Muzyka to sztuka wyjątkowa. Nieprzypadkowo to właśnie umiejętności harmonijnego układania dźwięków przypisano nazwę, która pierwotnie oznaczała każdą z dziedzin reprezentowanych przez dziewięć córek Zeusa i tytanki Mnemosyne. Ponieważ wcześnie zauważono, że za pomocą tonów można niezwykle skutecznie kształtować emocje, już w czasach Sokratesa muzykę zaliczano do kanonu edukacji wolnego człowieka. Platon twierdził, że jest ona dla duszy tym, czym są ćwiczenia fizyczne dla ciała, a starożytny system skal (modi) – nośników znaczeń i nastrojów – wpłynął na teorię muzyki aż do czasów Bacha. W średniowiecznym programie uniwersyteckim muzyka zaliczana była do quadrivium – wyższego poziomu, gdzie towarzyszyła arytmetyce, geometrii i astronomii. Wykładana była wśród nauk ścisłych zarówno ze względu na ścisły związek z matematyką, jak i z powodu skodyfikowanej przez Boecjusza na przełomie V i VI w. greckiej filozoficznej koncepcji liczbowej harmonii świata. Dziś dzięki nieinwazyjnym metodom obrazowania zaczynamy rozumieć procesy, dzięki którym muzyka „porusza duszę” przez wpływ na kształtowanie częstotliwości fal mózgowych, co otwiera nowy rozdział w poznawaniu jej oddziaływania.

Przez wieki muzyka pozostawała niezwykle ważnym elementem każdej kultury. To swoisty język emocji, język bez słów, choć o bogatej semantyce. Język uniwersalny, powszechnie rozumiany, nieznający politycznych granic, a zarazem umożliwiający silną kulturową identyfikację. I takim rysem szczególnie często odznaczała się twórczość muzyczna w wieku dziewiętnastym. Polska muzyka dziewiętnastego wieku będzie jednym z głównych filarów działu „Piękno muzyki” na portalu „Wszystko Co Najważniejsze”. Notować w nim będziemy sukcesywnie wszystko, co piękne i ważne na kartach nutowych zapisywanych nad Wisłą i na emigracji. Przypomnimy Państwu dokonania kompozytorów dobrze znanych (choć nie zawsze w pełni docenianych), od Moniuszki po Szymanowskiego, ale przywołamy też postaci niemal zapomniane, jak Franciszek Lessel czy wybitne polskie kompozytorki – Maria Szymanowska i Tekla Bądarzewska.

Przez wieki muzyka pozostawała niezwykle ważnym elementem każdej kultury. To swoisty język emocji, język bez słów, choć o bogatej semantyce.

Opowiemy m.in. o tym, jak Józef Elsner muzycznie ukształtował Fryderyka Chopina i innych twórców epoki, a także jak Ignacy Jan Paderewski z kunsztu pianistycznego uczynił potężne narzędzie dyplomacji.

Polska muzyka dziewiętnastowieczna to wciąż obszar historycznie „zakurzony”, a niekiedy wymagający wręcz rekonstrukcji. Gdy inne nacje tworzyły swoje historiografie i opracowywały kulturowe dziedzictwo, Polacy walczyli bowiem o przetrwanie i niejednokrotnie jedynie w konspiracji mogli kultywować tkankę umożliwiającą zachowanie kulturowej tożsamości. Niestety powstałej wtedy luki nigdy nie udało się wypełnić i w rezultacie poza kilkoma uznanymi w świecie polskimi kompozytorami wielu wciąż czeka na zaproszenie na światowe estrady. Szczęśliwie w ostatnich latach spuścizna muzyczna czasu zaborów jest sukcesywnie przywracana przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne i Narodowy Instytut Fryderyka Chopina pod auspicjami MKiDN w ramach programu „Dziedzictwo Muzyki Polskiej”, którego pierwsze efekty można obserwować m.in. na Portalu Muzyki Polskiej.

A prezentacja kultury muzycznej to wszak okazja do poszerzenia kontekstu biograficznego i stylokrytycznego o zagadnienia z pogranicza socjologii, politologii, a nawet filozofii, nie mówiąc o takich obszarach „technicznych” jak historia instrumentów czy edytorstwo.

Wraz z zespołem autorów działu „Piękno muzyki” mam nadzieję, że odnajdą tu Państwo to, co najważniejsze w niezwykle delikatnej rzeczywistości dźwiękowej. Liczę, że wspólnie uda nam się lepiej dostrzec piękno w tym, co już znane, i pokochać to, co nowe, a warte poznania.

Zapraszam do lektury!

Artur SZKLENER

Prof. Piotr GLIŃSKI:  Na wskroś polski. O Fryderyku Chopinie Prof. Piotr GLIŃSKI:  Na wskroś polski. O Fryderyku Chopinie
Prof. Piotr GLIŃSKI

Prof. Piotr GLIŃSKI

Na wskroś polski. O Fryderyku Chopinie

Polskość i zarazem europejskość, swojskość i uniwersalność, emocje i doskonała artystyczna forma – muzykę Chopina rozumieć można na wiele sposobów. Dziś wykonywana przez najwybitniejszych pianistów świata, słuchana przez dziesiątki milionów nie tylko melomanów od Japonii po północną Kanadę jest najlepszą, nietracącą na aktualności, na polskości i na uniwersalizmie wizytówką polskiej kultury.

Dominik DUBIEL SJ: Potrzebujemy Chopina. Szkic o duchowości muzyki Dominik DUBIEL SJ: Potrzebujemy Chopina. Szkic o duchowości muzyki
Dominik DUBIEL SJ

Dominik DUBIEL SJ

Potrzebujemy Chopina.
Szkic o duchowości muzyki

Nie chciałbym nadinterpretować muzyki Chopina i dopowiadać do jego twórczości mistycznej teologii, z którą być może on sam by się nie utożsamił. Niewątpliwym faktem jednak jest, że Chopin był geniuszem i człowiekiem łączącym w sobie różne światy.

Małgorzata SZYMAŃSKA-SADLAKOWSKA: Konkurs inny niż wszystkie Małgorzata SZYMAŃSKA-SADLAKOWSKA: Konkurs inny niż wszystkie
Małgorzata SZYMAŃSKA-SADLAKOWSKA

Małgorzata SZYMAŃSKA-SADLAKOWSKA

Konkurs inny niż wszystkie

Niejeden finalista Konkursów Chopinowskich z lat ubiegłych wypadłby blado w porównaniu z uczestnikami zmagań Konkursu tegorocznego. Wielkie talenty, młodość i prawdziwa wirtuozeria. Tak zapamiętam Konkurs Chopinowski 2021.

Anna DRUŚ: Konkurs Chopinowski 2021. Najwyższy poziom piękna Anna DRUŚ: Konkurs Chopinowski 2021. Najwyższy poziom piękna
Anna DRUŚ

Anna DRUŚ

Konkurs Chopinowski 2021.
Najwyższy poziom piękna

Konkurs Chopinowski to wydarzenie, w którym udział może poruszyć nawet osoby niebędące melomanami. Muzyka wykonywana przez kolejnych uczestników była lekcją uważności, oryginalności, otwartości na piękno.

Artur SZKLENER: Najsilniejsza polska marka Artur SZKLENER: Najsilniejsza polska marka
Artur SZKLENER

Artur SZKLENER

Najsilniejsza polska marka

Chopin jest najbardziej rozpoznawalną na świecie polską marką kulturową, a Konkurs Chopinowski jest tej marki najważniejszą dźwignią. W tym roku wydarzenie cieszy się rekordowo dużym zainteresowaniem zarówno wśród muzyków, jak i publiczności ze wszystkich stref czasowych.

Shirley APTHORP: Konkurs twórczego napięcia. Niemieccy pianiści o uwodzicielskiej mocy muzyki Fryderyka Chopina Shirley APTHORP: Konkurs twórczego napięcia. Niemieccy pianiści o uwodzicielskiej mocy muzyki Fryderyka Chopina
Shirley APTHORP

Shirley APTHORP

Konkurs twórczego napięcia.
Niemieccy pianiści o uwodzicielskiej mocy muzyki Fryderyka Chopina

„To Niemcy zniszczyli pomnik Chopina w Warszawie. To oni chcieli wymazać znaczną część polskiej kultury, w tym Chopina. Wydaje mi się, że to odegrało ogromną rolę w niemieckiej edukacji powojennej. Doszło do przerwania tradycji – wielu pianistów, którzy dobrze grali Chopina, musiało opuścić Niemcy. Nigdy tam nie wrócili, by uczyć nowe pokolenia. Polską i żydowską tradycję wyrugowano z Niemiec z niekorzyścią dla nas”.

Haruka KOSAKA: Japonia w Chopinie zakochana Haruka KOSAKA: Japonia w Chopinie zakochana
Haruka KOSAKA

Haruka KOSAKA

Japonia w Chopinie zakochana

Pewne jest, że Konkurs Chopinowski ma dla Japończyków szczególne znaczenie. Trudno nie uwielbiać czegoś, co się kocha. A kochać Chopina to po prostu wspaniała rzecz. To, że Japończycy są drugim po Polakach narodem najbardziej kochającym Chopina, jest chyba odczuwalne nawet dla samych Polaków.

Artur SZKLENER: Kraj Chopina ratuje artystów Artur SZKLENER: Kraj Chopina ratuje artystów
Artur SZKLENER

Artur SZKLENER

Kraj Chopina ratuje artystów

W kraju Fryderyka Chopina traktujemy działalność artystyczną, twórczość, jako główny element zachowania tożsamości. Szczególnie w czasie po COVID-19, który uderzył w twórców, jest to kwestia bardzo ważna dla polskiego państwa. Dbamy nie tylko o zachowanie przeszłości (w tym roku zapraszam latem i wczesną jesienią na Festiwal Fryderyka Chopina i Konkurs Chopinowski do Warszawy), ale też o kultywowanie tradycji polskiej kultury. Dbając o artystów stwarzamy lepszą rzeczywistość.

Roman BERCHENKO: Polski geniusz w odbiorze Rosjan Roman BERCHENKO: Polski geniusz w odbiorze Rosjan
Roman BERCHENKO

Roman BERCHENKO

Polski geniusz w odbiorze Rosjan

Konkurs Chopinowski w Warszawie to już prawie od stu lat przedmiot dumy i szerokiego zainteresowania rosyjskich muzyków i melomanów. Dlatego też bez wątpienia mający się odbyć w przyszłym roku w polskiej stolicy konkurs muzyczny wywoła jak najżywszy oddźwięk.

Stuart ISACOFF: Konkurs stwarzający Artystę Stuart ISACOFF: Konkurs stwarzający Artystę
Stuart ISACOFF

Stuart ISACOFF

Konkurs stwarzający Artystę

“Trzeba umieć zagrać nokturny, mazurki, etiudy i ballady, a ich dobre wykonanie wymaga nienagannej techniki, całkowitej przejrzystości, genialnego dźwięku i ogromnego serca – dopiero wszystkie te cechy tworzą znakomitego pianistę. Jeśli potrafisz się nimi wykazać, to potem możesz zrobić już wszystko”.

Justyna SZOMBARA: Tytan pracy, który wygrał Polskę na fortepianie Justyna SZOMBARA: Tytan pracy, który wygrał Polskę na fortepianie
Justyna SZOMBARA

Justyna SZOMBARA

Tytan pracy, który wygrał Polskę na fortepianie

Na wiadomość o wybuchu I wojny światowej Paderewski miał powiedzieć: „La patrie avant tout, l’art ensuite” (Ojczyzna przede wszystkim, potem sztuka). Słowa te stały się jego życiowym credo.

John ALLISON: Mój Moniuszko John ALLISON: Mój Moniuszko
John ALLISON

John ALLISON

Mój Moniuszko

To oczywiście zaskakujące, że nawet wytrawni znawcy muzyki w Londynie, Paryżu czy Nowym Jorku nie mają pojęcia, kim był Moniuszko, ale nie jest to wyłącznie polski problem. Niewiele państw radzi sobie lepiej z promocją własnej muzyki niż Polska.

John ALLISON: Mon Moniuszko John ALLISON: Mon Moniuszko
John ALLISON

John ALLISON

Mon Moniuszko

Si même les mélomanes les plus expérimentés de Londres, de Paris ou de New York ignorent complètement Moniuszko, ce n’est pas pour autant un problème uniquement polonais. Peu de pays sont capables de mieux promouvoir leur musique que la Pologne.

Piotr BARON: Szczęście jako przyczyna twórcza i skutek artystyczny realizacji dzieła jazzowego Piotr BARON: Szczęście jako przyczyna twórcza i skutek artystyczny realizacji dzieła jazzowego
Piotr BARON

Piotr BARON

Szczęście jako przyczyna twórcza i skutek artystyczny realizacji dzieła jazzowego

Największe dzieła powstawały dzięki zachwytowi nad zjawiskami szczęścionośnymi, jak miłość, duchowość, piękno świata, pozytywne zmiany dotyczące bytu samego twórcy, czy inne, wspaniałe dzieła spoza własnej dziedziny sztuki. Niezmiennym elementem jest zapatrzenie się w mistrza, w kogoś, kto sprawił wewnętrzny przymus wyboru wejścia na tę drogę niepewności i nieustannej próby tylko w tym celu, aby być kimś takim samym jak mistrz. Wtedy im bliżej paradygmatu znajdzie się naśladowca, tym większe będzie jego szczęście generujące powstanie nowego już dzieła, nowego stylu, własnej drogi.

Richard COCKS: Piękno, prawda i akt twórczy Richard COCKS: Piękno, prawda i akt twórczy
Richard COCKS

Richard COCKS

Piękno, prawda i akt twórczy

Prawda i Piękno są przybyszami z innego świata. Tylko ten, kto myśli, czuje i ma taką wolę, może, choć pewnie tylko przelotnie, sprostać twórczemu aktowi powołania ich do życia w naszym upadłym świecie. Podobnie duch prawdziwej przyjaźni podlega falom przypływu i odpływu. Miłość na takiej płaszczyźnie – jak odczucie wspólnoty z Bogiem czy innymi ludźmi – przenika ludzkie serce tylko sporadycznie i w sposób niedoskonały.

Krystyna DACHTERA: Narodziny polskiej sceny operowej. We Wrocławiu Krystyna DACHTERA: Narodziny polskiej sceny operowej. We Wrocławiu
Krystyna DACHTERA

Krystyna DACHTERA

Narodziny polskiej sceny operowej. We Wrocławiu

Zaledwie cztery miesiące od zakończenia walk o Wrocław, które przeszły do historii pod nazwą Festung Breslau, na scenie przedwojennego Stadt-Theater odbyła się legendarna już premiera Moniuszkowskiej „Halki”. Było to wydarzenie o znaczeniu ponadnarodowym, istotne dla całego kraju, ale przede wszystkim dla polskości Wrocławia.

Piotr BARON: Francja-elegancja, jazz Piotr BARON: Francja-elegancja, jazz
Piotr BARON

Piotr BARON

Francja-elegancja, jazz

Jazz powstał na styku tragicznie przeciętych kultur – gdy biały porwał czarnego i uczynił go niewolnikiem na ziemi należącej do czerwonego. Wielkie tragedie, wielkie emocje, ale też wielkie wzruszenia. Francja była kolonialna od zawsze, za co płaci teraz niebagatelną cenę.

Piotr BARON: Zaufanie jest miłością (krótki list jazzmana do samego siebie) Piotr BARON: Zaufanie jest miłością (krótki list jazzmana do samego siebie)
Piotr BARON

Piotr BARON

Zaufanie jest miłością
(krótki list jazzmana do samego siebie)

Współimprowizowanie wywołuje taki sam stan umysłu, jaki obserwujemy u zakochanych. Nawet gdy są na siebie obrażeni nie przestają tęsknić, oczekiwać wspólnych aktywności i ufać we wzajemność. Zatem dopełnienie nieistniejącego w nadziei na zaistnienie oczekiwań to twórcze zaufanie tak u improwizujących jazzmanów, jak i u zakochanych. Znaczy to, że kolejną, a może najważniejszą funkcją zaufania w zjawisku współwyimprowizowywania muzyki jazzowej jest … miłość. Może nie amor, ale z pewnością caritas i agape. Miłość człowieka improwizującego do drugiego człowieka improwizującego. Miłość generująca zaufanie i podziw, podziw generujący zaufanie i miłość, zaufanie dopełniające twórczo nieistniejącą dotąd muzykę. Kocham więc ufam. Miłość, więc zaufanie.

Magazyn idei "Wszystko Co Najważniejsze" oczekuje na Państwa w EMPIKach w całym kraju, w Księgarni Polskiej w Paryżu na Saint-Germain, naprawdę dobrych księgarniach w Polsce i ośrodkach polonijnych, a także w miejscach najważniejszych debat, dyskusji, kongresów i miejscach wykuwania idei.

Aktualne oraz wcześniejsze wydania dostępne są także wysyłkowo.

zamawiam