Wszystko Co Najważniejsze

Prof. Norman DAVIES, Roger MOORHOUSE: Europolis.
Jak Wrocław stał się europejską metropolią

Jean-Paul OURY: "Kocham Wrocław. Widziałem, jak przez 20 lat to miasto się zmieniało"

Anna MORAWIECKA: Wrocław pełen dobrej literatury.
Wrocław Książek. Wrocławski Dom Literatury

Prof. Alan URBANEK: Gaudeamus igitur.
Połączone chóry uczelni na wrocławskim Rynku

Rafał DUTKIEWICZ: "2016. Rok odrywania Europy od jej korzeni. Rok cudów Wrocławia"

Wrocław 2050

Kornel MORAWIECKI, Małgorzata WANKE-JAKUBOWSKA, Maria WANKE-JERIE: "Kluczem jest solidarność"

Krzysztof SACHS: Wrocław. Między Bangalore a Palo Alto.
Czy można zadekretować innowacje?

Krystyna RODOWSKA: Mój Wrocław poetycki

Marek MUTOR: "Laboratorium civitatis. Jaki Wrocław w 2050?"

Édito

Maria Wanke-JerieMałgorzata Wanke-Jakubowska

Wrocław 2050 to linia analiz i publikacji o przyszłości autorstwa najwybitniejszych postaci związanych z naszym miastem.

.Wrocław – miasto ponad stu mostów rozpiętych nad licznymi kanałami, a także odnogami i dopływami Odry, tu bowiem znajduje się największy w Polsce węzeł wodny. Miasto licznych świątyń, których strzeliste wieże wyróżniają się w panoramie centrum, a dawna i współczesna architektura wkomponowana jest w obfitość zieleni. Mógł wyglądać inaczej, gdyby zrealizowano projekty architektoniczne z czasów socrealizmu, o czym pisze Agata Gabiś w jednym z tekstów linii tematycznej WROCŁAW 2050. Na szczęście tak się nie stało.

Stolica Dolnego Śląska jest czwartym co do wielkości miastem w Polsce. Jednym z najstarszych i najpiękniejszych. Choć liczy niecałe 650 tys. mieszkańców, należy do największych w kraju ośrodków akademickich. Jest także ważnym centrum naukowym. Tu znajduje się najprężniej działający w Polsce Park Technologiczny i Wrocławskie Centrum Badań EIT+, unikatowa w polskich realiach placówka, nastawiona na biznesową współpracę z przemysłem. Wrocław to także najbardziej innowacyjne, przyciągające inwestorów polskie miasto, a przyjęta strategia rozwoju wpisuje się znakomicie w rządowy plan, zwany Planem Morawieckiego. Piszą o tym Krzysztof Sachs i Maciej Litwin w tekstach w ramach WROCŁAW 2050. Warto wspomnieć, że wicepremier Mateusz Morawiecki to wrocławianin, którego postać przybliżyłyśmy w obszernym reportażu.

.Wrocław jest ważnym centrum kultury, dlatego nie zaskakuje przyznany miastu tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2016. „Ponad 1000 wydarzeń kulturalnych. I czerwone dywany, i skromne przedsięwzięcia. Olimpiada Teatralna, Europejskie Nagrody Filmowe, David Gilmour, ale i szkolne chóry. Fantastyczne wystawy oraz dyskusje.” – pisze Rafał Dutkiewicz.

Z Wrocławiem związani byli wybitni twórcy, m.in. Marek Hłasko, Stanisław Lenartowicz, Anna German, Tadeusz Różewicz, Tymoteusz Karpowicz, Natalia LL (Lach-Lachowicz), Henryk Tomaszewski, Jerzy Grotowski, Rafał Wojaczek, Ewa Szumańska i inni, na festiwale i przeglądy Wratislavia Cantans, Jazz nad Odrą, Festiwal Teatru Otwartego przyjeżdżali goście z całego świata. Wizytówką Wrocławia jest też Przegląd Piosenki Aktorskiej, T-Mobile Nowe Horyzonty czy monumentalne plenerowe widowiska operowe reżyserowane przez Ewę Michnik.

 

Podobnie jak wrocławska kultura, również nauka we Wrocławiu po roku 1945 zdołała zbudować własną tożsamość – wybitnych uczonych i specjalizacje badawcze. Zdarzały się także spektakularne osiągnięcia, we Wrocławiu przeprowadzono pierwszą w Polsce operację na otwartym sercu, tu powstała słynna wrocławska szkoła matematyczna czy immunologii zapoczątkowana przez Ludwika Hirszfelda, nominowanego w 1950 roku do Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny.

Wrocław został też ogłoszony Światową Stolicą Książki UNESCO 2016. O bogatej tradycji literackiej Wrocławia i roli Wrocławskiego Domu Literatury w jej popularyzacji, można przeczytać w artykule Anny Morawieckiej. O Ossolineum i historii zbiorów niezwykłych w dwóch wiekach służby narodowi pisze natomiast Adolf Juzwenko – dyrektor tej placówki.

Wrocław z hasłem promocyjnym „Miasto spotkań” szczyci się otwartością i tolerancją – to tu jest Dzielnica Czterech Wyznań, zwana też Dzielnicą Wzajemnego Szacunku, tu w tyglu kultur powstało miasto, które po wojnie zbudowało swoją tożsamość. Czy uda się zachować to miano – pyta Aleksander Gleichgewicht, który przybliża historię wrocławskich Żydów, ale także Krzysztof Sachs, który ubolewa, że nietolerancyjne zachowanie oczywistej mniejszości mieszkańców rzutuje na ogólne postrzeganie miasta, i Jacek Pluta, który z kolei przenicowuje wrocławskie mity.

.Może też warto wspomnieć, że Wrocław był pierwszym miastem za żelazną kurtyną, które gościło Europejskie Spotkanie Młodych, organizowane przez braci z Taizé, i jedynym z Europy środkowo-wschodniej, w którym odbywał się Międzynarodowy Kongres Eucharystyczny. Tożsamość wrocławian ukonstytuowała ostatecznie powódź tysiąclecia, kiedy to wrocławianie pokazali, że żywiołowi można się przeciwstawić i podjąć z nim zwycięską walkę. Potwierdzają zgodnie Norman Davies i Roger Moorhouse, Krzysztof Sachs i Jacek Pluta. To właśnie Wrocław, a nie Gdańsk czy Warszawa, stał się najważniejszym ośrodkiem oporu w stanie wojennym, tu wydawano najwięcej tytułów podziemnej prasy i przeprowadzono brawurową akcję podjęcia z banku i ukrycia 80 milionów związkowych pieniędzy i tu powstała Solidarność Walcząca.

Maria Wanke-Jerie
Małgorzata Wanke-Jakubowska

Wrocław 2050

Wojciech MYŚLECKI
2017. Szanse na normalność

O Polsce w strefie zgniotu, rosnących Chinach, zagubionej Europie, upadającej Rosji, Ameryce Trumpa, nierównościach i buncie mas, polskiej „transformacji przez kolonizację”, szansach Mateusza Morawieckiego i „reformatorów”.

Marek MUTOR
Prognozy 2017

Europa potrzebuje renesansu, biurokratyczna Unia okazała się zawodna. Potrzebna jest nowa definicja Europy i współpracy wolnych, solidarnych narodów, niezbędne jest wypracowanie nowego katalogu wspólnych wartości.

Rafał DUTKIEWICZ
Wrocław Miastem Przyszłości. Enter!

Oceny wrocławian są bardzo pozytywne. W dawnej szkolnej skali, której szczytem była „piątka”, większość projektów stolicy kultury ląduje powyżej „czwórki”. W dzisiejszych czasach, czasach dezintegracji społecznej, to niezwykle wysoka ocena.

Katarzyna UCZKIEWICZ
Wrocław-Praga '89.
Eksport rewolucji

Czechofilia wrocławian z początków listopada 1989 r. nie była przypadkiem ani zbiegiem okoliczności. Była naturalną konsekwencją, a jednocześnie manifestacją prawdziwej więzi zbudowanej przez kilkanaście lat nieformalnych opozycyjnych relacji polsko-czechosłowackich.

Małgorzata WANKE-JAKUBOWSKA
Maria WANKE-JERIE
Wyrok na SIERPIEŃ

24 listopada 1982 roku Sąd Wojewódzki we Wrocławiu skazał Władysława Frasyniuka na sześć lat więzienia. Trwający siedem dni proces był jedynym procesem, podczas którego i obrońca mec. Stanisław Afenda, i oskarżony uzasadniali, że stan wojenny wprowadzono bezprawnie.

Michał BONI
Czy kultura może nas ocalić?
Refleksje wrocławskie. Wrocławskie komentarze

Z jednej strony internet daje wolność i dostęp do kultury, z drugiej zaś stwarza zagrożenia, budując dualistyczny świat dobra i zła, jak w inkwizycyjnych modelach rzeczywistości. Gdzie tak naprawdę ma być przestrzeń otwartości i różnorodności jako wspólna wartość, skoro istotą jest zabijanie odmiennej wspólnoty w imię panowania tylko jednej, własnej, plemiennej?

Krystyna RODOWSKA
Mój Wrocław poetycki

Wrocław, mój Wrocław – metropolia kulturalna, Europejska Stolica Kultury 2016, wraz z jej świeżymi nabytkami architektonicznymi, takimi jak ostatnio wrocławski Dom Literatury, a wcześniej Forum Muzyki, to dla mnie przede wszystkim poeci, związani z tym miastem o niezwykłej historii i współczesności.

Marek MUTOR
Wrocław - miasto spotkań wartości

Kiedy myślimy o misji miasta – rozumianego jako wspólnota mieszkańców – w perspektywie strategicznej, powinniśmy zadawać sobie pytanie o ten fragment naszej tożsamości, który nie może ulegać zbyt częstym przekształceniom bez wyraźnych, dziejowych przewrotów.

Ks. prof. Mariusz ROSIK
Rok akademicki 1916/1917
Sto lat wcześniej we Wrocławiu

Trzy piękne karty z historii Wrocławia jako akademickiego ośrodka zostały zapisane w czasach, gdy Europę ogarnęła pożoga pierwszej wojny światowej. To znakomite świadectwo poszukiwania prawdy i wiedzy, wcielania w życie wartości konstytuujących to, co najbardziej ludzkie, w świecie po raz pierwszy na taką skalę zagrożonym dehumanizacją i zbrodnią. To znaki nadziei na całe stulecia.

Roman KOWALCZYK
Dobra zmiana w edukacji

Kierunek strategiczny to rozwijanie kreatywności, myślenia uczniów, a nie zamykanie ich w ciasnych ramach rozwiązywania testów. Jeżeli chcemy mieć elitę, która będzie rozumiała polskość, dźwignie nas jako naród i poprowadzi, zapewniając pomyślność, to musi być solidnie wykształcona.

Andrzej JERIE
Bitwa Wrocławska

Jeżeli szukamy jednak momentu, w którym mieszkańcy Wrocławia pokazali w pełni swoją siłę, jedność i determinację, to był to niewątpliwie 31 sierpnia 1982 r. — dzień, który od pewnego czasu nazywamy „bitwą wrocławską”.

Wojciech KUCHARSKI
Centrum Historii Zajezdnia we Wrocławiu
Albo

Na naszej wystawie spotkają się Polacy i Niemcy Polacy z Kresów z tymi z Mazowsza, Wielkopolski i innych regionów. Doświadczymy spotkania tradycji i zwyczajów rodzinnych, spotkania przedmiotów, spotkania biskupów polskich i biskupów niemieckich w 1965 r., nawet spotkania „obywatel-władza”.

Piotr OSZCZANOWSKI
Wrocław i konserwacja zabytków

Ratowanie zabytków to niestety często donkiszoteria, działania wielokrotnie skazane tylko dlatego na porażkę, gdyż ich przeciwnikiem jest nieubłagany czas. To my – w swej ludzkiej pysze – uważamy, że jesteśmy w stanie z nim zwyciężyć lub go przechytrzyć.