Rekordowy wskaźnik pracy dorywczej w Polsce

Wskaźnik Pracy Dorywczej mierzący odsetek osób planujących podjęcie pracy tymczasowej osiągnął w grudniu 2025 roku historycznie najwyższy poziom. Co czwarty Polak (25%) deklaruje zamiar podjęcia dodatkowego zatrudnienia w pierwszym kwartale 2026 roku. Oznacza to wzrost o 6 punktów procentowych w porównaniu do analogicznego okresu poprzedniego roku i o 3 punkty procentowe w stosunku do czwartego kwartału 2025 roku.

Polacy o pracy dorywczej w Polsce

Rekordowy poziom zainteresowania pracą dorywczą: 25% Polaków planuje podjąć pracę tymczasową w Q1 2026 (wzrost o 6 pp. r/r) – najwyższy wynik w historii badania.

Uczniowie i studenci najbardziej zainteresowani: aż 67% młodych ludzi planuje dorywczą pracę.

Główne motywy pracowników: potrzeba pieniędzy na dodatkowe wydatki (59%) i wysokie koszty życia (52%).

Stabilnie wysokie zapotrzebowanie firm: 69% przedsiębiorstw planuje zatrudnienie pracowników dorywczych w Q1 2026 (wzrost o 6 pp. r/r).

Produkcja liderem zapotrzebowania: 79% firm produkcyjnych planuje rekrutację pracowników tymczasowych (wzrost o 7 pp.).

Rosnące koszty zatrudnienia głównym powodem: 42% firm wskazuje na koszty pracy jako przyczynę sięgania po pracowników dorywczych.

Praca dorywcza trwale wpisana w model biznesowy: mimo słabszego sezonowo Q1, poziom zapotrzebowania pozostaje wysoki.

Polska powyżej średniej europejskiej: wskaźnik 25% plasuje Polskę wśród krajów o najwyższym zainteresowaniu pracą dorywczą w Europie.

Perspektywa pracowników – rekordowa chęć dorobienia

Dynamika wskaźnika w czasie

Systematyczny wzrost
Od pierwszego kwartału 2024 roku obserwujemy konsekwentny wzrost zainteresowania pracą dorywczą. Wskaźnik wzrósł z 19% do 25%, co oznacza przyrost o 6 punktów procentowych (wzrost o 31,6%).

Przełamanie bariery 25%
Przekroczenie progu 25% oznacza, że co czwarty dorosły Polak planuje dodatkowe zatrudnienie. To istotna zmiana w strukturze rynku pracy wskazująca na rosnącą popularność elastycznych form zatrudnienia.

Stabilność trendu
Wzrost nie ma charakteru jednorazowego skoku, lecz systematycznej tendencji wzrostowej, co sugeruje strukturalne przyczyny (koszty życia, preferencje pracowników) a nie tylko czynniki sezonowe.

Struktura wiekowa zainteresowanych

Analiza struktury wiekowej osób zainteresowanych pracą dorywczą ujawnia wyraźną dysproporcję między grupami wiekowymi. Uczniowie i studenci wykazują zdecydowanie większe zainteresowanie dodatkowym zatrudnieniem niż pozostałe grupy pracowników.

Kluczowe obserwacje:

• Uczniowie i studenci (67%): Dwie trzecie młodych ludzi planuje dodatkowe zatrudnienie. To niezwykle wysoki wskaźnik wskazujący, że praca dorywcza stała się standardowym elementem życia tej grupy.
  
  
• Pozostali pracownicy (11%): Znacznie niższy wskaźnik w tej grupie może wynikać z posiadania stałego zatrudnienia na pełny etat oraz wyższych barier czasowych i organizacyjnych.
  
  
• Różnica 56 punktów procentowych między grupami to największy dystans odnotowany w historii badania, co podkreśla specyfikę rynku pracy młodych ludzi.
  

Motywy podejmowania pracy dorywczej

Zrozumienie motywacji pracowników jest kluczowe dla interpretacji trendu. Badanie identyfikuje główne przyczyny, dla których Polacy decydują się na dodatkowe zatrudnienie.

Analiza motywów

Pieniądze na dodatkowe wydatki (59%)
Najczęściej wskazywany powód. Polacy pragną poprawić jakość życia, pozwolić sobie na rozrywkę, wyjazdy (przed nami ferie zimowe), czy drobne przyjemności. To zmiana w stosunku do poprzedniego roku, gdy dominowały motywy związane z pokryciem podstawowych kosztów.

Wysokie koszty życia i utrzymania (52%)
Pomimo spowolnienia inflacji, codzienne koszty życia pozostają bardzo wysokie. Ponad połowa respondentów wskazuje, że podstawowe wydatki pochłaniają znaczną część budżetu domowego, wymuszając poszukiwanie dodatkowych źródeł dochodu.

Usamodzielnienie się – uczniowie i studenci (63%)
Dla młodych ludzi praca dorywcza to przede wszystkim droga do niezależności finansowej. Dwie trzecie uczniów i studentów wskazuje ten motyw, co pokazuje aspiracje tej grupy do życia bez wsparcia rodziców. To wzrost o 27 punktów procentowych r/r.

Spłata zobowiązań (28%)
Ponad jedna czwarta pracujących dorywczo robi to, aby spłacić kredyty, pożyczki lub inne zobowiązania finansowe. Wskazuje to na zadłużenie gospodarstw domowych.

Oszczędzanie na większe zakupy (25%)
Jedna czwarta pracowników traktuje dodatkowe zatrudnienie jako sposób na zgromadzenie kapitału na konkretne cele: zakup mieszkania, samochodu, remontu czy innych większych inwestycji.

Perspektywa pracodawców – trwałe zapotrzebowanie

Dynamika planów zatrudnienia

Równolegle do rosnącego zainteresowania pracowników, obserwujemy stabilnie wysokie zapotrzebowanie firm na pracowników dorywczych. Blisko siedem na dziesięć przedsiębiorstw (69%) planuje rekrutację pracowników tymczasowych w pierwszym kwartale 2026 roku. To nieznaczny spadek o 1 punkt procentowy w stosunku do rekordowego czwartego kwartału 2025, ale jednocześnie wzrost o 6 punktów procentowych rok do roku.

Kluczowe wnioski z trendu pracodawców

Rekordowy poziom Q4 2025
Czwarty kwartał 2025 osiągnął historycznie najwyższy poziom zapotrzebowania – 70% firm. To rezultat intensywnego sezonu przedświątecznego i wzrostu zamówień.

Stabilność w Q1 2026 mimo słabszego sezonu
Pierwszy kwartał to tradycyjnie spokojniejszy okres. Mimo to 69% firm planuje zatrudnienie pracowników dorywczych, co pokazuje, że nie jest to wyłącznie rozwiązanie sezonowe, ale element stałej strategii biznesowej.

Wzrost rok do roku o 6 pp.
Porównując Q1 2026 z Q1 2024, obserwujemy wzrost z 63% do 69%. To istotny sygnał, że firmy coraz częściej i bardziej systematycznie korzystają z elastycznych form zatrudnienia.

Stabilizacja trendu
Po dynamicznym wzroście między Q1 2024 a Q1 2025 (+0 pp.), w kolejnych kwartałach następuje stabilizacja na wysokim poziomie około 70%, co sugeruje osiągnięcie pewnego plateau – naturalnego poziomu zapotrzebowania.

Zróżnicowanie branżowe

Analiza według branż ujawnia znaczące różnice w zapotrzebowaniu na pracowników dorywczych. Produkcja, logistyka i handel wykazują odmienne wzorce i dynamikę.

Interpretacja różnic branżowych

Produkcja – lider zapotrzebowania (79%)
Branża produkcyjna najbardziej intensywnie korzysta z pracowników dorywczych. Dynamiczny wzrost o 7 pp. r/r wynika z: (a) rosnących kosztów zatrudnienia stałego, (b) sezonowych wahań produkcji, (c) realizacji jednorazowych zleceń, (d) braków kadrowych na rynku pracy.

Logistyka – stabilny wysoki poziom (64%)
Sektor logistyczny utrzymuje stabilnie wysokie zapotrzebowanie z niewielkim wzrostem +2 pp. To branża z największymi wahaniami sezonowymi (e-commerce, święta), gdzie elastyczność zatrudnienia jest kluczowa dla efektywności operacyjnej.

Retail/Handel – dynamiczny wzrost (61%)
Handel odnotował największy przyrost dynamiki (+7 pp.) podobnie jak produkcja. Przyczyny: rosnące koszty pracy, rozwój handlu omnichannel wymagającego elastycznej obsługi zamówień, konkurencja ze strony e-commerce wymuszająca optymalizację kosztów.

Motywy zatrudniania pracowników dorywczych

Zrozumienie motywacji pracodawców pozwala na identyfikację strukturalnych przyczyn wysokiego zapotrzebowania na pracę dorywczą.

Analiza motywów pracodawców

Rosnące koszty zatrudnienia (42%)
Najczęściej wskazywany powód. Wzrost o 15 pp. r/r (z 27% do 42%) jest dramatyczny i pokazuje, jak bardzo presja kosztowa wpływa na decyzje kadrowe. Główne czynniki: (1) Wzrost płacy minimalnej: w 2025 r. do 4626 PLN, w 2026 r. o kolejne 3%, (2) Wzrost składek ZUS i innych obciążeń pracodawcy, (3) Koszt zatrudnienia tymczasowego niższy nawet o kilkanaście procent.

Sezonowy wzrost zamówień (42%)
Również 42% firm wskazuje ten powód. Szczególnie istotne dla: produkcji (zamówienia jednorazowe, projekty), logistyki (piki dostaw), handlu (promocje, święta). Pracownicy dorywczy pozwalają elastycznie reagować na wahania popytu bez konieczności utrzymywania nadmiernych stanów zatrudnienia w okresach słabszych.

Braki kadrowe (35%)
Ponad jedna trzecia firm wskazuje trudności w znalezieniu stałych pracowników. Praca dorywcza to sposób na szybkie uzupełnienie braków bez długiego procesu rekrutacyjnego. Problem szczególnie dotkliwy w branży produkcyjnej i logistycznej.

Elastyczność zarządzania personelem (28%)
Prawie 30% firm ceni elastyczność jako wartość samą w sobie. Możliwość dostosowania liczby pracowników do bieżących potrzeb zwiększa efektywność i obniża koszty utrzymania nadmiernej struktury organizacyjnej.

Projekty specjalne (18%)
Co piąta firma zatrudnia pracowników dorywczych na konkretne projekty o określonym czasie trwania. To alternatywa dla outsourcingu lub zatrudnienia stałego, która pozwala szybko zrealizować zadanie bez długoterminowych zobowiązań.

Kontekst makroekonomiczny i społeczny

Czynniki makroekonomiczne

Wzrost wskaźnika pracy dorywczej nie jest zjawiskiem izolowanym, lecz reakcją na szersze trendy w polskiej gospodarce:

Inflacja i koszty życia
Mimo spowolnienia inflacji (z ponad 18% w 2023 do ok. 4-5% w 2025), ceny pozostają na znacznie wyższym poziomie niż przed kryzysem inflacyjnym. Koszty żywności, energii, mieszkań pozostają wysokie, co zmusza gospodarstwa domowe do poszukiwania dodatkowych dochodów.

Wzrost płacy minimalnej
Systematyczny wzrost płacy minimalnej (2025: 4626 PLN, 2026: +3%) zwiększa koszty pracy dla pracodawców. Dla małych i średnich firm to znaczące obciążenie, które skłania do poszukiwania tańszych form zatrudnienia.

Wysokie stopy procentowe
Stopy procentowe NBP na poziomie 5,75% zwiększają koszty kredytów hipotecznych i konsumpcyjnych. Gospodarstwa domowe spłacające zobowiązania potrzebują dodatkowych źródeł dochodu.

Ceny energii
Polska ma jedne z najwyższych cen energii w UE. To obciążenie zarówno dla gospodarstw domowych (rachunki), jak i dla przedsiębiorstw (koszty produkcji), co wymusza optymalizację wydatków.

Rynek pracy
Stopa bezrobocia pozostaje niska (ok. 5%), ale zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw spada o 0,8% r/r. Firmy optymalizują struktury zatrudnienia, preferując elastyczne formy.

Transformacja rynku pracy

Rosnący wskaźnik pracy dorywczej jest także wyrazem głębszych zmian strukturalnych na polskim rynku pracy:

• Flexicurity: Polacy coraz częściej łączą stabilne zatrudnienie z dorywczymi zleceniami, budując portfolio dochodów zamiast polegać na jednym źródle.
  
  
• Gig economy: Rozwój platform typu Tikrow, Uber, Bolt, Glovo normalizuje pracę na żądanie i zmienia podejście do kariery zawodowej.
  
  
• Work-life balance: Młode pokolenie (uczniowie, studenci) preferuje elastyczne formy pracy pozwalające łączyć naukę, rozwój osobisty i zarobki.
  
  
• Technologia: Aplikacje mobilne i platformy cyfrowe radykalnie ułatwiają dostęp do ofert pracy dorywczej i proces rekrutacji (znalezienie pracy z dnia na dzień).
  
  
• Zmiana pokoleniowa: Generacje Y i Z są bardziej otwarte na niestandardowe formy zatrudnienia niż starsze pokolenia, co zmienia kulturę pracy w Polsce.
  

Polska na tle Europy

Wskaźnik 25% plasuje Polskę wśród krajów o najwyższym zainteresowaniu pracą dorywczą w Europie. Dla kontekstu, poniżej przedstawiono szacunkowe porównanie z wybranymi krajami:

Interpretacja:

• Polska (25%) znacząco przewyższa średnią UE (ok. 18%), co wskazuje na specyfikę polskiego rynku pracy: wyższe koszty życia względem dochodów, większą potrzebę dodatkowych zarobków.
  
  
• Czechy (22%) są najbliżej Polski, co wynika z podobnej struktury gospodarczej i poziomu rozwoju.
  
  
• Wielka Brytania (20%) ma rozwiniętą gig economy, ale niższe koszty życia względem dochodów niż Polska.
  
  
• Niemcy (16%) mają wyższe płace i stabilniejszy rynek pracy, co ogranicza potrzebę dodatkowego zatrudnienia.
  
  

Implikacje i prognozy

Implikacje dla polityki publicznej

Wysoki i rosnący wskaźnik pracy dorywczej niesie istotne implikacje dla kształtu polityki publicznej:

Regulacje prawne
Konieczna jest aktualizacja Kodeksu pracy w zakresie elastycznych form zatrudnienia. Decyzja Premiera o zakończeniu prac nad nowelizacją ustawy o PIP (która mogła ograniczyć umowy zlecenia) to ważny sygnał, że rząd dostrzega znaczenie pracy dorywczej dla gospodarki.

System ubezpieczeń społecznych
Rosnący udział pracy dorywczej w rynku pracy wymaga przeglądu systemu ZUS. Osoby pracujące dorywczo często nie gromadzą odpowiednich składek emerytalnych, co może prowadzić do problemów w przyszłości.

Polityka płac
Dynamiczny wzrost płacy minimalnej, choć korzystny dla pracowników, zwiększa koszty pracodawców i paradoksalnie może prowadzić do większej prekaryzacji zatrudnienia poprzez zastępowanie etatów zleceniami.

Wsparcie dla MŚP
Małe i średnie firmy, które najbardziej odczuwają presję kosztową, potrzebują wsparcia w postaci ulg podatkowych lub obniżenia pozapłacowych kosztów pracy.

Edukacja i kwalifikacje
Rosnący udział pracy dorywczej wymaga programów podnoszenia kwalifikacji, aby osoby pracujące elastycznie mogły rozwijać kompetencje i zwiększać swoją wartość na rynku.

Implikacje dla pracodawców

• Konieczność dostosowania strategii HR: Firmy muszą nauczyć się efektywnie zarządzać mieszanymi zespołami (stali pracownicy + dorywczy).
  
  
• Inwestycje w technologie rekrutacyjne: Platformy typu Tikrow stają się niezbędnymi narzędziami efektywnego zarządzania personelem tymczasowym.
  
  
• Planowanie rotacji: Wyższa rotacja pracowników dorywczych wymaga lepszego planowania i dokumentacji procesów, aby zapewnić ciągłość operacyjną.
  
  
• Kultura organizacyjna: Konieczność budowania kultury włączającej pracowników tymczasowych, aby utrzymać ich zaangażowanie i produktywność.
  
  
• Compliance: Ścisłe przestrzeganie przepisów dotyczących umów cywilnoprawnych, aby uniknąć kontroli PIP i przekwalifikowania umów na stosunek pracy.
  

Implikacje dla pracowników

• Bezpieczeństwo finansowe: Praca dorywcza zapewnia dodatkowy dochód, ale nie gwarantuje stabilności. Pracownicy muszą świadomie zarządzać ryzykiem.
  
  
• Rozwój kompetencji: Elastyczne formy zatrudnienia pozwalają na budowanie różnorodnego doświadczenia, ale wymagają aktywnego zarządzania karierą.
  
  
• Prawa pracownicze: Osoby na umowach cywilnoprawnych mają ograniczone prawa (brak urlopu, chorobowego), co wymaga budowania własnych zabezpieczeń.
  
  
• Ubezpieczenia: Konieczność świadomego gromadzenia składek emerytalnych i zdrowotnych, aby nie znaleźć się w luce ubezpieczeniowej.
  
  
• Networking: Praca w różnych miejscach pozwala budować szeroką sieć kontaktów, co może być cennym kapitałem zawodowym.
  
  

Prognozy na przyszłość

Na podstawie dotychczasowych trendów można sformułować następujące prognozy:

Dalszy wzrost wskaźnika
W perspektywie 2-3 lat wskaźnik pracy dorywczej prawdopodobnie przekroczy 30%. Główne czynniki: (1) utrzymujące się wysokie koszty życia, (2) rosnące koszty zatrudnienia dla firm, (3) rozwój technologii ułatwiających dostęp do pracy dorywczej, (4) zmiana pokoleniowa w kierunku elastycznych form pracy.

Stabilizacja branżowa
Branże produkcja i logistyka osiągną poziom 80-85% firm korzystających z pracowników dorywczych. Handel może wzrosnąć do 70%. To będzie naturalny pułap dla polskiej gospodarki.

Profesjonalizacja sektora
Rynek pracy dorywczej będzie się profesjonalizował: lepsze platformy, wyższe standardy zatrudnienia, większa przewidywalność dla pracowników.

Regulacje prawne
W perspektywie 3-5 lat prawdopodobna jest kompleksowa reforma regulacji dotyczących elastycznych form zatrudnienia, uwzględniająca nową rzeczywistość rynku pracy.

Segmentacja rynku
Rynek pracy dorywczej prawdopodobnie podzieli się na: (1) segment niskoplacowy (podstawowe usługi), (2) segment specjalistyczny (wysokie kwalifikacje, wyższe stawki), (3) segment projektowy (krótkoterminowe projekty).

Wpływ AI i automatyzacji
Rozwój sztucznej inteligencji może zarówno zwiększać (automatyzacja procesów rekrutacyjnych), jak i zmniejszać (zastępowanie rutynowych zadań) zapotrzebowanie na pracę dorywczą.

Wnioski końcowe

Synteza najważniejszych wniosków z analizy:

1. Rekordowy poziom wskaźnika (25%) to nie jednorazowy skok, lecz konsekwencja długoterminowych trendów: wysokich kosztów życia, rosnących kosztów zatrudnienia, zmian kulturowych i rozwoju technologii.

2. Praca dorywcza stała się trwałym elementem polskiego rynku pracy, a nie tylko marginalnym zjawiskiem czy rozwiązaniem awaryjnym.

3. Młode pokolenie (uczniowie, studenci) traktuje pracę dorywczą jako standard, nie wyjątek, co będzie miało długofalowe konsekwencje dla rynku pracy.

4. Firmy, szczególnie z sektorów produkcji, logistyki i handlu, traktują pracowników dorywczych jako integralną część strategii personalnej, nie jako rozwiązanie tymczasowe.

5. Główne motywy po stronie pracowników (dodatkowe wydatki, wysokie koszty życia) i pracodawców (koszty zatrudnienia, sezonowość) sugerują, że trend utrzyma się dopóki nie nastąpią fundamentalne zmiany makroekonomiczne.

6. Polska na tle Europy wyróżnia się szczególnie wysokim wskaźnikiem, co wymaga dostosowania polityki publicznej i regulacji prawnych do nowej rzeczywistości.

7. Kluczowym wyzwaniem na przyszłość będzie pogodzenie elastyczności rynku pracy z bezpieczeństwem socjalnym pracowników oraz zapewnienie, że praca dorywcza nie stanie się narzędziem prekaryzacji zatrudnienia.

8. Rozwój platform technologicznych (typu Tikrow) demokratyzuje dostęp do pracy dorywczej, czyniąc ją dostępną dla szerokiego grona pracowników i pracodawców.

9. W perspektywie średnioterminowej (3-5 lat) należy oczekiwać dalszego wzrostu wskaźnika oraz głębszych zmian strukturalnych w organizacji pracy w Polsce.

Nota metodologiczna

Wskaźnik Pracy Dorywczej to innowacyjne narzędzie analityczne stworzone przez Tikrow – agencję pracy natychmiastowej. WPD jest pierwszym w Polsce regularnym badaniem monitorującym rynek pracy dorywczej z perspektywy zarówno pracowników, jak i pracodawców.

Charakterystyka badania:

• Częstotliwość: Badanie kwartalne realizowane od 2023 roku
• Cel: Mierzenie odsetka osób planujących podjąć pracę dorywczą oraz odsetka firm planujących zatrudnienie pracowników dorywczych
• Zakres branżowy: Logistyka, produkcja, handel/retail
• Realizator: Panel badawczy Ariadna
• Metoda: CAWI (Computer Assisted Web Interview)

Parametry badania grudzień 2025

Badanie pracowników:
Próba: N = 1087 osób
Populacja: Polacy w wieku 18 lat i więcej
Kwotowanie: Według płci, wieku i wielkości miejscowości zamieszkania
Reprezentatywność: Tak, dla populacji Polaków 18+
Termin: 13-16 grudnia 2025
Metoda: CAWI

Badanie pracodawców:
Próba: N = 280 osób
Populacja: Osoby aktywne zawodowo na stanowiskach kierowniczych
Branże: Logistyka, produkcja, handel/retail
Reprezentatywność: Dla sektora MŚP w wymienionych branżach
Termin: 12-18 grudnia 2025
Metoda: CAWI

Definicje i wskaźniki

Praca dorywcza (tymczasowa)
Elastyczna forma zatrudnienia, zazwyczaj na podstawie umowy cywilnoprawnej (zlecenie, dzieło), charakteryzująca się krótkim okresem trwania (od kilku godzin do kilku tygodni), realizowana równolegle do głównego zajęcia lub jako dodatkowe źródło dochodu.

Wskaźnik Pracy Dorywczej (pracownicy)
Odsetek osób w wieku 18+ deklarujących zamiar podjęcia pracy dorywczej w danym kwartale. Wyrażony w procentach.

Wskaźnik Pracy Dorywczej (pracodawcy)
Odsetek firm z sektorów logistyka/produkcja/handel deklarujących zamiar zatrudnienia pracowników dorywczych w danym kwartale. Wyrażony w procentach.

Praca natychmiastowa
Szczególna forma pracy dorywczej, gdzie zlecenia można znaleźć i rozpocząć z dnia na dzień za pośrednictwem platform mobilnych (np. Tikrow).

Ograniczenia badania

• Badanie opiera się na deklaracjach respondentów, a nie na faktycznych zachowaniach. Rzeczywiste wskaźniki podejmowania pracy dorywczej mogą różnić się od deklaracji.
  
  
• Próba pracodawców (N=280) jest stosunkowo niewielka, co może wpływać na precyzję szacunków dla poszczególnych branż.
  
  
• Badanie obejmuje tylko trzy branże (logistyka, produkcja, handel), które nie są reprezentatywne dla całej gospodarki.
  
  
• Metoda CAWI może wykluczać osoby bez dostępu do internetu, choć w Polsce w 2025 problem ten jest marginalny.
  
  
• Badanie nie uwzględnia szarej strefy rynku pracy dorywczej, która może być znacząca.

Arkadiusz Jordan