywności wysokoprzetworzonej wiązało się ze wzrostem występowania znanych czynników ryzyka demencji. Należą do nich takie schorzenia, jak otyłość i wysokie ciśnienie krwi, które można leczyć, by wspomóc długoterminowe zdrowie mózgu.

Badanie nie wykazało wprawdzie bezpośredniego związku między spożywaniem żywności wysokoprzetworzonej a pogorszeniem zdolności pamięciowych. Badacze zauważają jednak, że uwaga jest podstawową funkcją poznawczą. Odgrywa kluczową rolę w uczeniu się, rozwiązywaniu problemów i wielu innych zadaniach umysłowych. Ponieważ uwaga stanowi podstawę tak wielu aspektów procesów myślowych, spadek koncentracji może stanowić ważny, wczesny sygnał ostrzegający o ryzyku bardziej uogólnionych zmian funkcji poznawczych, podsumowali autorzy pracy.

PAP/MJ

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 13 czerwca 2026