Wydanie 629 Wszystko co Najważniejsze

Michał KURTYKA
Elektromobilność, historyczna szansa na wielki awans Polski 

To nie jest historia o jednym aucie ani o jednej firmie. To jest historia o tym, czy Polska i Europa potrafią w momentach przełomu technologicznego robić to, co Korea Południowa i Japonia robiły w poprzednich dekadach: wchodzić do nowych gier, uczyć się szybciej niż inni, budować kompetencje trwalsze niż jeden projekt i jeden cykl polityczny.

Radosław MICHALSKI, Magdalena OKULOWSKA
Europejska Agencja Kosmiczna we Wrocławiu. Nie tylko inwestycja, lecz wybór modelu rozwoju Polski 

Gdy Europa coraz mocniej dostrzega znaczenie suwerenności technologicznej, pytanie o lokalizację polskiej placówki Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) przestaje być wyłącznie decyzją administracyjną. Staje się pytaniem o to, jaki model rozwoju chce wybrać Polska: scentralizowany i odtwórczy czy oparty na współpracy nauki, technologii i miejskich ekosystemów innowacji. W tym właśnie kontekście Wrocław jawi się jako kandydatura szczególna.

Jan ROKITA
Referendum, którego ma nie być 

Prezydentowi nie chodzi ani o referendum, ani o unijną politykę klimatyczną. Tylko chce zadrwić sobie z premiera Tuska i podporządkowanego mu senatu, obwiniając ich, iż nie pozwalają obywatelom wyrazić pragnienia lepszego życia.

Mateusz MATYSZKOWICZ
Stany Zjednoczone w pułapce Tukidydesa? 

Świat, który dotychczas wydawał się stabilny, słyszy zapomniane dotąd słowa, jak choćby aneksja. Odkurzona zostaje doktryna Monroe. W nową epokę Stany Zjednoczone weszły z Ministerstwem Wojny. 

Jan ŚLIWA
Niemieckie uprowadzenie Europy? 

Niejako z przyzwyczajenia akceptowana jest hegemonia Niemiec w Europie, choć ich gospodarka się sypie, a popularność rządu zjeżdża po równi pochyłej. Przy remilitaryzacji Niemiec, a zwłaszcza ich próbach zdobycia broni atomowej, u niektórych się już zapala czerwona lampka, choć nie w Warszawie.

Margot ROUSSEAU
Godard w Cannes i kino nazbyt ostrożne 

Eye Haidara otworzyła festiwal Cannes 2026 jako mistrzyni ceremonii, oddając hołd Godardowi. Przywołała jedno z jego powiedzeń: On ne fait pas un film pour être prudent – nie robi się filmów po to, by być ostrożnym. Ale czy dzisiejsze kino jest rzeczywiście tak odważne? Bo przecież nie wystarczy przywołać wojny w Iranie na ceremonii otwarcia festiwalu filmowego, a potem usłyszeć oklaski, żeby wykazać się odwagą.

Prof. Jerzy MIZIOŁEK
Antyk grecko-rzymski w polskiej kulturze 

Tematy i formy artystyczne rodem z antyku klasycznego są jednym z najważniejszych elementów składowych europejskiej tożsamości. Dotyczy to również Polski, której kultura od przeszło tysiąclecia kształtowana jest przez kolejne fale inspiracji antykiem.

Najnowszy, 75. numer „Wszystko co Najważniejsze” jest już dostępny w EMPIK-ach, Księgarni Polskiej w Paryżu oraz wysyłkowo i w prenumeracie – w Sklepie Idei.

To wydanie jest opowieścią o Polsce, która przestaje być peryferiami i zaczyna mierzyć się z własnym miejscem wśród globalnych graczy, ale też otoczeniem pełnym konfliktów i walki. Piszemy o Polsce, która nie tylko reaguje na zmiany świata, lecz coraz wyraźniej uczestniczy w ich współtworzeniu. W tym sensie numer 75. jest próbą zrobienia kroku dalej: diagnozuje rzeczywistość, ale też pyta o zdolność wejścia do pierwszej ligi państw – politycznie, kulturowo, gospodarczo i cywilizacyjnie.

Edmund STEWART
Jak uciec przed Duchem Czasu? 

Historia i kultura klasyczna mają znaczenie. Nie tylko dlatego, że starożytne teksty są ciekawą lekturą, ale także dlatego, że pozwalają nam powrócić do przeszłości i zrozumieć świat i kulturę, które różnią się od naszych dzisiejszych. Przeszłość to obcy kraj (jak zauważył L.P. Hartley), a historyk to podróżnik. Tak jak wzbogacają nas podróże zagraniczne, tak samo możemy uczyć się, poznając sukcesy i błędy minionych epok.

Prof. Stéphane RATTI, Bertrand LANÇON
Nadchodzi Barbaria 

Wymazywanie antyku z naszej kultury jest wyrzeczeniem się humanizmu – piszą w głośnym apelu intelektualiści, profesorzy, helleniści i łacinnicy, historycy i filozofowie.

Chantal DELSOL
Nasza kultura nic nie znaczy bez dorobku Greków i Rzymian 

Jesteśmy chrześcijanami, jesteśmy Europejczykami dzięki dziedzictwu starożytności. Skąd zatem pomysł, aby „wymazać antyk” z programów szkolnych, z uniwersytetów? Jakie są powody tego nagłego ataku?

Prof. Marco PATRICELLI
To Grecy i Rzymianie uczynili nas Europejczykami 

Demokracja zrodzona w cieniu greckich drzew oliwnych rozwinęła się w formy znane nam tak dobrze, że zapomnieliśmy nawet o jej początkach.

STRATEGIE

Maciej ŚWIRSKI
O kryminalizacji kryptoaktywów  

Gdyby w 1996 roku polski Sejm uznał, że internet to infrastruktura przestępcza, że trzeba chronić obywateli, że uczelnie nie powinny nauczać czegoś, co służy oszustom i pornografom. Gdyby kryminalizował komercyjne wykorzystanie protokołu HTTP, gdyby wprowadził kary więzienia dla osób oferujących usługi w domenach z rozszerzeniem pl. Co byśmy mieli dziś? Polska 2026 roku byłaby cyfrową prowincją Niemiec, Czech i Estonii.

Maciej ŚWIRSKI Opłata reprograficzna i polska wyobraźnia instytucjonalna

Marcin ZARZECKI Sztuczna inteligencja, instytucje finansowe i nowy ład regulacyjny

Maciej ŚWIRSKI Polska siarka i sól. Zasoby, które mogą stać się strategią państwa

PIĘKNO NAUKI

Prof. Michał KLEIBER
Cyfryzacja ludzkiego ciała 

Jeśli internet ciał nie będzie starannie zarządzany, może stać się narzędziem kontroli i dominacji, silnie wpływając na funkcjonowanie całego społeczeństwa – pisze prof. Michał KLEIBER.

Prof. Ludwik PIEŃKOWSKI ABWR czy BWRX-300? Kluczowe ryzyka wyboru reaktora jądrowego dla Polski

Prof. Michał KLEIBER Rosnące znaczenie upowszechniania wiedzy naukowej

POLSKA WŁAŚNIE

Przystanek Historia
Wojna, kultura, zabytki [PODCAST] 

W najnowszym podcaście historycznym Przystanku Historia na „Wszystko co Najważniejsze” naszym gościem jest dr hab. Piotr MAJEWSKI z Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej, prof. UKSW. Rozmawiamy o pałacach Warszawy celowo niszczonych w czasie wojny.

Bartłomiej WRÓBLEWSKI
Pułapki deregulacji. Czy można zatrzymać inflację prawa? 

Bez odejścia od wynaturzeń kultury państwa prawa nie da się problemu inflacji prawa rozwiązać, bo kultura prawna, w której żyjemy, pcha nas do regulacji każdej dziedziny życia, rozwiązywania za pomocą norm prawnych wszystkich społecznych problemów, do tworzenia procedur na każdą możliwą okoliczność. Jest silnie powiązana z doktryną postępu, w niewielkim stopniu zdrowego rozsądku.

Jolanta PAWNIK
Biuletyn Dolnośląski. Wrocławski głos wolnego słowa 

Wrocław w czasach PRL był jednym z najważniejszych ośrodków opozycji, ale także jednym z najważniejszych źródeł wolnego słowa. To właśnie tam powstawało wyjątkowo dużo pism wydawanych poza cenzurą. Jednym z najważniejszych był „Biuletyn Dolnośląski”, nazywany „Biudolem”, który narodził się 3 maja 1979 roku.

KSIĘGARNIA

Trent HORN
„Dyskryminacja” osób LGBT 

Większość ludzi została wychowana w przekonaniu, że „dyskryminacja” jest zawsze czymś złym – lecz w rzeczywistości mają oni na myśli tylko „niesłuszną dyskryminację” – pisze Trent HORN.

Czesław RYSZKA Instaurare omnia in Christo	Marco RONCONI Nowe pokolenia. Lektura Biblii może nauczyć nowego sposobu czytania
Tomasz SUDOŁ Obraz Polski i Wojska Polskiego w propagandzie niemieckiej i w oczach żołnierza niemieckiego	Prof. Wojciech POLAK Wydarzenia 13 i 14 maja 1926 r.

MULTILANGUAGE

Radosław MICHALSKI, Magdalena OKULOWSKA: Wrocław – au-delà de l’horizon 

Karol POLEJOWSKI: Катинська рана 

PÉPITES

Emmanuel Macron przygotowuje swoją przyszłość [Nathaniel GARSTECKA]

Na rok przed wyborami prezydenckimi prezydent Macron ostatecznie zerwał z polityką krajową. Jego celem jest teraz Europa – mierzy w sam szczyt UE i wszelkie środki są dobre, by to osiągnąć: sprawić, by mówiono o nim na arenie międzynarodowej.

Brutalizacja tego, co odczuwamy i co kształtuje jakość codziennego życia, prowadzi do pogłębienia nierówności społecznych [Paul KLOTZ]	Naukowcy odkryli nowy sposób poszukiwania życia pozaziemskiego. Kluczowy może być „ukryty porządek”
Dinozaury mogły karmić swoje młode jak dzisiejsze ptaki. Paleontolodzy odkryli ślady niezwykłej opieki rodzicielskiej	Polska stała się jednym z filarów Europy, Poznań fantastycznym miastem [Alejandro PATIÑO CRUZ]