Humanoidy do pracy, której nikt już nie chce
Agility Robotics wchodzi na giełdę z wyceną 2,5 miliarda dolarów. Za debiutem stoi argument nie technologiczny, lecz demograficzny: brakuje ludzi do pracy, której nikt nie chce wykonywać.
.Debiut giełdowy producenta robotów łatwo opowiedzieć jako historię o technologii. Agility Robotics z Salem w stanie Oregon ogłosiła w środę fuzję, która wyceni firmę na 2,5 miliarda dolarów i uczyni ją pierwszą notowaną na amerykańskiej giełdzie spółką w całości poświęconą humanoidom. Debiut nastąpi pod tickerem AGLT, a transakcja ma przynieść ponad 620 milionów dolarów. Jednak najciekawsza w całej sprawie nie jest maszyna., bardziej luka, którą ma wypełnić.
Argument prezesa Agility Peggy Johnson nie odwołuje się do fascynacji robotyką, lecz do twardych liczb rynku pracy. „Popyt jest tu duży i rośnie”, mówiła inwestorom, wskazując trzy zbiegające się procesy: firmy przenoszące produkcję z powrotem do Stanów Zjednoczonych, starsze pokolenie pracowników odchodzące na emeryturę oraz młodszych, którzy po prostu nie wybierają już żmudnej pracy fizycznej. Flagowy robot firmy, dwunożny Digit, specjalizuje się dokładnie w tym, co dla człowieka bywa powtarzalne, brudne i podatne na kontuzje: w podnoszeniu i przenoszeniu ciężkich pojemników w magazynach.
Robot na miarę pustego etatu
.To przesuwa cały sens humanoidów. Nie chodzi o maszynę, która zastąpi pracownika przy taśmie, lecz o maszynę, która stanie tam, gdzie pracownika już nie ma i nie będzie. Rozwinięte gospodarki starzeją się, a praca magazynowa i przemysłowa, fizycznie wyczerpująca i nisko ceniona, od lat zmaga się z chronicznym niedoborem chętnych. Digit nie wpisuje się więc w klasyczny lęk przed automatyzacją odbierającą ludziom posady. Wpisuje się w odwrotny problem: posad, których nie ma komu zająć.
Tego rozróżnienia nie wolno jednak przyjmować bezkrytycznie. „Brak chętnych do pracy” i „praca źle opłacana” to często dwa opisy tego samego zjawiska. Robot, który wykonuje zadanie za niższy koszt niż człowiek, zmniejsza presję na podnoszenie płac w tych zawodach. Granica między wypełnianiem luki a jej utrwalaniem bywa cienka. Jonathan Hurst, współzałożyciel Agility, zapowiada, że kolejne wersje Digita będą mogły pracować ramię w ramię z ludźmi, a z czasem trafić do hotelarstwa, usług domowych i opieki nad osobami starszymi. Każde z tych pól to zarazem realny niedobór rąk i realne miejsca pracy ludzi.
Zakład o przyszłość, nie o teraźniejszość
.Skala wdrożeń pozostaje na razie skromna. Agility uruchomiła dotychczas niespełna sto robotów w środowiskach komercyjnych, u klientów takich jak Schaeffler, Toyota czy latynoamerykański gigant e-commerce Mercado Libre. Wśród inwestorów figurują Amazon, Nvidia, SoftBank i Foxconn, a firma prognozuje, że rynek tego typu maszyn przekroczy bilion dolarów. Zestawienie tych liczb, sto wdrożonych robotów wobec bilionowej prognozy, pokazuje naturę przedsięwzięcia: to zakład o to, czym robotyka humanoidalna dopiero może się stać, nie o to, czym jest dzisiaj.
Wybór ścieżki SPAC, szybszej i z łagodniejszymi wymogami informacyjnymi niż klasyczny debiut, tę spekulacyjną naturę podkreśla. Fundusz Michaela Kleina, który stoi za transakcją, wprowadzał już na giełdę producenta aut elektrycznych Lucid i start-up energetyki jądrowej Oklo, czyli spółki napędzane bardziej obietnicą niż przychodami. Prawdziwym testem nie będzie więc parkiet, lecz hale magazynowe i odpowiedź na pytanie, czy automatyzacja najcięższej pracy okaże się uwolnieniem ludzi od harówki, czy raczej zamrożeniem jej w stanie, w którym nie opłaca się już o nią dbać. Giełda wyceni nadzieję. Resztę rozstrzygnie praca.
Szymon Ślubowski
