W Norwegii odkryto największe w Europie złoża metali ziem rzadkich

W regionie Telemark, 150 km na południowy-zachód od Oslo, odkryto największe w Europie złoża metali ziem rzadkich – poinformowała w czwartek norweska spółka wydobywcza Rare Earth Norway (REN).

Nowe odkrycie geologów

.Według szacunków zaprezentowanych na konferencji prasowej w Oslo nowo odkryte na terenie gminy Nome złoża zawierają 8,78 mln ton metali ziem rzadkich, w tym neodym i tlenek prazeodymu. Pierwiastki te wykorzystywane są do produkcji baterii oraz turbin elektrowni wiatrowych, a także w przemyśle obronnym. Niemal monopolistami w ich dostarczaniu są obecnie Chiny.

Wielkość złoża potwierdził cytowany w komunikacie prasowym państwowy geolog regionu Telemark, Sven Dahlgren.

Prowadzące od trzech lat odwierty przedsiębiorstwo REN zadeklarowało, że jest w stanie rozpocząć wydobycie w 2030 roku i wówczas pokryć 10 proc. zapotrzebowania na metale ziem rzadkich, które wciąż rośnie. „Norweskie metale mogą okazać się dla Europy ważniejsze niż importowany z Norwegii gaz” – podkreślił szef firmy REN Alf Reistad.

Gdzie znajdują się inne wartościowe złoża?

.W 2023 roku podobne złoże odkryto w Kirunie na północy Szwecji; wówczas określono je największym w Europie. Według Norwegów ich znalezisko jest większe. Szwedzkie odkrycie wywołało debatę, w jaki sposób przyspieszyć procedury skomplikowanych pozwoleń środowiskowych koniecznych do otwarcia nowej kopalni i przyczyniło się do powstania strategii UE w sprawie metali krytycznych.

Określenie metale ziem rzadkich ejmuje grupę 17 pierwiastków, w tym lantan, prazeodym, neodym oraz lutet.

Nauka jest najważniejsza

.Złoża, odkryte przez geologów, to tylko element większej, naukowej układanki, która zmienia nasz świat. Na łamach Wszystko co Najważniejsze pisze o tym prof. Andrzej JAJSZCZYK, profesor nauk technicznych i były wiceprzewodniczący Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERC).

W jego ocenie trudno jest przecenić rolę badań naukowych w tym, co osiągnęła nasza cywilizacja. Wyniki pracy naukowców spowodowały, że żyjemy dziś znacznie dłużej niż jeszcze sto lat temu, głód stał się udziałem wyłącznie osób mieszkających w krajach upadłych i nękanych wojnami, podróże po całym świecie są już dostępne prawie dla każdego, przynajmniej w krajach bogatszych, a tania łączność zmieniła życie miliardów ludzi, nawet w najbiedniejszych zakątkach naszego globu. Dzięki badaniom naukowym nie tylko wiemy, jak żyli nasi przodkowie tysiące lat temu, ale także, jak funkcjonują rynki i co wpływa na nasze zbiorowe działania. Nauka służy także zaspokajaniu naszej zwykłej, ludzkiej ciekawości, przy okazji pozwalając odkrywać rzeczy, które dają szanse na zmianę naszego życia na lepsze. Co prawda nie zawsze chcemy czy umiemy skorzystać z tego, co nam podpowiada nauka, ale w krajach, które to potrafią, żyje się na ogół znacznie lepiej niż tam, gdzie badania naukowe się lekceważy.

„Niestety, coś, co wielu nazywa postępem, ma też swoje ciemne strony. I jakkolwiek wyniki badań naukowych bywają używane także w złej wierze bądź ich niewłaściwe czy po prostu nierozumne zastosowanie prowadzi do opłakanych skutków, to nikt przy zdrowych zmysłach nie kwestionuje konieczności dalszego prowadzenia badań, chociażby po to, by walczyć ze wspomnianymi skutkami” – zaznacza.

Współczesne badania naukowe obejmują praktycznie wszystkie obszary naszej egzystencji, a liczba osób uprawiających obecnie naukę, jak twierdzą niektórzy, jest większa niż sumaryczna liczba uczonych żyjących od starożytności do czasów współczesnych. Nawet bardzo skrótowe opisanie prowadzonych obecnie w świecie badań wymagałoby wielu opasłych tomów. Dlatego też skoncentruję się na krótkim omówieniu tematyki najbardziej ambitnych projektów badawczych, finansowanych w ostatnich latach przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych (European Research Council) w trzech dużych obszarach nauki: naukach o życiu, naukach ścisłych i technicznych oraz naukach społecznych i humanistycznych. O sukcesie tego finansowania świadczy m.in. to, że dwunastka grantobiorców ERC otrzymała Nagrody Nobla, w tym trzech w bieżącym roku. 

obszarze nauk ścisłych i technicznych najwięcej badań w ostatnich latach prowadzi się w dyscyplinach inżynierii materiałowej i nauki o materiałach. Ich praktyczny potencjał nie podlega dyskusji. Następne dyscypliny w kolejności finansowania przez ERC to chemia fizyczna, fizyka materii skondensowanej i ciała stałego, elektronika i fotonika, a także chemia organiczna. Po nich następują informatyka i kryptologia, oddziaływania fundamentalne, w tym oddziaływania grawitacyjne czy elektromagnetyczne. Listę najpopularniejszych badawczo dyscyplin zamyka fizyka kwantowa. Warto przy tym pamiętać, że wspomniana kolejność nie wynika z jakichkolwiek priorytetów czy preferencji ERC, lecz jedynie z pojawiania się najbardziej interesujących pomysłów badawczych zgłaszanych przez samych naukowców. 

Spośród konkretnych tematów prowadzonych prac badawczych, w ramach wspomnianych wyżej dyscyplin, prym wiodą różnorodne algorytmy, tematy związane z ewolucją i dynamiką klimatu, następnie optoelektronika, synteza chemiczna, uczenie maszynowe, spektroskopia czy technologia półprzewodników. 

Ważne jest także to, że w obszarze nauk ścisłych i technicznych obserwujemy w ostatnich latach znaczący postęp w opracowywaniu nowych metod badawczych. Obejmują one m.in. eksperymentalne metody skoncentrowane na modelach klimatycznych, modelowanie obliczeniowe, w tym symulacje związane z sieciami neuronowymi. Intensywnie rozwija się także metody matematyczne związane z teorią pola i algorytmami, a w obszarze chemii – nowe metody syntezy organicznej i katalizy. 

PAP/WszystkocoNajważniejsze/MB
Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 7 czerwca 2024