Żydzi zostali zdradzeni przez włoskie ustawy rasowe z 1938 roku [Sergio MATTARELLA]

Prezydent Włoch Sergio Mattarella w przemówieniu w Międzynarodowym Dniu Pamięci o Ofiarach Holokaustu powiedział 27 stycznia, że Żydzi zostali zdradzeni przez włoskie ustawy rasowe z 1938 roku, wprowadzone przez faszystowskie władze w Rzymie, przy współudziale monarchii. Mówił też o „gorliwych katach Hitlera”.

Żydzi zostali zdradzeni przez włoskie ustawy rasowe

.Nigdy wcześniej w historii człowieka zagłada nie była tak długo planowana i tak dokładnie zaprogramowana, w najdrobniejszych szczegółach i z porażającą skutecznością. We wszystkich gałęziach i kategoriach państwa nazistowskiego prawnicy, lekarze, ekonomiści, naukowcy, dziennikarze, inżynierowie, biurokraci, wojskowi, zwykli obywatele przemienieni w donosicieli zostali wezwani do wniesienia swojego aktywnego wkładu, by zrealizować mordercze urojenia dyktatora i jego nikczemnych wspólników. To byli gorliwi kaci Hitlera – powiedział Sergio Mattarella w wystąpieniu w Pałacu Prezydenckim.

– Jako Włosi wspominamy z trwogą dyskryminację, prześladowania, deportacje i śmierć naszych żydowskich współobywateli, zdradzonych przez ustawy rasowe narzucone przez faszyzm; oraz przez wielu jego zwolenników sprzedanych nazistowskim oprawcom, przy współudziale monarchii oraz licznych osób uważających się za intelektualistów i części społeczeństwa – dodał.

Zatruty owoc wielkiego zgubnego kłamstwa

.Według prezydenta „system zagłady, śmierci i deprawacji, który osiągnął swój szczyt w przerażającej machinie śmierci Auschwitz, był zatrutym owocem wielkiego, zgubnego kłamstwa; kłamstwa rozwijającego się na przestrzeni dziejów, którego najpoważniejszą i najbardziej potworną konsekwencją było Shoah”.

Jak zaznaczył Sergio Mattarella, kłamstwo to polega na tym, że mogą istnieć nierówności, hierarchie, klasyfikacje wyższości i niższości między ludźmi. – To było kłamstwo, że życie, godność, prawa, nienaruszalne i niezbywalne, każdego człowieka mogą być podważane, negowane, deptane w plugawym imieniu rzekomej supremacji rasowej lub biologicznej – dodał prezydent.

Dziś oddajemy cześć Sprawiedliwym wśród Narodów Świata

.Zaznaczył następnie: – Ale wielkie kłamstwo Shoah, zrodzone w zamkniętych kręgach faszystowskich i nazistowskich, w wypaczonych umysłach ideologów i dygnitarzy, rozprzestrzeniło się i szerzyło dzięki zdradliwej, lecz skutecznej kampanii propagandy i manipulacji, która wykorzystywała zakorzenione od wieków uprzedzenia antyżydowskie obecne w szerokich warstwach ludności Europy.

Prezydent wyraził opinię, że kłamstwa te także obecnie podsycają rasizm i antysemityzm. – Z tych kłamstw czerpią w naszych czasach despoci, agresorzy – powiedział Sergio Mattarella podczas ceremonii. Uczestniczyli w niej także premier Giorgia Meloni i szefowie obu izb parlamentu. Obecna była ocalała z Holokaustu włoska senator Liliana Segre.

Georgia Meloni w wydanym oświadczeniu napisała: „Dziś oddajemy cześć Sprawiedliwym wśród Narodów Świata, którzy nie wahali się ryzykować własnego życia, by sprzeciwić się nazistowskiemu planowi i ratować niewinne istnienia. W tym dniu ponownie potępiamy współudział faszystowskiego reżimu w prześladowaniach, obławach i deportacjach. To mroczna karta włoskiej historii, naznaczona hańbą rasowych ustaw z 1938 roku”.

Jak Auschwitz-Birkenau kształtuje współczesną świadomość historyczną

.W kolejną rocznicę wyzwolenia KL Auschwitz warto zastanowić się nad wyjątkowością tego obozu koncentracyjnego i ośrodka zagłady jako miejsca zbiorowej pamięci i czynnika kształtowania współczesnej świadomości historycznej – pisze prof. Krzysztof MALICKI

Coroczne uroczystości związane z rocznicą wyzwolenia niemieckiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau należą do wyjątkowych w harmonogramie wydarzeń upamiętniających przeszłość, których areną jest nasz kraj.

Data wyzwolenia obozu utworzonego wiosną 1940 r. jako miejsca eksterminacji elit i poskramiania rodzącego się szybko polskiego ruchu oporu jest jednocześnie Międzynarodowym Dniem Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Auschwitz to bowiem jednocześnie największe miejsce zagłady Żydów w Europie, który to fakt jest jednym z fundamentów kształtowania współczesnej europejskiej pamięci i tożsamości, nieodłącznym odnośnikiem niemal każdej debaty nad nowożytną historią naszego kontynentu.

27 stycznia uwaga całego zachodniego świata koncentruje się na uroczystościach na terenie dawnego obozu, choć upamiętnianie ofiar i przestroga przed niebezpieczeństwami powtórzenia się historii nie powinny być jedynymi aspektami tego aktu pamięci, który tego dnia warto przemyśleć. Przy okazji kolejnej rocznicy wyzwolenia obozu warto zastanowić się nad wyjątkowością Auschwitz jako miejsca zbiorowej pamięci i czynnika kształtowania współczesnej świadomości historycznej, a także postawić pytanie o to, jak bezpośredni kontakt z tak wyjątkowym miejscem cierpień i martyrologii wpływa na postrzeganie świata, uwrażliwia na zło oraz kształtuje perspektywę aksjologiczną.

.Istnieje powiedzenie, które głosi, że widząc jeden obóz koncentracyjny, poznajemy zarazem wszystkie inne. Jest w tym powiedzeniu wiele słuszności z uwagi na fakt, że w swej biurokratycznej pedanterii „państwo SS” tworzyło obozowy system według ustandaryzowanych zasad i kryteriów. KL Auschwitz był jednak obozem wyjątkowym na tle podobnych mu obiektów. Poza olbrzymim rozmiarem najbardziej wyróżniło go to, że stał się największym miejscem zbiorowego mordu na obszarze Europy, „fabryką śmierci” – w olbrzymiej większości więźniów narodowości żydowskiej. Fakt ten wystarczyłby sam w sobie, by lokalizacja ta była reprezentatywnym miejscem pamięci wszystkich wojen i konfliktów pomiędzy ludźmi, choć były wszak miejsca (jak Treblinka czy Bełżec), w których intensywność dokonywanych zbrodni przybierała nierzadko postać, jakiej nie udawało się osiągnąć nawet w Auschwitz.

PAP/Sylwia Wysocka/MJ