Wystawa „Czarny karnawał. Ensor/Wojtkiewicz” w Muzeum Narodowym w Warszawie

Muzeum Narodowe w Warszawie zaprasza na wyjątkową ekspozycję, która po raz pierwszy zestawia twórczość Jamesa Ensora i Witolda Wojtkiewicza. „Czarny karnawał. Ensor/Wojtkiewicz” można oglądać od 3 października 2025 do 11 stycznia 2026 roku w Muzeum Narodowym w Warszawie.

Muzeum Narodowe w Warszawie zaprasza na wyjątkową ekspozycję, która po raz pierwszy zestawia twórczość Jamesa Ensora i Witolda Wojtkiewicza. „Czarny karnawał. Ensor/Wojtkiewicz” można oglądać od 3 października 2025 do 11 stycznia 2026 roku w Muzeum Narodowym w Warszawie.

„Czarny karnawał. Ensor/Wojtkiewicz”

.Dwaj artyści przełomu XIX i XX wieku, choć zakorzenieni w odmiennych środowiskach belgijskich i polskich spotykają się tutaj w przekornej konfrontacji. Łączy ich fascynacja karnawałem, teatrem, maskaradą, snem i groteską, które w ich sztuce stają się metaforą świata na opak, pełnego anarchii i ironii.

Ensor, z jednej strony osadzony w tradycjach sztuki niderlandzkiej, z jej rubasznym humorem i moralizatorstwem, sięgał do ludowego teatru jarmarcznego i flandryjskiego karnawału. Jego malarstwo pełne jest maskowych twarzy, przewrotności i ostrej satyry.

Wojtkiewicz, zanurzony w atmosferze modernistycznego Krakowa, czerpał z kabaretu, teatrzyku „Zielony Balonik” czy krakowskiej szopki. Jego obrazy otwierały bramy do somnambulicznych wizji, w których baśń mieszała się z melancholią i poczuciem kruchości istnienia. Przypomnijmy jeszcze w tym miejscu krótko, życiorys Witolda Wojtkiewicza. Malarz, rysownik i ilustrator, wybitny twórca okresu Młodej Polski reprezentujący nurt wczesnego ekspresjonizmu i symbolizmu czynny w Warszawie i Krakowie. Urodzony w 1879 w Warszawie, zmarł w 1909 roku.

Pytania o sens życia

.„Czarny karnawał” stawia pytania o sens życia jako widowiska, kruchego, pełnego masek i teatralnych póz, ale także podszytego śmiercią i erotyką. Kuratorzy wydobywają cztery kluczowe wątki, które definiują imaginarium obu artystów: cyganerię, przebierańców nicości, dziecięce fantazje i Thanatosa. To obszary, gdzie sztuka Ensora i Wojtkiewicza odsłania swoje uniwersalne, ponadnarodowe oblicze.

Ekspozycja ma również wymiar szerszy. To pierwsza współpraca polsko-belgijska w historii Muzeum Narodowego w Warszawie. Oprócz dzieł głównych bohaterów, pokazane zostaną obrazy, rysunki i grafiki innych artystów z ich kręgów, a także maski, marionetki i stroje karnawałowe. Dzięki temu widz otrzymuje bogaty kontekst kulturowy, w którym karnawał jawi się nie tylko jako barwna zabawa, ale także symbol chaosu, wolności i wywrócenia porządku społecznego.

„Czarny karnawał. Ensor/Wojtkiewicz” to wystawa, która pozwala zobaczyć, jak podobne idee i obsesje krążyły wokół artystów przełomu wieków, niezależnie od granic geograficznych. To spotkanie dwóch wyobraźni, które – choć oddzielone kulturą i historią – mówią o tym samym: o maskach, które zakładamy, i o śmierci, która je zrywa.

Sztuka nas wzbogaca

.„Kultura Najważniejsza” to newsletter, w którym podpowiadamy, co warto obejrzeć, co przeczytać, czego posłuchać, ale i czego – posmakować. Odrywając się od codzienności, chcemy przypomnieć o fascynującym świecie kultury i sztuki, na który warto znaleźć czas.

Sztuka wyraża nasze estetyczne potrzeby. Prowokuje do myślenia, pobudza kreatywność, wyzwala emocje. Pozwala poczuć się wyjątkowo, a co najważniejsze, wzbogaca nas samych. Chcemy razem, wspólnie z Państwem, wybierać, to co najważniejsze w kulturze. W każdy czwartek, punktualnie o godzinie 21.00 znajdą Państwo w swojej skrzynce e-mailowej zbiór propozycji kulturalnych, które warto uwzględnić podczas planowania weekendu.

Przedstawiamy premiery kinowe, a także filmy dostępne na platformach streamingowych dla tych, którzy wolą rozkoszować się kulturą w domowym zaciszu. Przypominamy o klasykach, wracamy do pozycji, które zdobyły największe nagrody filmowe i wywarły wpływ na pokolenia oraz do których nawiązuje współczesna kinematografia – i nie tylko.

Nie zapominamy również o koncertach czy płytach. Muzyka pełni tu ważną rolę. Dzięki „Kulturze Najważniejszej” nie ominie Państwa absolutnie żadne wartościowe wydarzenie. 

Zachęcamy do zapisania się do specjalnego, bezpłatnego newslettera „Kultura Najważniejsza”, który pozwoli Państwu zaplanować kulturalny weekend [LINK DO ZAPISÓW].

Laura Wieczorek

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 29 września 2025