Zakaz mediów społecznościowych dla dzieci we Francji
Zakaz mediów społecznościowych dla osób poniżej 15 roku życia ma chronić przed toksycznymi treściami, które nie są dostosowane do wieku dzieci.
.Francja przygotowuje się do jednego z najbardziej restrykcyjnych kroków w Europie w zakresie ochrony nieletnich w sieci. Rząd w Paryżu zapowiada wprowadzenie zakazu dostępu do mediów społecznościowych dla dzieci poniżej 15. roku życia, który mógłby wejść w życie już we wrześniu. Projekt ustawy, wspierany przez prezydenta Emmanuela Macrona, ma być odpowiedzią na rosnące obawy dotyczące wpływu platform cyfrowych na zdrowie psychiczne, sen i rozwój społeczny młodych ludzi. Francuskie władze powołują się na badania, według których niekontrolowany dostęp do sieci zwiększa ryzyko cyberprzemocy, uzależnień oraz kontaktu z treściami nieodpowiednimi dla wieku.
Projekt ustawy składa się z dwóch elementów. Pierwszy zakłada uznanie za nielegalne udostępniania przez platformy społecznościowe swoich usług osobom poniżej 15 lat. Drugi dotyczy zakazu korzystania z telefonów komórkowych w szkołach średnich, co ma ograniczyć czas ekranowy także w środowisku edukacyjnym. Francuski rząd argumentuje, że szkoła powinna być przestrzenią sprzyjającą koncentracji i relacjom społecznym, a nie ciągłej obecności w mediach cyfrowych. Podobne rozwiązania funkcjonują już częściowo we Francji od 2018 roku, jednak jak przyznają same władze ich egzekwowanie było dotąd trudne.
Francuska inicjatywa wpisuje się w szerszy, międzynarodowy trend zaostrzania regulacji wobec gigantów technologicznych. W ostatnich miesiącach Australia wprowadziła zakaz korzystania z mediów społecznościowych dla osób poniżej 16 lat, co uznawane jest za precedens na skalę światową. Także w Europie coraz częściej pojawiają się głosy, że dotychczasowe mechanizmy samoregulacji platform są niewystarczające. We Francji już w 2023 roku uchwalono prawo ustanawiające tzw. „cyfrowy wiek zgody” na poziomie 15 lat, jednak przepisy te zostały zablokowane ze względu na niezgodność z regulacjami Unii Europejskiej.
Tym razem rząd próbuje innej ścieżki, licząc na większe poparcie polityczne i społeczne. Francuski Senat opowiedział się niedawno za rozwiązaniem pośrednim, które przewiduje obowiązek uzyskania zgody rodziców na zakładanie kont w mediach społecznościowych przez osoby w wieku od 13 do 16 lat. Propozycja trafiła już do Zgromadzenia Narodowego i będzie przedmiotem dalszych prac legislacyjnych. Zwolennicy podkreślają, że nawet jeśli całkowity zakaz okaże się trudny do wyegzekwowania, wzmocni on pozycję rodziców i zmusi platformy do realnego sprawdzania wieku użytkowników.
W praktyce dotychczasowe mechanizmy weryfikacji wieku są bardzo łatwe do obejścia, ponieważ w większości przypadków opierają się jedynie na deklaratywnym podaniu daty urodzenia przy zakładaniu konta. Wystarczy wpisać fałszywy rok urodzenia, skorzystać z konta założonego przez starszą osobę lub zalogować się przez zewnętrzną usługę, która nie weryfikuje wieku w sposób rzeczywisty. Część użytkowników korzysta także z kont rodzinnych lub urządzeń należących do dorosłych, co całkowicie omija intencje regulatorów. Dlatego rządy i regulatorzy coraz częściej podkreślają, że same deklaracje nie wystarczą, a skuteczna ochrona dzieci wymaga solidniejszych zabezpieczeń, takich jak wiarygodna weryfikacja wieku po stronie platform, lepsze narzędzia kontroli rodzicielskiej oraz rozwiązania projektowane w sposób minimalizujący ryzyko nadużyć, a jednocześnie chroniące prywatność użytkowników.
.Krytycy proponowanych rozwiązań zwracają jednak uwagę na praktyczne problemy. Skuteczna weryfikacja wieku w internecie budzi pytania o prywatność i bezpieczeństwo danych, a młodzi użytkownicy często potrafią omijać techniczne blokady. A jednak mimo to francuskie władze przekonują, że brak działania byłby gorszym rozwiązaniem. Duża odpowiedzialność leży po stronie rodziców i edukatorów, którzy w sposób rzeczowy będą tłumaczyć dzieciom, czemu jest to dla ich dobra, przy czym sami rodzice powinni dawać przykład restrykcyjnego ograniczenia mediów społecznościowych sobie samym. Przykład idzie z góry – jeżeli starsi nie stosują się do pewnych zasad, czemu mieliby to robić młodsi?
Oprac: SŚ
